«Ολα τα παιδιά περνούν από το ίδιο ταξίδι»

Από τους 30 κατοίκους των Αρκιών, του ανεμοδαρμένου νησιού των Δωδεκανήσων στα ανοιχτά της Πάτμου, ο Χρήστος είναι το τελευταίο παιδί που έχει απομείνει. Το 12χρονο αγόρι είναι και ο μοναδικός μαθητής του δημοτικού σχολείου. Με την καθοδήγηση της δασκάλας του Μαρίας ετοιμάζεται να ξεκινήσει τα μαθήματα της έκτης τάξης αλλά αν θέλει να συνεχίσει την εκπαίδευσή του στο γυμνάσιο, πρέπει να αφήσει το νησί και την οικογένειά του, ένα ενδεχόμενο εξαιρετικά δύσκολο. Το κόστος είναι δυσβάσταχτο για εκείνους, τη στιγμή που ο πατέρας προτιμάει να τον κάνει βοσκό όπως και τα υπόλοιπα αδέλφια του, εγκαταλείποντας το σχολείο.

Σε αυτό το μεταίχμιο συναντάει το αγόρι το ντοκιμαντέρ «Χρήστος, το τελευταίο παιδί» που πρόσφατα κέρδισε το βραβείο καλύτερης ελληνικής ταινίας και το βραβείο της Διεθνούς Ομοσπονδίας Κριτικών Κινηματογράφου FIPRESCI στο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Η δημιουργός του, η ιταλίδα σκηνοθέτρια Τζούλια Αμάτι, ταξιδεύοντας επί έναν χρόνο διαρκώς στους Αρκιούς, κατέγραψε την πορεία του Χρήστου από την Εκτη Δημοτικού προς το γυμνάσιο. «Το νησί το ήξερα από παιδί, αφού πήγαινα εκεί για ιστιοπλοΐα με τους γονείς μου. Οταν πέθανε ο πατέρας μου, επέστρεψα στο νησί και δύο χρόνια αργότερα ένας φίλος μου μού έστειλε ένα άρθρο για τον Χρήστο. Οταν τον συνάντησα, ένιωσα ότι θα μπορούσε αυτό να είναι μια ιστορία και άρχισα να γράφω κάποιες σελίδες μέχρι που το πρότζεκτ μεγάλωσε κι έγινε διεθνής συμπαραγωγή» αναφέρει στο «ΝΣυν» η Τζούλια Αμάτι.

Η ίδια, μαζί με το συνεργείο της, εν μέσω πανδημίας, από τον Σεπτέμβριο του 2020 έως τον Σεπτέμβριο του 2021 ταξίδευε διαρκώς στους Αρκιούς για να είναι παρούσα σε όλες τις ιδιαίτερες στιγμές του Χρήστου και της οικογένειάς του, από το άνοιγμα των σχολείων και τον εορτασμό των Χριστουγέννων ή του Πάσχα μέχρι την αγοροπωλησία των κατσικιών τους. «Ο Χρήστος ήταν πραγματικά αξιολάτρευτος και περάσαμε πολύ καλά μαζί με το συνεργείο. Υποθέτω ότι η οικογένειά του ήταν το πιο δύσκολο κομμάτι στη διαχείριση. Ισως ο πατέρας συγκεκριμένα, γιατί έχει μια πολύ πατριαρχική δομή η οικογένεια. Παρόλο που ήταν πολύ φιλόξενος, στην αρχή νομίζω ότι δεν καταλάβαινε σε ποιον βαθμό έπρεπε να δουλέψουμε και να διεισδύσουμε στην οικειότητα του σπιτιού, κάτι που είναι κατανοητό για έναν άνθρωπο που μεγάλωσε σε ένα νησί 30 ατόμων. Ετσι έπρεπε να αναπτύξουμε ένα σύστημα επικοινωνίας όπου να μπορώ να του εξηγώ κάθε φορά τι θέλουμε να κάνουμε λεπτομερώς και να τον βοηθάμε να το αποδεχθεί» επισημαίνει η δημιουργός.

Το τέλος της αθωότητας
Στο ντοκιμαντέρ, ο Χρήστος βιώνει το τέλος της δικής του αθωότητας όταν καλείται να αποφασίσει μεταξύ της συνέχισης της κτηνοτροφικής παράδοσης της οικογένειας ή του ξεριζωμού για την εκπαίδευσή του, ζώντας μια πραγματική ιστορία πρόωρης ενηλικίωσης. «Οπου κι αν έχεις μεγαλώσει, η ενηλικίωση παραμένει ενηλικίωση από τη στιγμή που έχεις για πρώτη φορά στη ζωή σου να αντιμετωπίσεις αποφάσεις οι οποίες θα σου αλλάξουν τη ζωή για πάντα και κυρίως θα σε φέρουν σε επαφή με το δίλημμα του χωρισμού. Ολα τα παιδιά, ανεξάρτητα από το πού μεγαλώνουν και τι είδους πολιτισμικά μέσα έχουν, περνούν από το ίδιο ταξίδι. Και αυτός είναι ο λόγος που πιστεύω ότι προσωπικά ένιωσα συνδεδεμένη με αυτό το παιδί. Επειδή μπορούσα να καταλάβω την πρόκληση που είχε μπροστά του» υπογραμμίζει η Τζούλια Αμάτι. «Νομίζω ότι αυτό που κάνει τον Χρήστο μοναδικό είναι ότι είναι ένα πολύ θαρραλέο και γενναίο παιδί, αφού δεν έχει φύγει κανένας από τους κατοίκους του νησιού πριν από εκείνον για να τελειώσει την υποχρεωτική εκπαίδευση. Χρειάζεται μεγάλο θάρρος για να αποφασίσεις στα 11 σου να περάσεις τη θάλασσα, όταν το μόνο που έχεις δει είναι το μικροσκοπικό νησί σου, σαν τον πλανήτη του “Μικρού Πρίγκιπα”. Ισως αυτό τον κάνει πιο μοναδικό από πολλά άλλα παιδιά που ζουν στη ζώνη άνεσής τους και πρέπει να αντιμετωπίσουν αυτού του είδους το πέρασμα πολύ αργότερα στη ζωή τους» καταλήγει η σκηνοθέτρια.