Μιθριδατισμός

Ο αρχαίος Μιθριδάτης δεν ήταν ράπερ, αλλά βασιλιάς του Πόντου. Φοβούμενος ότι θα τον δηλητηριάσουν, άρχισε να αυτοτροφοδοτείται με μικρές δόσεις κι έτσι κατάφερε να μην τον «πιάνει» το δηλητήριο (οι εχθροί του βρήκαν άλλο τρόπο να τον εξοντώσουν) και παράλληλα να δώσει το όνομά του στην ανεπαίσθητη εξοικείωση με μια ανεπιθύμητη κατάσταση. Μπόλικο μιθριδατισμό μού φαίνεται να έχει μέχρι στιγμής η προ-προεκλογική εκστρατεία -κι όχι επειδή σε αυτήν συμμετέχει ο σύγχρονος Μιθριδάτης.

Δυο είναι τα χαρακτηριστικά του αγώνα που διεξάγουν τα κόμματα για την ψήφο των πολιτών: ρεαλισμός στα όρια του κυνισμού σε επίπεδο διαμόρφωσης συνδυασμών και συσχετισμού δυνάμεων, προσπάθεια διαφοροποίησης στα όρια της υποκρισίας σε επίπεδο προγραμματικού λόγου. Το «όλοι οι καλοί χωράνε» είναι το κινούν αίτιον, έστω κι αν όλοι γνωρίζουν ότι όσοι επιλέγονται δεν είναι όλοι καλοί: πολιτικοί με δικαστικές ποινές ή ηθικές καταδίκες στην πλάτη τους, πρόσωπα της λεγόμενης «σόου μπιζ» που ελάχιστα έχουν να δώσουν (η πολιτική δεν είναι μπίζνες), «μεταγραφές» που μόνο σκοπό έχουν να «συμβολίσουν» την επικράτηση επί του αντιπάλου. Το στοίχημα της ανανέωσης του πολιτικού δυναμικού παραμένει στα χέρια των ψηφοφόρων, αλλά δεν του δίνουν μεγάλο περιθώριο οι επιλογές των κομμάτων. Οπως δεν δίνουν νόημα και στην «κουλτούρα συνεργασίας», που αποτελεί το άλλο μεγάλο ζητούμενο αυτών των ιδιαίτερων εκλογών: ενώ πολλή συζήτηση γίνεται για πρόσωπα, υπαρκτά ή ανύπαρκτα, ελάχιστη είναι η διερεύνηση ζητημάτων ουσίας, βάσεων επί των οποίων θα μπορούσαν να επιτευχθούν συγκλίσεις, κοινών πολιτικών σε αντιστοιχία με τις ανάγκες της χώρας.

Στο προγραμματικό πεδίο, οι προσπάθειες διαφοροποίησης των κομμάτων μεταξύ τους αλλά και από την πρόσφατη ιστορία τους είναι αρκετά αποκαλυπτικές. Το κυβερνητικό κόμμα, πέραν της προβολής της «σταθερότητας» ως κεντρικού στόχου για το ίδιο αλλά και για τη χώρα, επικεντρώνεται στη «βελτίωση της ποιότητας ζωής», ιδίως για τη νέα γενιά. Το κάνει, όμως, μάλλον με μηχανιστικό τρόπο – «μανατζερίστικο», θα έλεγε κάποιος λίγο πιο κακόβουλος – και με επιδοματική, όχι δημιουργική ή μεταρρυθμιστική, λογική. Η αξιωματική αντιπολίτευση, πέραν των απανωτών «κλεισιμάτων ματιού» – στους νέους μέσω ψευτο-αυθεντικότητας, στους ταλαντευόμενους μέσω υπερβολών και υποσχέσεων, στους «κινηματικούς» μέσω ανέξοδης κινηματικής ρητορείας, στους κάπως πιο μετριοπαθείς μέσω συμβολικών κινήσεων τις οποίες εξουδετερώνουν πάραυτα εχροπαθείς επιλογές – έχει εισφέρει ως πρόταση διακυβέρνησης ένα μίγμα «ρυθμίσεων»/διευκολύνσεων (δανείων, πλειστηριασμών, κατοικίας, εισαγωγής στο πανεπιστήμιο χωρίς όριο γνώσης και βάσης) και ενίσχυσης δικαιωμάτων («πλήρης» γάμος και υιοθεσία ομοφυλοφίλων). Το μίγμα αυτό μυρίζει κρατισμό – δημιουργία πολλών δημόσιων, αλλά μόνο στα χαρτιά «ανεξάρτητων» Αρχών, ως και ειδικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, που φέρνει στον νου το αλήστου μνήμης «παράλληλο τραπεζικό σύστημα» – και υποκρισία – γιατί, στην εξουσία, το κόμμα αυτό δεν είχε διακριθεί ούτε στη βελτίωση του κράτους, ούτε στην προστασία των δικαιωμάτων. Το δε προαλειφόμενο ως τρίτο κόμμα, δεν είμαι βέβαιος ότι έχει επίγνωση της διπλής ευκαιρίας που του δίνεται: να ξαναφέρει στο προσκήνιο τη σοσιαλδημοκρατία στην Ελλάδα και να αποτελέσει τη συγκολλητική ουσία μιας καλύτερης διακυβέρνησης. Πέραν των -εκκλήσεων περισσότερο παρά υποσχέσεων – για «εναλλακτική λύση» και «ισχυρή εντολή», το σοβαρότερο που έχει ως σήμερα εισφέρει είναι η δέσμευση για ορισμό των επικεφαλής των δημόσιων οργανισμών κατόπιν διαγωνισμού – δηλαδή με τήρηση του νόμου. Τα Τέμπη λειτουργούν ως καμπανάκι – αλλά το δηλητήριο δεν αφαιρείται με τόσο μικρές δόσεις.