Μάχη «γερακιών-περιστεριών», η απόφαση της ΕΚΤ για τα επιτόκια

Αν και η ανάπτυξη της ευρωζώνης ανακόπηκε σχεδόν στα δύο τελευταία τρίμηνα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) φαίνεται έτοιμη να αυξήσει σημαντικά τα επιτόκια τους επόμενους μήνες, πιθανώς κατά 75 μονάδες βάσης (μ.β. ή 0,75 της μονάδας), για να αυξήσει το επιτόκιο καταθέσεων από το περίπου ουδέτερο 3,0% στο ήπια περιοριστικό 3,75%. Ενώ αναμένουμε ότι η ΕΚΤ θα επιβραδύνει τον ρυθμό των αυξήσεων των επιτοκίων από τις 50 μονάδες βάσης σε 25 μονάδες βάσης αυτή την Πέμπτη, βλέπουμε επίσης μια πιθανότητα 30% να επικρατήσουν τα γεράκια με τις εκκλήσεις τους για νέα κίνηση 50 μονάδων βάσης.

Τα γεράκια της ΕΚΤ έχουν τέσσερα ισχυρά επιχειρήματα για μια αύξηση 50 μ.β. στις 4 Μαΐου και για τη στόχευση ενός ανώτατου επιτοκίου καταθέσεων σε 4% ή υψηλότερο:

1. Αν και ο πληθωρισμός μειώθηκε από 10,6% σε ετήσια βάση τον Οκτώβριο σε ένα ακόμα υπερβολικό επίπεδο 7% τον Απρίλιο, ο δομικός πληθωρισμός εκτός ενέργειας και τροφίμων επιταχύνθηκε από 5% σε 5,7% τον Μάρτιο και υποχώρησε ελαφρά στο 5,6% τον Απρίλιο.

2. Ο πληθωρισμός των μισθών φαίνεται ότι θα αυξηθεί από μέσο όρο 2,9% σε ετήσια βάση το 2022 σε 5% φέτος.

3. Οι τραπεζικές δονήσεις που τάραξαν τις αγορές εν όψει της τελευταίας συνεδρίασης της ΕΚΤ στις 16 Μαρτίου έχουν σε μεγάλο βαθμό εκτονωθεί.

4. Ενώ τα νοικοκυριά της ευρωζώνης μπορεί να μην επεκτείνουν επιθετικά την κατανάλωσή τους, εξακολουθούν να έχουν αρκετές πλεονάζουσες αποταμιεύσεις – και επομένως αγοραστική δύναμη – για να αντιμετωπίσουν περαιτέρω κλυδωνισμούς τιμών. Αυτός είναι ένας ανοδικός κίνδυνος για τον πληθωρισμό.

Τα περιστέρια έχουν πέντε ισχυρά επιχειρήματα για μια λιγότερο επιθετική στάση:

1. Εκτός από κάποια αύξηση των δαπανών για αναψυχή, ψυχαγωγία και τουρισμό μετά την COVID, υπάρχουν ελάχιστα στοιχεία ότι η υπερβολική ζήτηση οδηγεί τον δομικό πληθωρισμο. Αντίθετα, η άνοδος των τιμών της ενέργειας το 2022 εξακολουθεί να επηρεάζει στην αλυσίδα παραγωγής.

2. Η ευρωζώνη οδεύει σε μια προσωρινή αύξηση των μισθών και όχι σε μια σπείρα μισθών-τιμών. Οι μισθολογικές πιέσεις αναμένεται να υποχωρήσουν στο 4% ή λιγότερο το 2024 ύστερα από μια προσωρινή υπέρβαση το 2023.

3. Οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό παραμένουν καλά σταθεροποιημένες. Στην έρευνα καταναλωτικής εμπιστοσύνης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η ένδειξη για τις τάσεις των τιμών που αναμένονται τους επόμενους δώδεκα μήνες έχει πέσει κάτω από τον μέσο όρο για μετά το 2000. Ο κίνδυνος ότι οι αυξημένες προσδοκίες για τον πληθωρισμό θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια σημαντική επίμονη υπέρβαση του πληθωρισμού φαίνεται κάπως απομακρυσμένος.

4. Η απότομη πτώση των τιμών χονδρικής του φυσικού αερίου προμηνύει καλά νέα για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό.

5. Οπως αποδεικνύεται από τα αποτελέσματα της έρευνας για τον δανεισμό των τραπεζών, οι τράπεζες της ευρωζώνης έχουν ήδη γενικά αυστηροποιήσει τα πρότυπα και τους όρους πιστώσεων και η ζήτηση δανείων μειώνεται. Οι επιπτώσεις της προηγούμενης νομισματικής σύσφιγξης της ΕΚΤ ξεδιπλώνονται.

Ο Holger Schmieding είναι επικεφαλής οικονομολόγoς της Berenberg Bank