Συντάξεις και εργασιακό ήθος στη Γαλλία

Ενώ η κυβέρνηση Μακρόν πασχίζει να περάσει το νομοσχέδιο το οποίο, μεταξύ άλλων μικρομεταρρυθμίσεων, μεταθέτει την ηλικία συνταξιοδότησης από τα 62 στα 64, οι επαγγελματίες των απεργιών έκαναν αυτό που ξέρουν να κάνουν καλύτερα: απεργία. Και παρέσυραν στους δρόμους μεγάλο μέρος της νεολαίας, για χάρη της οποίας πρέπει να γίνει η μεταρρύθμιση. Αν δεν επιζήσει και δεν εξυγιανθεί το σύστημα Προνοίας, που παρουσιάζει σήμερα έλλειμμα 13 δισεκατομμυρίων ευρώ, όταν οι σημερινοί 20άρηδες φτάσουν τα 62 δεν θα μπορούν να συνταξιοδοτηθούν. Κι αν το προσδόκιμο ζωής αυξηθεί ακόμα περισσότερο, η χρηματοδότηση 60άρηδων επί είκοσι ή είκοσι πέντε χρόνια θα καταστήσει προβληματική την κάλυψη των συνταξιοδοτικών αναγκών μετά το 2030.

Όπως είναι φυσικό, το νομοσχέδιο λαμβάνει υπόψη ότι ορισμένες μορφές εργασίας είναι πιο κοπιώδεις από άλλες: σε μερικούς τομείς διατηρείται το όριο συνταξιοδότησης στα 61 («βαρέα και ανθυγιεινά»), ενώ υπάρχουν εξαιρέσεις και η δυνατότητα πρόωρης συνταξιοδότησης με μειωμένες αποδοχές. Ωστόσο, η προπαγάνδα ξεχειλίζει από παντού: τα τηλεοπτικά κανάλια δείχνουν νεαρούς χειρώνακτες που πρόσκεινται στην «Ανυπότακτη Γαλλία» να παραπονιούνται ότι στα 60 τους θα έχουν κλείσει 40 χρόνια «στρίβοντας αυτή τη βίδα» ή «σηκώνοντας αυτό το καφάσι» κι ότι η εν λόγω κουραστική δουλειά θα τους προκαλέσει σε βάθος χρόνου ένα σωρό σωματικά προβλήματα. Να πώς βλέπουν τη ζωή τους οι νέοι στη Γαλλία: δεν τους περνάει από το μυαλό ότι μπορούν, με λίγη θέληση και προσπάθεια, να υπερβούν το στρίψιμο της βίδας και την άρση του καφασιού, να γίνουν π.χ. αρχιεργάτες ή να σπουδάσουν κάτι και να εξελιχθούν στον τομέα τους, ενώ ταυτοχρόνως ένας άλλος νεότερος εργαζόμενος θα μπει στην αγορά εργασίας και θα στρίψει για λίγο καιρό την αναθεματισμένη βίδα ή θα σηκώσει το ρημαδο-καφάσι. Η αριστερά τούς καθηλώνει σε μια σκοτεινή φαντασίωση βγαλμένη από τους «Αθλίους» του Βικτόρ Ουγκό. Φοβάμαι πως, αν συνεχίσουμε να βλέπουμε την εργασία και τη ζωή με όρους «αυτό το καφάσι για πάντα», θα προσγειωθούμε εν μέσω μιας αυτοεκπληρούμενης προφητείας.

Στην απεργία πρωτοστάτησαν οι εργαζόμενοι στους σιδηροδρόμους οι οποίοι συνταξιοδοτούνται στα 52. Σε τι είναι κοπιώδης η εργασία του σιδηροδρομικού, ειλικρινά με ξεπερνάει: κοπιώδης ήταν όταν τα τρένα κινούνταν με κάρβουνο· εδώ και κάμποσες δεκαετίες όλα είναι τόσο αυτοματοποιημένα ώστε πολλές γραμμές κινούνται χωρίς μηχανοδηγό. Εν πάση περιπτώσει, οι υπάλληλοι στα τρένα και στο μετρό κατέβηκαν στους δρόμους μαζί με τα κομμουνιστικά και σοσιαλιστικά συνδικάτα, τους αναρχικούς που κρατούσαν πλακάτ με σύνθημα «Σύνταξη στα 25» (χαχαχα, γελάσαμε…) κι εκείνο το κομμάτι της κακομαθημένης νεολαίας που πιστεύει ότι πρέπει να τα έχει όλα, αμέσως. Αναρωτιέμαι: μα τι είδους 20άρηδες είναι αυτοί που διαδηλώνουν για τη σύνταξή τους; Είναι όντως τόσο συνετοί ή αναζητούν απλώς το κύμα της αδρεναλίνης που προκαλεί σε μερικούς ανθρώπους ο ακτιβισμός; Όσο για τη λύση που προτείνει για όλα τα προβλήματα η αριστερά, άρα και για το «πρόβλημα» των συντάξεων, παραμένει απαράλλακτη στους αιώνες: φορολογήστε τους πλούσιους! Υπενθυμίζω ότι το ετήσιο εισόδημα άνω των 118.000 ευρώ φορολογείται ήδη με συντελεστή 45% κι ότι μια αύξηση στο 50% για παράδειγμα δεν θα επαρκούσε για να καλύψει τα ελλείμματα. Εξάλλου, η οικονομία των κρατών δεν κινείται από τους φόρους· κινείται από την εργασία, από την παραγωγικότητα, τη δημιουργικότητα, την καινοτομία. Η γαλλική αριστερά δεν φαίνεται να αναγνωρίζει την εργασία ως αρετή και παροτρύνει τους νέους να ασκήσουν το δικαίωμά τους στην τεμπελιά. Η εργασία παρουσιάζεται ως αξία της δεξιάς, η τεμπελιά ως αξία της αριστεράς και ως τελικός στόχος της ιδανικής κοινωνίας. Η αριστερή προπαγάνδα παραλείπει να μας ενημερώσει ότι για να έχουμε υπηρεσίες και αγαθά, κάποιοι πρέπει να εργάζονται. Ποιοι θα είναι άραγε αυτά τα κορόιδα;

