Οι αριθμητικές δυσκολίες και τα απροσπέλαστα πολιτικά εμπόδια

Μία κυβέρνηση ειδικού σκοπού δεν βασίζεται σε προγραμματικές συγκλίσεις και πολιτικές συμφωνίες μεταξύ δύο ή περισσότερων κομμάτων, αλλά στη βραχυπρόθεσμη δέσμευση για την επίτευξη ενός ειδικού σκοπού, όπως μπορεί να είναι η συγκρότηση εξεταστικών ή και προανακριτικών επιτροπών για υποθέσεις όπως οι υποκλοπές ή το δυστύχημα των Τεμπών.

Οταν το ένα κόμμα ή ο συνασπισμός κομμάτων που συγκροτούν την κυβέρνηση διαθέτουν την κοινοβουλευτική πλειοψηφία των 151 εδρών ακολουθείται η παραδοσιακή διαδικασία της παροχής ψήφου εμπιστοσύνης στην οποία απαιτούνται 151 ψήφοι.

Με βάση, όμως, τα σημερινά δημοσκοπικά δεδομένα λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές το παραπάνω σενάριο φαντάζει δύσκολο, καθώς μία πιθανή κυβέρνηση συνεργασίας ΣΥΡΙΖΑ – ΠΑΣΟΚ δεν φαίνεται να συγκεντρώνει τον απαιτούμενο αριθμό των 151 εδρών. Το Σύνταγμα, ωστόσο, δίνει τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης ανοχής, υπό την προϋπόθεση ότι η παροχή εμπιστοσύνης θα δοθεί από τα δύο πέμπτα του αριθμού των βουλευτών, ήτοι από τουλάχιστον 120 βουλευτές, πράγμα που σημαίνει ότι την ώρα της ψηφοφορίας κάποια κόμματα, που δεν συμμετέχουν στην κυβέρνηση συνεργασίας, θα πρέπει να απουσιάζουν από την αίθουσα της Ολομέλειας, δηλώνοντας με αυτόν τον τρόπο, όχι την απόλυτη στήριξη, αλλά την ανοχή τους προς το συγκεκριμένο κυβερνητικό σχήμα.

Τα δεδομένα της τελευταίας δημοσκόπησης

Για να γίνει κατανοητή και ξεκάθαρη η παραπάνω διαδικασία θα χρησιμοποιήσουμε τα αριθμητικά δεδομένα ως υπόθεση εργασίας της τελευταίας δημοσκόπησης της GPO για «ΤΑ ΝΕΑ» της 6ης Μαΐου. Σύμφωνα, λοιπόν, με την εκτίμηση των εδρών η ΝΔ θα έχει 121 βουλευτές, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ με το ΠΑΣΟΚ θα αθροίζουν 133 έδρες, καλύπτοντας το όριο των 120 που κατ’ ελάχιστον απαιτούνται για την παροχή ψήφου εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση ανοχής. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, θα πρέπει το άθροισμα των βουλευτών που θα καταψηφίσουν να είναι μικρότερο από 133, πράγμα που πρακτικά σημαίνει ότι οι βουλευτές του ΚΚΕ, (23) του ΜέΡΑ25 (12) και ίσως και της Ελληνικής Λύσης (11) θα πρέπει να μην παρευρίσκονται στην αίθουσα, δίνοντας με αυτόν τον τρόπο ανοχή και αποτρέποντας τους 121 βουλευτές της ΝΔ να υπερισχύσουν στην ψηφοφορία.

Μια πρωτόγνωρη διαδικασία

Οπως γίνεται εύκολα αντιληπτό πρόκειται για μία διαδικασία πρωτόγνωρη για τα ελληνικά κοινοβουλευτικά δεδομένα, η οποία εκτός των αριθμητικών δυσκολιών φαίνεται να συναντάει και απροσπέλαστα πολιτικά εμπόδια. Ο κ. Ανδρουλάκης έσπευσε κατηγορηματικά να αποκλείσει το ενδεχόμενο σχηματισμού μιας τέτοιας κυβέρνησης συνεργασίας, ενώ τόσο ο κ. Κουτσούμπας όσο και ο κ. Βαρουφάκης έχουν καταστήσει σαφές πως δεν πρόκειται να νομιμοποιήσουν μία τέτοια εξέλιξη, καθώς θα συμμετέχουν κανονικά στην Ολομέλεια καταψηφίζοντας οποιαδήποτε κυβέρνηση ειδικού σκοπού. Ειδικά για το KKE υπάρχει η εκπεφρασμένη αντίληψη ότι οι κυβερνήσεις είναι πάντοτε γενικού σκοπού και δεν μπορεί να είναι ειδικού σε καμία περίπτωση.

Είναι δύσκολο να εκτιμηθεί ο αντίκτυπος αυτών των σεναρίων στην εκλογική συμπεριφορά των ψηφοφόρων. Αυτό που μπορούμε να εικάσουμε, ωστόσο, είναι ότι τα συγκεκριμένα αφηγήματα φαντάζουν πολύπλοκα και δυσνόητα από τη μεγάλη πλειοψηφία και ως εκ τούτου απαιτείται χρόνος και εντατική προσπάθεια από τους κομματικούς φορείς έτσι ώστε να εμπεδωθούν.

Ο Αντώνης Παπαργύρης είναι διευθυντής Ερευνών της GPO