Κυριαρχία Μητσοτάκη και εξωτερική πολιτική

Η κυριαρχία του Κυριάκου Μητσοτάκη στο πολιτικό τοπίο της χώρας σημαίνει (και) ηγεμονική κυριαρχία εντός της ΝΔ χωρίς εξαρτήσεις από βαρώνους ή βαρίδια του παρελθόντος. Αν και το τελικό αποτέλεσμα θα (πρέπει να) επικυρωθεί στις δεύτερες εκλογές, ωστόσο όποιο κι αν είναι αυτό η κυρίαρχη θέση Μητσοτάκη θα πρέπει να θεωρηθεί δεδομένη. Αυτή η εξέλιξη, πέραν όλων των άλλων, συνιστά μια καλή, θετική συνθήκη για την εξωτερική πολιτική ειδικότερα σε ό,τι αφορά τα Ελληνοτουρκικά και την προοπτική ανοίγματος της διαδικασίας εξομάλυνσης των διμερών σχέσεων. Ο Κ. Μητσοτάκης με την κυριαρχία του εντός και εκτός ΝΔ θα είναι σε πανίσχυρη θέση τώρα να αγνοήσει τις ακραίες φωνές της αδράνειας και της μη επίλυσης προβλημάτων κ.λπ. και να προωθήσει τη δική του μεταρρυθμιστική ατζέντα και στην εξωτερική πολιτική με την εξομάλυνση των σχέσεων μέσω του διαλόγου όπως την έχει διατυπώσει, αρκεί και η άλλη πλευρά να συμπράξει στην επιδίωξη αυτή. Αλλά και η άλλη πλευρά, η Τουρκία, θα έχει επίσης ως φαίνεται έναν ισχυρό Πρόεδρο μετά τις δεύτερες εκλογές, τον Ταγίπ Ερντογάν, που επίσης έχει τελευταία ταχθεί υπέρ της εξομάλυνσης, αρκεί να επιμείνει στην προσέγγιση αυτή και όχι σε ακραίες τοποθετήσεις μετά τη συνολική μετατόπιση της Τουρκίας σε μια πιο εθνικιστική τοποθέτηση.

Το γεγονός πάντως ότι και οι δύο χώρες, Ελλάδα και Τουρκία, θα έχουν σύντομα νεοεκλεγμένες κυβερνήσεις με ισχυρούς ηγέτες που γνωρίζουν ο ένας τον άλλον και που και οι δυο τους έχουν ταχθεί υπέρ της προσέγγισης στις διμερείς σχέσεις μόνο ως θετική εξέλιξη μπορεί να θεωρηθεί. Μόνο ισχυρές κυβερνήσεις και ηγέτες μπορούν να προωθήσουν στρατηγικές επίλυσης ευαίσθητων προβλημάτων, και μάλιστα στην πρώτη περίοδο της θητείας τους.

Από την άλλη μεριά, η σημαντική ενδυνάμωση του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, πέρα από τις οποιεσδήποτε άλλες ευεργετικές πτυχές, σημαίνει επίσης την ενίσχυση των φιλοευρωπαϊκών πολιτικών δυνάμεων της χώρας. Εχει ενδιαφέρον ότι το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ και προσωπικά ο Ν. Ανδρουλάκης έχουν ταχθεί υπέρ της εμβάθυνσης της ευρωπαϊκής ενοποίησης (με μεταξύ άλλων κατάργηση της ομοφωνίας στη λήψη αποφάσεων, κ.λπ.).

Ενα θέμα που εξακολουθεί όμως να χρωματίζει αρνητικά την εικόνα της χώρας διεθνώς είναι οι κατηγορίες για μεταχείριση μεταναστών έξω από το πλαίσιο διεθνούς και ενωσιακού δικαίου (pushbacks). Θέμα που η νέα κυβέρνηση οφείλει να αντιμετωπίσει στη ρίζα του.

Ο καθηγητής Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι πρώην πρεσβευτής – σύμβουλος ΥΠΕΞ, μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής του ΕΛΙΑΜΕΠ και Research Associate LSE. Από τις εκδόσεις Παπαζήση κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο του «Ελλάδα: Ορίζοντας 2030. Οι προκλήσεις Τουρκίας και Ευρώπης».