Δικαιοσύνη {LF}και πρωθυπουργοί

Από ιδρύσεως Ισραήλ δεν έχει γίνει ποτέ τόσο ισχυρή πολιτική σύγκρουση σαν αυτή που διαδραματίζεται αυτή την εποχή, της  οποίας κύριο διακύβευμα ο διορισμός των μελών του Ανώτατου Δικαστηρίου της χώρας.   Από ιδρύσεως Ισραήλ  τους «αεροπαγίτες» ορίζει 9μελής επιτροπή από δύο υπουργούς, τρεις δικαστές, δύο βουλευτές, δύο δικηγόρους. Η ακροδεξιά κυβέρνηση του Βενιαμίν Νετανιάχου, προωθεί νομοθετική αλλαγή ώστε να διορίζονται με απλή πλειοψηφία της βουλής.

Το Ισραήλ μοιάζει με την Ελλάδα ως προς την ανώτατη πολιτειακή δομή: ο πρόεδρος έχει συμβολικά καθήκοντα, η κυβέρνηση ασκεί την εξουσία εφόσον την στηρίζει η πλειοψηφία της κνεσέτ (61 από 120 βουλευτές). Δεν υπάρχει γερουσία ή Συνταγματικό Δικαστήριο ούτε καν ολοκληρωμένο σύνταγμα, μόνο ορισμένοι «βασικοί νόμοι». Το ανώτατο δικαστήριο αποτελεί το μοναδικό αντίβαρο στην πολιτική εξουσία.

Οι αντίθετοι προς τη μεταρρύθμιση υποστηρίζουν, σωστά, ότι αφού η κυβέρνηση εξ ορισμού έχει την πλειοψηφία στη βουλή άρα η κυβέρνηση θα διορίζει τον «Άρειο Πάγο» – αυτό είναι δικτατορικό, διατείνονται.

Περί όνου σκιάς σύγκρουση, δηλαδή: στην πλέρια δημοκρατική Ελλάδα που το 2024 θα γιορτάσει 160 ετών συνταγματικού βίου, η ηγεσία όλων των ανωτάτων δικαστηρίων της χώρας ορίζεται από το υπουργικό συμβούλιο – δηλαδή από τον πρωθυπουργό,  αφού τα κόμματα έχουν γίνει πλέον απολύτως αρχηγοκεντρικά. Στο Ισραήλ της απλούστατης αναλογικής οι κυβερνήσεις είναι κατά κανόνα συμμαχικές και η εξουσία του πρωθυπουργού περιορίζεται από τις απαιτήσεις των άλλων κομμάτων της κυβερνητικής πλειοψηφίας. Οι πρωθυπουργοί μας δεν έχουν τέτοιους περιορισμούς, είναι η πηγή κάθε εξουσίας.

Η κατάσταση αυτή συνδυάζεται με απαράδεκτες ανταμοιβές: πρόεδροι διαφόρων δημόσιων φορέων διορίζονται συνταξιούχοι ανώτατοι δικαστικοί, ενώ οι πρωθυπουργοί τους χρησιμοποιούν σε καθαρά πολιτικές θέσεις στην κυβέρνηση.

Έτσι μπορούμε να κατανοήσουμε τη γενναιόδωρη άποψη του κ. Τσίπρα ότι έχει εμπιστοσύνη στην δικαιοσύνη αλλά όχι σε συγκεκριμένους δικαστές – με την οποία συμφωνούσε ο κ. Μητσοτάκης όταν ήταν στην αντιπολίτευση: ήτοι, εγκρίνουν την θεσμική εξάρτηση της δικαιοσύνης από τους ίδιους ως πρωθυπουργούς ώστε καθένας τους να διορίζει βεβαίως αδιάβλητους δικαστικούς στα ανώτατα δικαστήρια – και όχι τους διαπλεκόμενους κομματικούς που θα διορίσει ο άλλος.

Ο κ. Πολάκης απαίτησε ακόμη καθαρότερη θεσμική παρέμβαση ώστε να είναι «αλλιώς» η δεύτερη φορά: «εθελουσία στους δικαστές άνω των 60, δεύτερη σχολή δικαστών με παραγωγή 500 δικαστών το χρόνο για τα πρώτα 4 χρόνια» – ήτοι, δικαστικό σώμα κομμένο και ραμμένο στα μέτρα του κόμματός του.

Ας με συγχωρήσουν οι συγγενείς των θυμάτων αλλά νομίζω ότι η κατάσταση του ΟΣΕ είναι παρωνυχίδα  μπροστά στην κατάσταση που επικρατεί στη δικαιοσύνη λόγω του άμεσου ελέγχου της ηγεσίας της από την πολιτική εξουσία – κατάσταση που αλλού παρομοιάζεται με δικτατορία.