«Πίστευα ότι θα ζούσαμε την αλλαγή»

Πέντε εκατομμύρια νέοι άσκησαν για πρώτη φορά την περασμένη Κυριακή, στην Τουρκία, το εκλογικό τους δικαίωμα, έχοντας γνωρίσει αποκλειστικά έναν πρόεδρο, τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Αυτό το πολυπόθητο 8% του εκλογικού σώματος, που εξακτινώνεται από το τελευταίο χωριό στα νοτιοανατολικά τουρκικά σύνορα, όπου πληθυσμιακά επικρατεί το κουρδικό στοιχείο, μέχρι τις κοσμοπολίτικες παραλιακές μητροπόλεις του Αιγαίου, με τον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής, το διεκδίκησαν, σε ένα σκληρό μπρα-ντε-φερ, αμφότερες οι παραδόξως ήπιες – έπειτα από μια άτυπη συμφωνία, με πρωτοβουλία του τούρκου προέδρου, λόγω των σεισμών – προεκλογικές καμπάνιες των δύο βασικών συμμαχιών .

Κι όμως, σε αυτούς τους 18άρηδες, οι οποίοι είτε κοιτούν προς την Ευρώπη, είτε ενηλικιώνονται αγκαλιά με το Κοράνι, στην εξαιρετικά πολωμένη και γεμάτη αντιφάσεις τουρκική κοινωνία-μωσαϊκό, το απρόσμενο γκελ φαίνεται πως το έκανε ο υπερεθνικιστής Σινάν Ογάν. Ο κριτής, πιθανότατα, του β’ γύρου. Στα δικά του προεκλογικά περίπτερα, στην Κωνσταντινούπολη και την Αγκυρα, συναντούσες την παράδοξη εικόνα να μοιράζουν φυλλάδια  δίπλα δίπλα κορίτσια με χιτζάμπ και κοπέλες με τατουάζ και piercing, υιοθετώντας από κοινού τα αντιπροσφυγικά συνθήματα του υποψηφίου για την προεδρία. «Υποστηρίζω τον Ογάν, γιατί είναι ο μόνος που θα διώξει από τη χώρα τους πρόσφυγες. Διαφορετικά, δεν έχουμε ελπίδα», μας είχε τονίσει προεκλογικά η 20χρονη Ντιλέκ, ένα από τα κορίτσια που συναντήσαμε στο προεκλογικό περιπτεράκι του κόμματος της Νίκης Deva, στην Αγκυρα.

Ο Ογάν, βάσει πρώτων υπολογισμών, εκτιμάται ότι εξασφάλισε το διόλου ευκαταφρόνητο 1 εκατ. των ψήφων από τη δεξαμενή των νέων ψηφοφόρων, ανάλογο ποσοστό με εκείνο που άντλησε ο Ερντογάν. Τα υπόλοιπα 3 εκατ. απορροφήθηκαν από τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου.

«Ο Ογάν αποδείχθηκε πράγματι αρκετά δημοφιλής στη νεολαία. Αντίθετα με τις προσδοκίες, είναι ξεκάθαρο ότι τα 5 εκατομμύρια νέοι ψηφοφόροι δεν ψήφισαν τον Κιλιτσντάρογλου ως ενιαίο μπλοκ, παρ’ όλο που ήταν ο υποψήφιος που συγκέντρωσε τις περισσότερες ψήφους τους. Ο Ερντογάν, έλαβε περισσότερες ψήφους από τους νέους ψηφοφόρους, από το αναμενόμενο», σχολιάζει στα «ΝΕΑ» ο Μέριτς Σενιούζ, εκ των αρχισυντακτών της τουρκικής έκδοσης του «Independent», κερνώντας μας τσάι – το… νερό των Τούρκων -, στην Κωνσταντινούπολη.