Η Γαλλία εμφανίζει τη μεγαλύτερη συχνότητα απεργιών στην Ευρώπη: 114 ημέρες ανά 1.000 κατοίκους, έναντι 54 ημερών στην Ισπανία, 19 στη Βρετανία και 18 στη Γερμανία. Οι απεργίες κηρύσσονται πριν από οποιαδήποτε διαπραγμάτευση και έχουν τη στήριξη μεγάλου μέρους του κοινού: πάνω από το 70% των Γάλλων δικαιολόγησαν τη γενική απεργία της περασμένης Τρίτης με το αίτημα της διατήρησης του υπάρχοντος συνταξιοδοτικού πλαισίου. Με αυτή τη λογική, που δεν είναι λογική, θεσπίστηκε πριν από είκοσι χρόνια η εβδομάδα των 35 ωρών: η απεργία δεν μειώθηκε· η εργασία όμως απαξιώθηκε.

Αν η μεταρρύθμιση της συνταξιοδότησης δεν ψηφιστεί στις 6 Φεβρουαρίου, θα ψηφιστεί κάποια στιγμή στο μέλλον όταν τα ταμεία αδειάσουν και ο μηχανισμός δεν θα μπορεί να δανειοδοτηθεί περαιτέρω. Τότε θα χρειαστούν κινήσεις πανικού. Για να αποτραπούν τέτοιες κινήσεις, οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες μετέθεσαν το όριο συνταξιοδότησης στα 67. Όμως οι Γάλλοι ανθίστανται στους νόμους της οικονομίας και της δημογραφίας: επιτυγχάνουν στις απεργίες, οργανώνουν θεαματικές διαδηλώσεις· αποτυγχάνουν σε όλα τα άλλα.

Στο μεταξύ, όλα τα ΜΜΕ φαίνονται αντικυβερνητικά, λες και η κυβέρνηση ξεφύτρωσε από κάποια φρικτή αυθαιρεσία. Καθώς κανείς στη Γαλλία δεν θέλει να θεωρηθεί άνθρωπος «της εξουσίας», σε ό,τι προτείνει η κυβέρνηση Μακρόν-Μπερν, ορθώνεται το ηρωικό «όχι» της αριστεράς ή το «ναι μεν αλλά» των Républicains, οι οποίοι, ενώ περιλαμβάνουν στο πρόγραμμά τους τη μετατόπιση του ορίου συνταξιοδότησης στα 65, ζητούν «τροποποιήσεις». Αν και θα υπερψηφίσουν το νομοσχέδιο, δείχνουν κακή πίστη -μια γαλλική συνήθεια- και κάνουν λαϊκιστική αντιπολίτευση. Εντέλει, επικρατεί η νευρωτική άρνηση της πραγματικότητας εκ μέρους του ντουέτου Λεπέν-Μελανσόν που προπαγανδίζει ότι η μεταρρύθμιση των συντάξεων είναι «θατσερικής εμπνεύσεως»: η Μάργκαρετ Θάτσερ, την οποία λίγοι από τους σημερινούς ακτιβιστές ξέρουν ή θυμούνται, θεωρείται η ενσάρκωση της νεο-φιλελεύθερης λαίλαπας που μας πλήττει αλύπητα. Ακούγονται πολλές κοινοτοπίες και ψέματα. Όσο για τα συνθήματα των απεργών -«Εδώ είναι Γαλλία, δεν είναι παίξε-γέλασε»- δείχνουν πόσο είμαστε προσκολλημένοι στην παράδοση του γαλατικού χωριού.