Τεχνητή διακυβέρνηση

Φανταστείτε ένα νευρωνικό δίκτυο που υποστηρίζεται από σύστημα τεχνητής νοημοσύνης. Το δίκτυο αυτό έχει απλωθεί, σαν αναρριχώμενο φυτό, σε όλον τον δημόσιο τομέα. Παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο την κίνηση των λεωφορείων στους δρόμους, αλλά και τις αποθήκες φαρμάκων στα νοσοκομεία. Ο αλγόριθμος ελέγχει και γνωρίζει τα πάντα. Συνδυάζει στοιχεία από επιμέρους προϋπολογισμούς και αποφασίζει τη μετακίνηση οικονομικών πόρων για πιο ορθολογική χρήση. Και όλα αυτά γίνονται αυτόματα, χωρίς υπηρεσιακή ή πολιτική παρέμβαση. Δεν είναι παράλογο. Κάποιες κομητείες στην Καλιφόρνια πειραματίζονται με αντίστοιχα συστήματα. Διότι είναι προφανές: αν μπορείς να ελέγχεις σε πραγματικό χρόνο πώς διατίθενται οι δημόσιοι πόροι, τότε μπορείς και να τους αξιοποιήσεις με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Για να δώσω ένα απλοϊκό παράδειγμα, θα ξέρεις ότι μπορείς να κόψεις κάποια δρομολόγια λεωφορείων επειδή δεν έχουν κόσμο, εξοικονομώντας χρήματα για την προμήθεια φαρμάκων.

Αυτό δεν είναι επιστημονική φαντασία. Σύντομα θα είναι απολύτως εφικτό. Εν προκειμένω, οι θεσμικές αλλαγές που απαιτείται να γίνουν ίσως είναι πιο πολύπλοκες από τις τεχνολογικές παρεμβάσεις. Στο μέλλον, πιθανότατα σε αυτό που θα ζήσουμε, τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης θα αποτελούν την πιο αξιόπιστη, διάφανη και λειτουργική μέθοδο διακυβέρνησης. Και μάλιστα σε πραγματικό χρόνο, χάρη στα δίκτυα 5G. Ναι, θεωρητικά μπορείς να απλώσεις τη λειτουργία τους σε επίπεδο δημοσίου υπαλλήλου, να γνωρίζεις, δηλαδή, πόσο παραγωγική είναι κάθε υπηρεσία που χρηματοδοτείται από τον φορολογούμενο. Μπορείς να το πας και ακόμα πιο πέρα, παρακολουθώντας την υγεία των πολιτών που θα έχουν επιλέξει να συνδέσουν με το δίκτυο συσκευές καταγραφής ιατρικών δεδομένων, ας πούμε έξυπνα ρολόγια. Ναι, συμφωνούμε, κάτι τέτοιο οδηγεί σε δυστοπία, γι’ αυτό ας το κρατήσουμε στη συνεχή παρακολούθηση του κρατικού προϋπολογισμού. Τότε η δυστοπία θα αφορά τους πολιτικούς και τους γραφειοκράτες. Τις τελευταίες μέρες διαβάζουμε άρθρα για τους κινδύνους που, ενδεχομένως, θα φέρει η τεχνητή νοημοσύνη. Ομως δεν διαβάζουμε πολλά για τα οφέλη. Η πείρα μας διδάσκει ότι όταν ο άνθρωπος δίνει τη θέση του στη μηχανή, τα πράγματα γίνονται πιο σωστά, με μεγαλύτερη ακρίβεια. Πλησιάζει η στιγμή που θα το δοκιμάσουμε και στη διακυβέρνηση.