«Ονειρευόμουν ότι θα έβγαινε ο Κιλιτσντάρογλου. Θέλω περισσότερη ελευθερία και Ευρώπη στην Τουρκία. Διαψεύστηκα», λέει απογοητευμένος, μιλώντας στα «ΝΕΑ»,  ο 18χρονος Γκιοκάν, σερβιτόρος σε καφέ στην Αγκυρα, που σπουδάζει δημοσιογραφία και ψήφισε για πρώτη φορά. «Μόνο με τον Κιλιτσντάρογλου θα γλιτώναμε από το Ισλάμ. Το Ισλάμ σκοτώνει την Τουρκία», συνεχίζει ορμητικά.

Αν στις 28 Μαΐου, στη δεύτερη κάλπη, δεν υπάρξει ανατροπή «θα φύγω από τη χώρα», δηλώνει ο νεαρός Τούρκος. Σχεδιάζει να μεταναστεύσει στο Δουβλίνο, «γιατί μου αρέσει η Guiness. Αλλά, ούτως ή άλλως, και να τελειώσω τις σπουδές μου, δεν έχω ελπίδα να βρω δουλειά ως δημοσιογράφος στην Τουρκία. Το σύστημα δουλεύει μόνο για τους ψηφοφόρους του ΑΚΡ» .

Ο 18χρονος Μεχμέτ, παιδί των θελημάτων, σε παραδοσιακό καφέ στην Πόλη, στην πρώτη κάλπη της ζωής του δεν είχε κανένα, υποστηρίζει, δίλημμα ποιον πρέπει να ψηφίσει. Ούτε στον β’ γύρο. «Δεν εμπιστευόμαστε τον Κιλιτσντάρογλου», διατείνεται, με ένα ειλικρινές χαμόγελο ως τα αφτιά. Οταν τον ρωτάμε τον λόγο, ανατρέχει δεκαετίες πίσω: «Ο Κιλιτσντάρογλου ήταν υπεύθυνος για το Κοινωνικό Σύστημα Ασφάλισης. Επί των ημερών του κατέρρευσε. Δεν ξέρω αν έφαγε λεφτά, αλλά είναι ο υπαίτιος. Οι γονείς μου θυμούνται ότι εξαιτίας του τίποτα δεν λειτουργούσε. Ο Ερντογάν έφτιαξε νοσοκομεία και στο τελευταίο χωριό αυτής της χώρας».

Ακόμη ένας λόγος που ο Μεχμέτ δεν εμπιστεύεται τον Κιλιτσντάρογλου είναι, υποστηρίζει, «οι δεσμοί του με τις ΗΠΑ»: «Θα κάνει ό,τι του υποδεικνύουν οι ξένοι. Ο Ερντογάν δεν είναι υπηρέτης κανενός, ούτε της Αμερικής, ούτε της Ρωσίας».

«Ηταν σοκαριστικό»
Η Χαλιμέ, πρωτοετής φοιτήτρια Νομικής στην Κωνσταντινούπολη, φοράει μια ανοιχτόχρωμη ροζ μαντίλα, η οποία παραπλανά. Δεν ψήφισε όμως Ερντογάν. «Τα αποτελέσματα ήταν λίγο απροσδόκητα για μένα», μας λέει. «Σοκαρίστηκα πραγματικά όταν έμαθα πως οι περιοχές όπου χάσαμε περισσότερους από 50 χιλιάδες ανθρώπους, από τον σεισμό, ξαναψήφισαν τον Ερντογάν», συνεχίζει, υπογραμμίζοντας ότι η ψήφος των συνομηλίκων της «έχει να κάνει περισσότερο με την ιδεολογία των υποψηφίων». Και η ίδια διαπίστωσε την αναπάντεχη απήχηση του Ογάν στο Πανεπιστήμιό της, επειδή «πολλοί θεωρούν βασικό πρόβλημα της χώρας, όχι την οικονομία, αλλά τους πρόσφυγες». Ο συμφοιτητής της Ουνάλ συγκατανεύει σε όσα λέει. «Πίστευα ότι θα ζούσαμε την αλλαγή. Δεν ήμασταν ακόμα έτοιμοι. Η αλλαγή θα έρθει όμως, στις εκλογές του 2028. Θα περιμένω να ζήσω το τέλος του Ερντογάν», αισιοδοξεί.