Η «μετασεισμική περίοδος»

Μια ακριβώς εβδομάδα μετά τις ελληνικές εκλογές επαναλαμβάνεται στην Τουρκία η διαδικασία εκλογής προέδρου. Από τις μέρες των πρόσφατων σεισμών στη γειτονική χώρα, η προκλητική ρητορική της Αγκυρας κατά της Αθήνας έχει ατονήσει, ενώ ο αριθμός των πολλαπλών καθημερινών υπερπτήσεων των ελληνικών νησιών, των παραβιάσεων και των παραβάσεων των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας έφτασε στο σημείο να είναι μηδενικός. Οπως ήταν επόμενο, στις δύο πλευρές του Αιγαίου πολλαπλασιάστηκε η διατύπωση απόψεων για το ενδεχόμενο μιας νέας ώθησης στις διμερείς τους σχέσεις, με τον τούρκο πρόεδρο να εκφράζεται και αυτός με «σχετική αισιοδοξία» για τη μελλοντική τους πορεία. Τις τελευταίες, όμως, εβδομάδες στενοί συνεργάτες του κ. Ερντογάν άρχισαν να υπενθυμίζουν και πάλι στην Ελλάδα τις τουρκικές πάγιες θέσεις, με τον κ. Τσαούσογλου να δηλώνει ότι η Τουρκία δεν θα αποστεί ούτε ένα εκατοστό από τις απαιτήσεις της και τον αμετροεπή υπουργό Εσωτερικών Σουλεϊμάν Σοϊλού να ανανεώνει τον τουρκικό «μύθο του Λαυρίου» με τον ισχυρισμό ότι «από εκεί εκπορεύθηκαν πρόσφατα οδηγίες για πρόκληση αναστάτωσης στο εσωτερικό της Τουρκίας». Αυτό, μάλιστα, υπό τον ήχο νέων δηλώσεων του Τζιχάτ Γιαϊτζί στο πρακτορείο Αναντολού οι οποίες έφεραν ξανά στο προσκήνιο τα περί «γαλάζιας πατρίδας» μαζί με τα περί αποστρατιωτικοποίησης τον ελληνικών νησιών του Αιγαίου. Και μάλιστα με την υπογράμμιση ότι «οι στόχοι της Ελλάδας απέναντι στην Τουρκία ουδέποτε άλλαξαν». Επισήμανση που οδηγεί στη σκέψη πως τα ιστορικά αναγνώσματα του απόστρατου ναυάρχου και όσων υιοθετούν τις θέσεις του περιορίζονται αποκλειστικά στα αφηγήματα των εγχειριδίων των τουρκικών στρατιωτικών σχολών.

Φωνές σαν και αυτές μπορεί να θεωρούνται «απαραίτητες» από καιροσκόπους οι οποίοι ευνοούνται από την αναζωπύρωση των συνωμοσιολογιών αλλά και από παραταξιακούς κύκλους που προσδοκούν εκλογικά οφέλη. Κοντόφθαλμη προσέγγιση που – μέσα σε κλίμα έντονου εθνικισμού – ρίχνει νερό στον μύλο εκείνων που είτε υιοθετούν τη σκληρή γραμμή σε σχέση με ό,τι χαρακτηρίζουν «εθνικό» τους θέμα είτε αδυνατούν να αντιληφθούν τις συνέπειες μιας ακραίας πολιτικής έναντι της Ελλάδας.

Η «μετασεισμική περίοδος» άφησε κάποιες ελπίδες για μια νέα προσέγγιση Ελλάδας – Τουρκίας. Η αυτοσυγκράτηση και η αυξημένη προσοχή είναι παράγοντες απαραίτητοι τόσο προκειμένου να αποφευχθεί μια υποτροπή όσο και προκειμένου, σε ατμόσφαιρα νηφαλιότητας, να αναζητηθούν τρόποι συνεννόησης για μια όχι ευκαιριακή προσέγγιση Αθήνας – Αγκυρας. Αν, όπως λέγεται, το πνεύμα του Ισμαήλ Τζεμ εμπνέει ακόμα μερικούς Τούρκους, ας το εκμεταλλευτεί ο νικητής του δεύτερου γύρου των τουρκικών προεδρικών εκλογών και ας προχωρήσει και αυτός σε σοβαρές κινήσεις που θα οδηγήσουν στον δρόμο της νομικής διευθέτησης των υπαρκτών εκείνων διαφορών που σήμερα κρατούν τις δύο χώρες σε απόσταση.

Ο Γιώργος Κακλίκης είναι πρέσβης επί τιμή, ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