Η άνοιξη των σχέσεων Κίνας – Ευρώπης

Φέτος είναι η εικοστή επέτειος από τη σύναψη της Συνολικής Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης Κίνας – Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ποια θα πρέπει να είναι η κατεύθυνση των σινοευρωπαϊκών σχέσεων, που αφορούν δύο μεγάλες δυνάμεις, δύο τεράστιες αγορές και δύο σπουδαίους πολιτισμούς; Με τις διαδοχικές επισκέψεις στην Κίνα του ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ, του γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν και της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, οι σχέσεις των δύο πλευρών άρχισαν να ανακάμπτουν, προσφέροντας πλούσια τροφή για σκέψη.

Πρώτον, η οικονομική αποσύνδεση δεν είναι προς το συμφέρον ούτε της Κίνας ούτε της ΕΕ. Κατά την επίσκεψη του προέδρου Μακρόν, η Κίνα και η Γαλλία υπέγραψαν περίπου 40 διακυβερνητικές συμφωνίες και επιχειρηματικές συμβάσεις. Μεταξύ αυτών, η China State Shipbuilding Corporation και ο γαλλικός όμιλος CMA CGM υπέγραψαν μια συμφωνία-ρεκόρ αξίας άνω των 21 δισ. γουάν για τη μεγαλύτερη παραγγελία πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στην ιστορία της κινεζικής ναυπηγικής βιομηχανίας. Επιπλέον, η Airbus και η Κίνα συμφώνησαν μια μεγάλη παραγγελία 160 αεροσκαφών, συνολικής αξίας περίπου 20 δισ. δολαρίων ΗΠΑ. Η τεράστια οικονομική και εμπορική δυναμική των ανωτέρω δείχνει ότι οι αρχές της αγοράς δεν πρέπει και δεν δύνανται να αντικατασταθούν από τη γεωπολιτική. Στη διατήρηση της ασφάλειας και της ομαλής λειτουργίας των βιομηχανικών και εφοδιαστικών αλυσίδων, η Κίνα και η ΕΕ έχουν ευρέα κοινά συμφέροντα.

Δεύτερον, η στρατηγική αυτονομία αποτελεί την οδό μέσω της οποίας η Ευρώπη μπορεί να καταστεί ένας ανεξάρτητος πόλος εντός του διεθνούς συστήματος. Οπως επισήμανε ο πρόεδρος Μακρόν κατά την επίσκεψή του,  δίχως στρατηγική αυτονομία η Ευρώπη κινδυνεύει «να παραγκωνιστεί στο περιθώριο της Ιστορίας». Αξίζει να σκεφτούμε αυτή την άποψη. Η Κίνα ανέκαθεν προασπίζεται και εφαρμόζει την πολυμέρεια, στηρίζει τον ανεξάρτητο ρόλο της Ευρώπης στη διαμόρφωση της διεθνούς τάξης και συμφωνεί και πιστεύει ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να γίνει υποτελής τρίτων χωρών. Χάρη στο πλούσιο πολιτισμικό της υπόβαθρο, την ικανότητα για συνεχή καινοτομία και τις τεράστιες δυνατότητες της αγοράς της, όπου δίχως αποκλεισμούς εκπροσωπούνται διάφορες ιδέες και απόψεις, η Ευρώπη μπορεί να διαδραματίσει έναν εποικοδομητικό και εξισορροπητικό ρόλο ανάμεσα στην Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τρίτον, δεν υπάρχουν απλές λύσεις στο περίπλοκο ζήτημα της ρωσο-ουκρανικής σύγκρουσης, και όλο και περισσότεροι ευρωπαίοι πολιτικοί αρχίζουν να την αναγνωρίζουν ως έναν πόλεμο «δι’ αντιπροσώπων». Κοινή θέση της Κίνας και της ΕΕ είναι η ανάγκη για τη διαφύλαξη των σκοπών και των αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, της εθνικής κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας. Στη βάση του κειμένου με τίτλο «Η θέση της Κίνας για την πολιτική επίλυση της ουκρανικής κρίσης», η χώρα μας είναι διατεθειμένη να συμβάλει μαζί με την Ευρώπη στην πολιτική διευθέτηση της ουκρανικής κρίσης. Κάποιες χώρες τονίζουν ότι «η Ρωσία δεν πρέπει να κερδίσει», ωστόσο ορισμένα κράτη πιστεύουν πως «δεν πρέπει να χαθεί η ευκαιρία για ειρήνευση». Εάν η Ευρώπη και ο κόσμος είναι πρόθυμοι να κόψουν τον γόρδιο δεσμό του πολέμου στην Ουκρανία τότε η ειρήνη αποτελεί το καλύτερο ξίφος.

Τέλος, το ζήτημα της Ταϊβάν αποτελεί εσωτερική υπόθεση της Κίνας και δεν πρέπει να καταστεί σημείο εμπλοκής των σινοευρωπαϊκών σχέσεων. Ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες δεν αποδέχονται τη «χρήση βίας για την αλλαγή του status quo στο Στενό της Ταϊβάν». Στην πραγματικότητα ωστόσο, είναι τα λόγια και οι πράξεις των αποσχιστικών δυνάμεων υπέρ μιας «ανεξάρτητης Ταϊβάν» που επιδιώκουν να μεταβάλουν το status quo. Η Κίνα στήριξε την Ευρώπη στην επανένωση της Γερμανίας μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, γεγονός που ώθησε σημαντικά την ευρωπαϊκή ενοποίηση. Οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει με τη σειρά τους να στηρίξουν το εξίσου σπουδαίο ζήτημα της ειρηνικής επανένωσης της Κίνας, η οποία μπορεί επίσης να αποτελέσει σημαντική κινητήρια δύναμη για τη σταθερότητα και ευημερία στην περιοχή της Ασίας και του Ειρηνικού.

Ο Σιάο Τζουντσένγκ είναι ο πρεσβευτής της Κίνας στην Ελλάδα