Προμηνύματα {LF}νέας εποχής και {LF}πολιτικής κουλτούρας

Με το σύστημα της απλής αναλογικής να έχει περιπλέξει τη λύση της εκλογικής εξίσωσης της 21ης Μαΐου τα διλήμματα που τίθενται στο εκλογικό σώμα δεν περιορίζονται στο κεντρικό που, όπως πάντα, είναι αυτό της διακυβέρνησης, αλλά ανομολογήτως συμπεριλαμβάνουν πλέον και τα διαδικαστικά που τίθενται αναφορικά με τον τρόπο και τον χρόνο κατά τον οποίο θα κλείσει ο εκλογικός κύκλος.

Επί του παρόντος οι πολίτες βρίσκονται αντιμέτωποι με μια καθημερινότητα που αποσπά την προσοχή τους και δεν επιτρέπει την οριστικοποίηση των επιλογών τους στον δρόμο προς τις κάλπες. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι τη μόνη αξιοσημείωτη εξέλιξη που καταγράφουν οι δημοσκοπήσεις της περιόδου είναι αυτή της αύξησης των ποσοστών των αναποφάσιστων και της αδιευκρίνιστης ψήφου ενώ παραμένουν άδηλα τα ποσοστά των πολιτών που θα προτιμήσουν την αποχή.

Υπό τις κρατούσες μάλιστα συνθήκες δεν αποκλείεται τα εν λόγω ποσοστά να βαίνουν αυξανόμενα και όχι μειούμενα όσο πλησιάζει η ώρα της κάλπης. Πράγμα που ενδέχεται να αυξήσει έτι περαιτέρω την υφιστάμενη σήμερα πολιτική ρευστότητα προκαλώντας σύγχυση, αν όχι πανικό, στα κομματικά εκλογικά επιτελεία υποχρεώνοντάς τα να κάνουν δεύτερες και τρίτες σκέψεις αναθεωρώντας στόχους και τακτικές κινήσεις.

Είναι, άλλωστε, ενδεικτικές της περιρρέουσας απροσδιοριστίας τόσο η αναδίπλωση που εμμέσως πλην σαφώς επιχείρησε προσφάτως ο Πρωθυπουργός σε ό,τι αφορά την επιδίωξη της αυτοδυναμίας, όσο και οι ακριτομυθίες του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης σχετικά με τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης μειοψηφίας με την ανοχή των μικρότερων κομμάτων της ήσσονος εξ αριστερών αντιπολίτευσης.

Το ερώτημα είναι κατά ποσό η ούτω πως διαχεόμενη σύγχυση θα επηρεάσει τις τάσεις της κοινής γνώμης  μεταβάλλοντας τους όρους του κομματικού ανταγωνισμού προ της τελικής εκλογικής ευθείας.

Το μάλλον πάντως βέβαιο είναι ότι όσο αποκλείεται το ενδεχόμενο συγκέντρωσης ποσοστών που να επιτρέπουν στο πρώτο κόμμα να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση από την πρώτη εκλογική αναμέτρηση, τόσο η πλάστιγγα θα γέρνει υπέρ του σχηματισμού κυβέρνησης συνεργασίας από την πρώτη Κυριακή και εναντίον της ιδέας ενός δεύτερου γύρου επαναληπτικών εκλογών μέσα στο κατακαλόκαιρο με την ενισχυμένη αναλογική που υποτίθεται ότι θα απλοποιήσει την εξίσωση της αυτοδυναμίας.

Μπορεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης να έσπευσε να ξορκίσει μια τέτοια προβληματική για τη στρατηγική του εξέλιξη προκαθορίζοντας με την αναγγελία των πρώτων την ημερομηνία και των δεύτερων εκλογών, αυτό ωστόσο δεν σημαίνει ότι με αυτή του την απόφαση αποτρέπει και τον κίνδυνο να στρέψει εναντίον του ένα ακόμα μεγαλύτερο ποσοστό του εκλογικού σώματος σε περίπτωση που επιμείνει στο σενάριο της μονοκομματικής διακυβέρνησης. Ιδιαίτερα αν φανεί ότι το κάνει με εκβιαστικό τρόπο.

Σε κάθε περίπτωση τα αποτελέσματα της αναμέτρησης με την απλή αναλογική θα είναι αυτά που θα κρίνουν τις εξελίξεις. Αν αυτά στείλουν το μήνυμα ότι τελείωσε οριστικά η εποχή της κυριαρχίας των μεγάλων πολυσυλλεκτικών κομμάτων της μεταπολίτευσης, θα είναι βαρύ και πιθανότατα αυτοκαταστροφικό το τίμημα που θα κληθεί να καταβάλει όποιος εκ των διεκδικητών της εξουσίας αγνοήσει τη σημασία του και αναλάβει την ευθύνη της παράτασης της προεκλογικής περιόδου. Πολύ δε περισσότερο αν η παράταση δοθεί με τους όρους μιας εντεινόμενης αλλά άνευ ουσιαστικού οικονομικοκοινωνικού διακυβεύματος περαιτέρω πόλωσης, όπως είναι αυτή που επιχειρείται τελευταία ενώ στον κοντινό ορίζοντα των επόμενων ετών μαζεύονται τα σύννεφα πολύ δύσκολων σε πολλά επίπεδα καιρών.

Η αντίδραση σε αυτή την πόλωση ίσως αποδειχθεί ότι θα λειτουργήσει ως καταλύτης μιας νέας ριζικά διαφορετικής πολιτικής κουλτούρας.

Ο Γιώργος Σεφερτζής είναι πολιτικός επιστήμονας – αναλυτής