Στο «εδώλιο» της ΕΕ για παραβιάσεις του ευρωπαϊκού δικαίου

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρέπεμψε χθες την Πολωνία στο ανώτατο δικαστήριο της ΕΕ για παραβιάσεις του ευρωπαϊκού δικαίου από το Πολωνικό Συνταγματικό Δικαστήριο και τη νομολογία του. Η αγωγή αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης σύγκρουσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ενωσης και της ευρωσκεπτικιστικής και εθνικιστικής κυβέρνησης που κυβερνά την Πολωνία από το 2015 για το κράτος δικαίου, η οποία έχει ήδη οδηγήσει στην αναστολή χορήγησης των κονδυλίων της Ενωσης για τη Βαρσοβία.

Η χθεσινή κίνηση της Κομισιόν προκλήθηκε από αποφάσεις του πολωνικού Συνταγματικού Δικαστηρίου τον Ιούλιο και τον Οκτώβριο του 2021, σύμφωνα με τις οποίες κάποιες διατάξεις των Συνθηκών της ΕΕ ήταν ασυμβίβαστες με το πολωνικό Σύνταγμα, αμφισβητώντας ρητά την υπεροχή του δικαίου της ΕΕ έναντι του εθνικού δικαίου. «Το Συνταγματικό Δικαστήριο με αυτές τις αποφάσεις παραβίασε τις γενικές αρχές της αυτονομίας, της υπεροχής, της αποτελεσματικότητας, της ομοιόμορφης εφαρμογής του δικαίου της Ενωσης και της δεσμευτικότητας των αποφάσεων του Δικαστηρίου της ΕΕ» αναφέρεται στην ανακοίνωση της Κομισιόν. «Στόχος της Επιτροπής είναι να διασφαλίσει ότι τα δικαιώματα των πολωνών πολιτών προστατεύονται και ότι μπορούν να απολαμβάνουν τα οφέλη της ΕΕ με τον ίδιο τρόπο που απολαμβάνουν όλοι οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ενωσης».

Το σκεπτικό

Ο εκτελεστικός βραχίονας της Ενωσης, ο οποίος είναι υπεύθυνος να διασφαλίζει ότι οι 27 χώρες της ΕΕ εφαρμόζουν τους νόμους του μπλοκ και σέβονται τις συνθήκες του, ανακοίνωσε επίσης ότι οι αποφάσεις του πολωνικού δικαστηρίου παραβίασαν τους νόμους της ΕΕ που εγγυώνται το δικαίωμα στην αποτελεσματική δικαστική προστασία, δίνοντάς του αδικαιολόγητα περιοριστική ερμηνεία. «Με τον τρόπο αυτόν στερεί από τα άτομα που προσφεύγουν ενώπιον των πολωνικών δικαστηρίων τις πλήρεις εγγυήσεις που προβλέπει η εν λόγω διάταξη».

Το Συνταγματικό Δικαστήριο είναι επιφορτισμένο με τον έλεγχο του κατά πόσον οι νόμοι που ψηφίζονται από το κοινοβούλιο και υπογράφονται από τον πρόεδρο είναι συμβατοί με το πολωνικό Σύνταγμα. Η Επιτροπή θεωρεί ότι μετά τις αλλαγές που έγιναν στο δικαστήριο από το κυβερνών εθνικιστικό και ευρωσκεπτικιστικό κόμμα,δεν πληρούνται πλέον οι απαιτήσεις ενός ανεξάρτητου και αμερόληπτου δικαστηρίου. «Αυτό οφείλεται στις παρατυπίες στις διαδικασίες διορισμού τριών δικαστών τον Δεκέμβριο του 2015 και στην επιλογή του προέδρου του τον Δεκέμβριο του 2016» καταλήγει η ανακοίνωση της Κομισιόν.