Για την Κατίνα Παξινού

Πενήντα χρόνια από τον θάνατο της Κατίνας Παξινού συμπληρώνονται αύριο: Ηταν 22 Φεβρουαρίου του 1973 όταν η κορυφαία ηθοποιός έκλεισε τον κύκλο της ζωής της. Μαζί έκλεισε κι ένας κύκλος του ελληνικού θεάτρου. Γιατί η Παξινού δεν ήταν απλώς ένα κομμάτι του, ήταν ένα ζωτικό κύτταρο του οργανισμού του.

Γεννημένη στις 17 Δεκεμβρίου του 1900, γόνος μεγαλοαστικής οικογένειας με σπουδές στο εξωτερικό σ’ εποχές που κάτι τέτοιο φάνταζε εξωπραγματικό (μουσική και τραγούδι στη Γενεύη, μετά στη Βιέννη και το Βερολίνο), δεν άργησε να στραφεί στο θέατρο. Και να το κατακτήσει. Κλασικό και σύγχρονο ρεπερτόριο, ρόλοι του αρχαίου δράματος, συνεργασίες, παραστάσεις στο Εθνικό Θέατρο συνέθεσαν την πολυκύμαντη πορεία της.

Οσοι είχαν την τύχη να τη γνωρίσουν και  πολύ περισσότερο να τη δουν να παίζει, λένε ότι ήταν γεννημένη μόνον γι’ αυτό. Αλλωστε αποτελεί τη μοναδική περίπτωση ηθοποιού που η φιλμογραφία της κινείται έξω απ’ τα σύνορα της πατρίδας της, φτάνοντας ως τα Οσκαρ: Το 1943 παραλάμβανε το χρυσό αγαλματίδιο για την ερμηνεία της Πιλάρ στο «Για ποιον χτυπά η καμπάνα» του Σαμ Γουντ, λέγοντας ότι «το δέχομαι για λογιαριασμό όλων των συναδέλφων μου, του Εθνικού Θεάτρου, ζωντανών ή νεκρών». Επαιξε, μεταξύ άλλων, σε ταινίες του Ορσον Γουέλς και του Λουκίνο Βισκόντι. Στην τελευταία της ταινία, το 1969, «Το νησί της Αφροδίτης» του Γιώργου Σκαλενάκη έπασχε ήδη από καρκίνο. Ακολούθησε η μεγάλη της ερμηνεία στο θέατρο με τη «Μάνα κουράγιο» του Μπρεχτ, το 1971-1972, λίγο πριν η αυλαία πέσει για πάντα.

Το ταλέντο της σε συνδυασμό με μια εκρηκτική προσωπικότητα, τη μόρφωση και την πολλή δουλειά, αποτέλεσαν τον χρυσό συνδυασμό γι’ αυτή την ηθοποιό που ταυτίστηκε με το σανίδι. Η Αικατερίνη Κωνσταντοπούλου, όπως ήταν το πατρικό της όνομα, έγινε η Κατίνα Παξινού μετά τον γάμο της με τον βιομήχανο Παξινό – απέκτησαν μαζί δύο κόρες. Η σχέση της με τον Αλέξη Μινωτή ήταν αυτή που την καθόρισε και μαζί άφησαν ανεξίτηλη τη σφραγίδα τους στο ελληνικό θέατρο. Ακόμα και ο «Λεωνίδας», η ιστορική ταβέρνα στο Λιγουριό κάτι της χρωστάει, αφού εκείνη ήταν η πρώτη που μπήκε να μαγειρέψει για τους ηθοποιούς που έκαναν πρόβα πριν από παράσταση στην Επίδαυρο…