Ασυγχώρητο να είναι ο εαυτός του

Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει αυτό με τον Διονύση Σαββόπουλο. Ούτε και πρόκειται να είναι αυτή η τελευταία που ο Σαββόπουλος θα ενοχλήσει το καλλιτεχνικό κατεστημένο της χώρας (και τους πολιτικούς προστάτες της, εννοείται…) με τις απόψεις του. Θυμάμαι ότι έχει ξανασυμβεί όταν είχε περάσει μία φάση μεγάλου ενδιαφέροντος για την Ορθοδοξία, έπειτα με την αποστροφή του για το είδος του Ανδρέα Παπανδρέου κ.ά. Για να είμαι ειλικρινής – και το σκέφτομαι αυτή τη στιγμή, καθώς το γράφω – ο Σαββόπουλος πάντα αυτό έκανε: προκαλούσε και κορόιδευε με τον τρόπο του την κατεστημένη ορθοδοξία, αυτή που εκφράζεται σήμερα μέσω της αστυνόμευσης που ασκεί στη γλώσσα η πολιτική ορθότητα.

Δεν πρέπει να μας εκπλήσσει το κύμα μίσους που ξέσπασε από την Αριστερά κατά του Σαββόπουλου, επειδή τόλμησε να πει ότι εύχεται να συνεχίσει η χώρα με αυτοδύναμη κυβέρνηση της ΝΔ του Κυριάκου. Φυσικό είναι να μας αγριεύει και να μας τρομάζει η κακία αυτού του είδους όταν εκδηλώνεται, αλλά χρήσιμο είναι να ερευνούμε και τις αιτίες της. Αυτό που δεν συγχωρεί στον Σαββόπουλο το αριστερό κατεστημένο Γραμμάτων και Τεχνών είναι η γενναιότητά του. Δεν ήξερε νομίζετε ο Σαββόπουλος τι θα ακολουθούσε αν το έλεγε; Αδιαφόρησε, γιατί ήθελε να είναι εντάξει με τη συνείδησή του. Σέβεται τον εαυτό του, κατ’ αρχάς. Αυτό είναι η προϋπόθεση για να σέβεται ο καλλιτέχνης το κοινό του, νομίζω. Και, οπωσδήποτε, για να εκτίθεται κάποιος με τέτοιον τρόπο, πρέπει να διαθέτει τεράστιες cojones. (Δεν ξέρω αν είναι θηλυκού γένους αυτές, ούτε με ενδιαφέρει να μάθω, σας ευχαριστώ πολύ. Εγώ τις θέλω θηλυκές. Αναγκάζομαι να δανειστώ τη συγκεκριμένη λέξη, λόγω της κρατούσης σεμνοτυφίας, οπότε ας μου επιτρέψετε να τη φέρω στα μέτρα του γούστου μου…)

Το δεύτερο που δεν συγχωρούν στον Σαββόπουλο είναι ότι έχει τη δύναμη να αλλάζει, όπως αλλάζει και ο κόσμος μέσα στον οποίο ζει κι από τον οποίον εμπνέεται. Δεν του συγχωρούν ότι η σκέψη του, οι απόψεις του, οι απορίες του, οι θεωρίες του, η ίδια του συνείδηση εν τέλει εξελίσσεται. Κανένα κόμμα δεν μπορεί να τον τραβήξει απ’ το μανίκι, που λέει στη «Θανάσιμη μοναξιά του Αλέξη Ασλάνη». Γι’ αυτό του επιτίθενται με μίσος και κακία. Είναι, βλέπετε, η ατυχής συνάρτηση του δικού του μεγάλου μεγέθους με τη δική τους ελαχιστότητα αυτό που προκαλεί την υπερέκκριση χολής. Οι μικροί, όπως είναι λογικό να συμβαίνει, συνασπίζονται σε μπουλούκια για να αναπληρώσουν την αδυναμία τους και προσκολλώνται σε κόμματα. Αυτές είναι οι δυνατότητές τους, τόσο τους επιτρέπουν. Δεν μπορούν να καταλάβουν ότι ο Σαββόπουλος αλλάζει, επειδή ακριβώς οι αξίες του μένουν οι ίδιες. Και, ευκαιρίας δοθείσης με τη θέση του για τις εκλογές ευκαιρίας, αυτό που μαζεύεται μέσα τους εκτονώνεται. Τους παρακαλώ μόνο, μετά, να θυμηθούν να τραβήξουν το καζανάκι – γιατί συνήθως το ξεχνούν…

Εκείνο που δεν του συγχωρούν είναι ότι είναι ειλικρινής, ότι είναι γνήσιος τόσο μέσα από τις θέσεις του για τον δημόσιο βίο όσο και μέσα από το έργο του. Ακόμη και στα λάθη και τις αποτυχίες του ήταν ειλικρινής – διότι και οι Θεοί κάνουν λάθη, όπως ξέρουμε από την ωραία μυθολογία των αρχαίων ημών. Εν τέλει, δεν του συγχωρούν ότι έχει τη δύναμη να είναι ο εαυτός του και ως δημόσιο πρόσωπο και ως καλλιτέχνης, με ό,τι κόστος συνεπάγεται αυτό. Βλέπετε, όμως, χωρίς αυτό το σθένος το μεγάλο ταλέντο του δεν θα μπορούσε να έχει εκφραστεί από το έργο που δημιούργησε.

Ο Σαββόπουλος είναι περίπλοκος ως προσωπικότητα, δύσκολος ως χαρακτήρας, είναι όμως μοναδικός ως δημιουργός. Μοναδικός με έναν τρόπο που οι επικριτές του ούτε να φανταστούν δεν μπορούν. Καταγράφει, με μουσική και στίχους, το ταξίδι της συνείδησης και της ευαισθησίας του μέσα στον κόσμο, το κάνει δε με έναν τρόπο εντελώς δικό του, που καταφέρνει, στις καλύτερες στιγμές του, να γίνεται οικουμενικός. Ενα χαρακτηριστικό της γνησιότητας του Σαββόπουλου ως δημιουργού είναι η άνεσή του να δανείζεται και να μεταμορφώνει το δάνειο σε κάτι εντελώς καινούργιο, δικό του και σχεδόν αγνώριστο. Με την ευκαιρία αυτή, να σημειώσω ότι, πέραν των μουσικών και των άλλων, νομίζω ότι ο Σαββόπουλος αξίζει να μελετηθεί και ως σατιρικός, κατά τη ρωμαϊκή έννοια του όρου. Αλλά με αυτό ας καταπιαστούν οι σοβαρότεροι. Εγώ δίνω την ιδέα. Τι σόι δημοσιογράφος θα ήμουν, αν ήξερα κιόλας πώς γίνεται πράξη;