Σύνδρομα

Είναι μια από τις πιο γνωστές ατάκες της μεταπολίτευσης, μολονότι δεν θα τη γνωρίζουν οι περισσότεροι σημερινοί εικοσάρηδες (ξέρετε, αυτοί που θα το έριχναν μαζικά στον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά τελικά ψήφισαν σε μεγαλύτερο ποσοστό Νέα Δημοκρατία). Την είπε το 1977 ο τότε γενικός γραμματέας του ΚΚΕ Εσωτερικού Μπάμπης Δρακόπουλος όταν το κόμμα του δεν μπήκε στη Βουλή, αφού η Συμμαχία Προοδευτικών και Αριστερών Δυνάμεων, στην οποία συμμετείχε, δεν έπιασε το 3% (για την ακρίβεια έλαβε 139.356 ψήφους και 2,72%): «Εχουν δικαίωμα και οι λαοί να κάνουν λάθος».

Ακουσε τα σχολιανά του τότε ο Δρακόπουλος. Και οι αριστεροί, που επειδή είναι αριστεροί θεωρούν ότι ξέρουν το συμφέρον του λαού καλύτερα από τον ίδιο τον λαό, από τότε προσέχουν. Μπορεί δηλαδή όποτε γνωρίζουν μια ήττα να πιστεύουν μέσα τους ότι φταίει ο λαός και όχι οι ίδιοι, αλλά τουλάχιστον δεν το λένε. Ε, ο Ξυδάκης το είπε. Οι νέοι που ψήφισαν Μητσοτάκη, δήλωσε, δεν έχουν καταλάβει τίποτα – και μάλλον φταίνε οι γονείς τους. Κι ύστερα το χόντρυνε, φτάνοντας να μιλήσει για το σύνδρομο όχι μόνο της Στοκχόλμης, όταν δηλαδή το θύμα μιας απαγωγής ερωτεύεται τον απαγωγέα, αλλά και των «θυρωρών της νύχτας», όταν δηλαδή κάποιοι που έχουν καλά κρυμμένο μέσα τους έναν εξευγενισμένο φασισμό βρίσκουν την ευκαιρία να τον βγάλουν στην επιφάνεια. Αν ο ΣΥΡΙΖΑ πέσει κι άλλο στις επόμενες εκλογές, μας περιμένουν νέα μαθήματα ψυχανάλυσης.

Υπάρχουν βέβαια κι άλλα σύνδρομα. Το πασίγνωστο σύνδρομο ανωτερότητας, συγγενές του ναρκισσισμού, από το οποίο πάσχουν άτομα περιορισμένων ικανοτήτων που νομίζουν ότι είναι σοφοί. Το λιγότερο γνωστό σύνδρομο προοδευτικότητας, που χαρακτηρίζει όσους προσπαθούν να ντύσουν τον βαθύ συντηρητισμό τους με τον μανδύα της προόδου. Το σύνδρομο του εξυπνακισμού, που συναντάται κατά κανόνα σε όσους στερούνται επιχειρημάτων. Το σύνδρομο της βροχής, που φρόντισε προς τιμήν του να αποδομήσει ο Γιώργος Τσίπρας: «Μας έφτυσαν, σύντροφοι, δεν βρέχει».

Τους έφτυσαν – και για πολύ διαφορετικούς λόγους απ’ ό,τι έφτυσαν τότε τη Συμμαχία. Εκείνοι ήταν ιδεολόγοι, αυτοί εδώ είναι κυνικοί. Εκείνοι μιλούσαν μια ξύλινη γλώσσα αλλά τουλάχιστον το υποπτεύονταν, αυτοί εδώ λένε κοινοτοπίες και νομίζουν ότι είναι διανοούμενοι. Εκείνοι ήταν υπερβολικά ευγενείς για την εποχή τους, αυτοί εδώ είναι υπερβολικά τοξικοί. Τότε ανέβαινε με φόρα ένας Ανδρέας Παπανδρέου, τώρα πέφτει με φόρα ένας επίδοξος μιμητής του. Αλλες εποχές. Να φανταστείτε ότι τότε ένας Μητσοτάκης είχε λάβει 1,08%, ενώ τώρα ένας άλλος Μητσοτάκης έλαβε 40,79%…

Οχι πως οι λαοί είναι αλάθητοι ή σοφοί, καμιά σχέση. Ακόμη και οι Ελληνες, που ως γνωστόν έχτιζαν Παρθενώνες όταν οι άλλοι ζούσαν σε σπηλιές, έχουν παρασυρθεί από δημαγωγούς, έχουν εμπιστευθεί τυχοδιώκτες, έχουν ενισχύσει φασίστες. Η ψήφος τους όμως έχει πάντα μια λογική, δεν είναι ποτέ ακατανόητη.