Ο βαθμός αποτελεσματικότητας για την ενεργειακή πολιτική

Θα περίμενε κανείς ότι μέσα στο πλέγμα των διαφορών που χωρίζουν τη Νέα Δημοκρατία, το ΠΑΣΟΚ, και τον ΣΥΡΙΖΑ όσον αφορά το τι θα κάνουν αν βρίσκονται στην κυβέρνηση μετά τις επερχόμενες εκλογές θα περιλαμβάνονταν και τα δομικά θέματα της ενέργειας. Η αλήθεια όμως είναι ότι στα ενεργειακά δεν θα πρέπει να αναμένουμε ιδιαίτερες ανακατατάξεις από το όποιο αποτέλεσμα των εκλογών, τουλάχιστον όσον αφορά τη γενικότερη κατεύθυνση της ενεργειακής πολιτικής της χώρας.

Η Ελλάδα, την τελευταία δεκαετία, και παρά την εναλλαγή τριών κυβερνήσεων, παρέμεινε σταθερή στα βασικά θέματα ενεργειακής πολιτικής, στηρίζοντας την απανθρακοποίηση και την πράσινη μετάβαση, στηρίζοντας νέα και σημαντικά έργα διασύνδεσης με άλλες χώρες, και στηρίζοντας την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων της. Οσον αφορά τις βασικές πτυχές της ελληνικής ενεργειακής πολιτικής, αυτά τα τρία δεδομένα (πράσινη μετάβαση, διασυνδέσεις, υδρογονάνθρακες) είναι και αυτά που πραγματικά μετράνε σε εθνικό επίπεδο και που κρίνουν στην πράξη τη θέση της χώρας στο μέλλον. Σε αυτά λοιπόν έχουμε το ευτύχημα να υπάρχει μια κατανόηση μεταξύ των κομμάτων, και μια αποδοχή τους ως βασικών στοχεύσεων της χώρας.

Το μεγάλο όμως διακύβευμα αυτών των εκλογών όσον αφορά τα ενεργειακά θέματα σχετίζεται με την  ταχύτητα και αποτελεσματικότητα των μέτρων που μπορούν να οδηγήσουν στην επίτευξη αυτών των στόχων, καθώς τα τελευταία δέκα χρόνια μάς έχουν δείξει πως αυτά μπορεί να διαφέρουν τρομακτικά μεταξύ των διαφόρων πιθανών κυβερνητικών σχηματισμών που θα φέρουν οι εκλογές.

Εάν η κυβέρνηση που θα προκύψει από τις εκλογές προχωρήσει με γρήγορους ρυθμούς στην εφαρμογή των ήδη δρομολογημένων πολιτικών στα ανωτέρω τρία κρίσιμα θέματα, η Ελλάδα θα μπορέσει να εκμεταλλευτεί στο έπακρο τη διεθνή συγκυρία και να βγει ενισχυμένη εθνικά στο τέλος της επόμενης τετραετίας. Εάν η όποια νέα κυβέρνηση υποκύψει σε κρατικιστικές παρεμβάσεις, ιδεολογικές αγκυλώσεις, και λαϊκίστικες, μη-επιστημονικές προσεγγίσεις, η χώρα θα χάσει μια μοναδική ευκαιρία διεθνούς αναβάθμισης.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα, και πιθανά πρόσθετο διακύβευμα αυτών των εκλογών, θα μπορούσε να είναι και το ιδιοκτησιακό καθεστώς των μεγάλων ενεργειακών ομίλων στους οποίους το κράτος έχει μερίδιο, όπως η ΔΕΗ, καθώς κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης, ακούστηκαν κάποιες δηλώσεις περί κρατικοποίησης της εταιρείας. Στην πράξη, πιστεύω πως κανένα κόμμα δεν θα αποφασίσει να ρίξει σκόπιμα εκ νέου στα βράχια μια εταιρεία η οποία έφτασε στο παρελθόν στο χείλος του γκρεμού και κατάφερε μέσα από έναν συνδυασμό ευτυχούς συγκυρίας και σωστών διοικητικών αποφάσεων να σωθεί και να δυναμώσει σημαντικά.

Αν οι εκλογές δεν φέρουν αχρείαστους πειραματισμούς, η Ελλάδα έχει τη μοναδική ευκαιρία να κεφαλαιοποιήσει τη σχετικά σταθερή πορεία των τελευταίων δέκα ετών στα ενεργειακά και να κάνει θετικά άλματα σε αυτόν τον τομέα την επόμενη τετραετία.

Αναλυτής ενεργειακής στρατηγικής, ακαδημαϊκός διευθυντής του Greek Energy Forum και επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ για θέματα ενέργειας