Να κλείσουμε τους λογαριασμούς με την Ιστορία

Η επανόρθωση για τα γερμανικά εγκλήματα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου είναι το ηθικό καθήκον της σύγχρονης Γερμανίας. Δεν μπορούμε να οικοδομήσουμε το μέλλον των νέων γενεών και το ευρωπαϊκό μας σπίτι αν δεν έχουν κλείσει τα οδυνηρά κεφάλαια της ιστορίας μας. Η Πολωνία, η οποία εξακολουθεί να αισθάνεται τις επιπτώσεις του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, θέλει να κλείσει τους λογαριασμούς της με το παρελθόν.

Συγκλονίζει η έρευνα που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο γερμανικό Πανεπιστήμιο του Μπίλεφελντ. Ενας στους πέντε Γερμανούς πιστεύει ότι το γερμανικό έθνος δεν φέρει καμία ευθύνη για τα εγκλήματα της ναζιστικής Γερμανίας. Το 18% είναι της άποψης ότι οι Γερμανοί ήταν θύματα των Ναζί όσο και οι Εβραίοι, και λιγότεροι από το 5% των Γερμανών γνωρίζουν ότι τα θύματα της ναζιστικής Γερμανίας ήταν εκπρόσωποι άλλων εθνικοτήτων, όπως Πολωνοί, Ελληνες, Τσέχοι, Ολλανδοί. Αυτή η γερμανική «έλλειψη μνήμης» είναι το αποτέλεσμα δημιουργίας μιας νέας γερμανικής ιστορίας, σύμφωνα με την οποία δεν ήταν Γερμανοί αλλά ανιθαγενείς Ναζί που διέπραξαν τα τερατώδη εγκλήματα. Χάρη σε αυτό, πολλοί εγκληματίες, όπως ο στρατηγός των SS Heinz Reinefarth, υπεύθυνος για τη δολοφονία εκατοντάδων χιλιάδων κατοίκων της Βαρσοβίας, μπόρεσαν να αποφύγουν την τιμωρία. Χάρη στην αφήγηση για τους «κακούς Ναζί», πολλοί από τους δράστες των εγκλημάτων στα Καλάβρυτα, στο Δίστομο, στο Μίχνιουφ της Πολωνίας μπόρεσαν να ζουν ήρεμα μετά τον πόλεμο, γνωρίζοντας ότι η γερμανική «έλλειψη μνήμης» θα τους προστατεύσει αποτελεσματικά από την τιμωρία και τη Γερμανία από την επανόρθωση για τα εγκλήματα των πολιτών της.

Η Πολωνία υπέστη τις μεγαλύτερες δημογραφικές, υλικές και εδαφικές απώλειες από όλες τις χώρες. Την περίοδο 1939-1945, η Πολωνία έχασε πάνω από 11,2 εκατομμύρια πολίτες. Ο αριθμός των νεκρών από τα χέρια των Γερμανών ανήλθε σε 5,2 εκατομμύρια. Πάνω από 3,7 εκατομμύρια άνθρωποι δολοφονήθηκαν στα γερμανικά στρατόπεδα θανάτου στην Πολωνία. Πάνω από 2,1 εκατομμύρια Πολωνοί μεταφέρθηκαν για καταναγκαστική εργασία. Σχεδόν 200.000 παιδιά αρπάχθηκαν από τις οικογένειές τους για γερμανοποίηση. Μόνο 30.000 επέστρεψαν. Οι γερμανοί κατακτητές δολοφόνησαν την ελίτ του έθνους και κατέστρεψαν την πολιτιστική μας κληρονομιά. Χρειάστηκαν πάνω από 33 χρόνια για να ξαναχτίσει η μεταπολεμική Πολωνία το ανθρώπινο κεφάλαιό της.

Ολα αυτά ήταν αποτέλεσμα της γερμανικής πολιτικής, του Γενικού Σχεδίου για την Ανατολή, σύμφωνα με το οποίο, μετά την εξόντωση των Ευρωπαίων Εβραίων, οι Πολωνοί επρόκειτο να μετατραπούν σε σκλάβους της νέας «κύριας φυλής» ή να εξοντωθούν.

Η δημοκρατική Γερμανία δεν έχει διευθετήσει αυτό το κεφάλαιο της ιστορίας. Δεν έχουμε λάβει, όπως και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ούτε επανορθώσεις ούτε αποζημιώσεις για τους πολίτες μας για τις υλικές ζημιές, την απώλεια πολιτιστικής κληρονομιάς, τον εκτοπισμό, την εξόντωση. Είναι καιρός αυτό να αλλάξει.

Θέλουμε να ενημερώσουμε τη διεθνή γνώμη σχετικά με την ανάγκη επανόρθωσης για τα γερμανικά εγκλήματα. Η συζήτηση μάλλον θα συνεχιστεί για πολλά χρόνια. Η αντιμετώπιση της «έλλειψης μνήμης» είναι δύσκολη. Η αμφισβήτηση της πολιτικής και νομικής ευθύνης απέναντι στα θύματα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και ο περιορισμός σε συμβολικές χειρονομίες και λόγια για ηθική ευθύνη δεν θα κλείσει τις οδυνηρές σελίδες της ιστορίας. Τα εγκλήματα πολέμου δεν παραγράφονται.

Ο Αρκάντιους Μουλάρτσικ είναι υφυπουργός Εξωτερικών της Πολωνικής Δημοκρατίας