Να μειώσουμε όσο γρηγορότερα γίνεται τις εκπομπές αερίων

Παρότι τα στοιχεία από τις τελευταίες μετρήσεις προκαλούν εντύπωση στο ευρύ κοινό, για την επιστημονική κοινότητα αποτελούν δυστυχώς μια γνωστή πραγματικότητα: η συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα παρουσιάζει μια σταθερή άνοδο εδώ και χρόνια, γεγονός το οποίο επιβεβαιώνουν και οι μετρήσεις του Σταθμού της Φινοκαλιάς στην Κρήτη. Το διοξείδιο του άνθρακα θωρείται υπεύθυνο για το περίπου 50% του φαινομένου του θερμοκηπίου και κατά συνέπεια της κλιματικής αλλαγής η οποία εκδηλώνεται με μια σειρά φαινομένων: αύξηση της θερμοκρασίας, λιώσιμο των πάγων, αύξηση της στάθμης της θάλασσας, έντονα καιρικά φαινόμενα, πλημμύρες, ξηρασίες, πυρκαγιές κ.ά.

Το CO2 εκλύεται στην ατμόσφαιρα κυρίως από την καύση ορυκτών καυσίμων, τα οποία κατά περίπου 60% χρησιμεύουν για την παραγωγή ενέργειας. Αυτή η καύση παράγει μια σειρά από θερμοκηπικά αέρια που ευθύνονται για την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη. Η παγκόσμια θερμοκρασία έχει ανέβει κατά 1,1 βαθμό Κελσίου σε σχέση με την αρχή της Βιομηχανικής Επανάστασης, ενώ η Μεσόγειος από τη δεκαετία του ’90 και μετά θερμαίνεται με διπλάσιο ρυθμό σε σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο με αποτέλεσμα η θερμοκρασία της να έχει αυξηθεί κατά 2 βαθμούς Κελσίου. Για τον λόγο αυτόν η περιοχή θεωρείται hot spot από κλιματικής πλευράς και αναμένεται να δεχτεί μεγαλύτερες επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.

Στο πλαίσιο αυτό, στην Ελλάδα λειτουργεί το δίκτυο Climpact, το οποίο ετοιμάζεται να μπει στη δεύτερη φάση του. Πρόκειται για μια προσπάθεια που γίνεται σε εθνικό επίπεδο με συντονιστή το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, επιστημονικό υπεύθυνο τον υποφαινόμενο και συντονιστή τον πρόεδρο του ΕΑΑ, Μανώλη Πλειώνη, ένα δίκτυο μέσω του οποίου ενώνουμε όλες τις δυνάμεις μας σε εθνικό επίπεδο, ώστε να καταλάβουμε καλύτερα τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης σε μια σειρά κρίσιμων τομέων της Εθνικής Οικονομίας, όπως στην Ενέργεια, στον Τουρισμό, στη Γεωργία και να προτείνουμε εργαλεία στην Πολιτεία και Κοινωνία για έγκαιρη πρόγνωσή τους.

Λύσεις υπάρχουν: να μειώσουμε όσο γρηγορότερα γίνεται τις εκπομπές αερίων μειώνοντας τις ανάγκες μας σε ενέργεια και ταυτόχρονα κάνοντας στροφή προς τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Πρέπει να προσαρμοστούμε. Η υψηλή συγκέντρωση CO2 μπορεί να μην αποτελεί άμεση απειλή για την ανθρώπινη υγεία είναι όμως έμμεση. Φανταστείτε για παράδειγμα τι σημαίνουν οι ακραίες θερμοκρασίες για τις ευαίσθητες ηλικίες, το τροπικό κλίμα που προκαλείται ενισχύοντας νόσους που συνδέονται με αυτό. Το πόσο γρήγορα θα πρέπει να ληφθούν αυτά τα μέτρα, η απάντηση είναι εδώ και τώρα: αφού το σύστημα λειτουργεί με μεγάλη χρονοκαθυστέρηση και το διοξείδιο του άνθρακα παραμένει στην ατμόσφαιρα ακόμη και επί 100 χρόνια, δεν υπάρχει περιθώριο για καθυστέρηση…

Ο Νίκος Μιχαλόπουλος είναι καθηγητής Περιβαλλοντικής Χημείας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, ερευνητής στο Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών