Η Ινδία {LF}σε σταυροδρόμι

Η Ινδία είναι έτοιμη να γίνει η πιο σημαντική χώρα του κόσμου μεσοπρόθεσμα. Εχει τον μεγαλύτερο πληθυσμό και με κατά κεφαλήν ΑΕΠ που είναι μόλις το ένα τέταρτο αυτού της Κίνας, η οικονομία της έχει τεράστια περιθώρια για κέρδη παραγωγικότητας. Επιπλέον, η στρατιωτική και γεωπολιτική σημασία της Ινδίας θα αυξηθεί και πρόκειται για μια ζωντανή δημοκρατία της οποίας η πολιτιστική ποικιλομορφία θα δημιουργήσει ήπια δύναμη για να ανταγωνιστεί τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Ομως η Ινδία κινείται προς μια πιο προστατευτική υποκατάσταση εισαγωγών και επιδότηση της εγχώριας παραγωγής (με εθνικιστικές προεκτάσεις), που απομονώνουν τις εγχώριες βιομηχανίες και τους ομίλους από τον παγκόσμιο ανταγωνισμό. Οι δασμολογικές πολιτικές της την εμποδίζουν να γίνει πιο ανταγωνιστική στις εξαγωγές αγαθών και η αντίστασή της στην ένταξη σε περιφερειακές εμπορικές συμφωνίες εμποδίζει την πλήρη ενσωμάτωσή της στις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας και εφοδιασμού.

Ενα άλλο πρόβλημα είναι ότι κρατικά προγράμματα έχουν εξελιχθεί για να υποστηρίζει την παραγωγή σε βιομηχανίες έντασης εργασίας, όπως αυτοκίνητα, τρακτέρ, μηχανές έλξης, τρένα κ.λπ. Η Ινδία θα πρέπει να επικεντρωθεί σε βιομηχανίες όπου έχει συγκριτικό πλεονέκτημα, όπως η τεχνολογία και η πληροφορική, η τεχνητή νοημοσύνη, οι επιχειρηματικές υπηρεσίες και το fintech. Χρειάζεται λιγότερα σκούτερ και περισσότερες startups στο Internet of Things. Τέλος, το πρόσφατο έπος γύρω από τον όμιλο Adani είναι ένα σύμπτωμα μιας τάσης που τελικά θα βλάψει την ανάπτυξη της Ινδίας. Είναι πιθανό ότι η ταχεία ανάπτυξη του Adani επέτρεψε ένα σύστημα στο οποίο η κυβέρνηση τείνει να ευνοεί ορισμένους μεγάλους ομίλους ετερογενών δραστηριοτήτων και οι τελευταίοι να επωφελούνται από μια τέτοια εγγύτητα ενώ υποστηρίζουν τους στόχους πολιτικής.

Ενώ το σκάνδαλο γύρω από την αυτοκρατορία Adani δεν φαίνεται να εκτείνεται πέρα από τον ίδιο τον όμιλο ετερογενών δραστηριοτήτων, η υπόθεση έχει μακροοικονομικές επιπτώσεις για τη θεσμική ευρωστία της Ινδίας και τις αντιλήψεις των παγκόσμιων επενδυτών για την Ινδία. Η ασιατική χρηματοπιστωτική κρίση της δεκαετίας του 1990 έδειξε ότι, με την πάροδο του χρόνου, ο έλεγχος της οικονομικής πολιτικής από φιλικούς καπιταλιστικούς ομίλους ετερογενών δραστηριοτήτων θα βλάψει την ανάπτυξη της παραγωγικότητας παρεμποδίζοντας τον ανταγωνισμό και αυξάνοντας την ανισότητα.

Είναι επομένως προς το μακροπρόθεσμο συμφέρον του Μόντι να διασφαλίσει ότι η Ινδία δεν θα ακολουθήσει αυτόν τον δρόμο. Η μακροπρόθεσμη επιτυχία της Ινδίας εξαρτάται τελικά από το αν μπορεί να προωθήσει και να διατηρήσει ένα μοντέλο ανάπτυξης που είναι ανταγωνιστικό, δυναμικό, βιώσιμο, χωρίς αποκλεισμούς και δίκαιο.

Ο Νουριέλ Ρουμπινί είναι επίτιμος καθηγητής Οικονομικών στο Stern School of Business του New York University Stern School of Business και επικεφαλής οικονομολόγος Atlas Capital Team.