Είναι ασφαλής η οδήγηση για άτομα με ιστορικό συγκοπής;

Η συγκοπή, δηλαδή η αιφνίδια και παροδική απώλεια συνείδησης, αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες προσέλευσης στα επείγοντα της εφημερίας, αφού αφορά περίπου το 3% των προσερχόμενων ασθενών. Οφείλεται σε καρδιακά και μη καρδιακά αίτια, με κοινό παρονομαστή την παροδική έκπτωση της αιμάτωσης του εγκεφάλου. Μία από τις συχνότερες ερωτήσεις που καλούνται να απαντήσουν οι κλινικοί ιατροί στο τμήμα επειγόντων περιστατικών σε ασθενείς που παρουσιάζουν επεισόδιο συγκοπής και δεν διαπιστώνεται σοβαρό καρδιολογικό πρόβλημα που να χρειάζονται εισαγωγή στο νοσοκομείο είναι: «Γιατρέ, είναι ασφαλές να οδηγήσω;». Αυτό συμβαίνει γιατί πάντα υπάρχει η πιθανότητα υποτροπής του επεισοδίου συγκοπής και της πιθανής συμμετοχής των ασθενών αυτών σε αυτοκινητικά δυστυχήματα.

Με βάση τα μέχρι σήμερα δεδομένα, κάποιες μελέτες έχουν καταλήξει ότι οι ασθενείς αυτοί διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο και χρειάζονται πιο αυστηρά περιοριστικά μέτρα ως προς την ικανότητα οδήγησης, ενώ άλλες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι τα ατυχήματα που σχετίζονται με επεισόδια συγκοπής είναι σπάνια και οι αυστηροί περιορισμοί μπορούν να έχουν αρνητικές συνέπειες στην κοινωνική και οικονομική ζωή αυτών των ασθενών. Οι μελέτες αυτές έχουν μεθοδολογικούς περιορισμούς όπως το μικρό μέγεθος του δείγματος, η απουσία σύγκρισης με ομάδα ελέγχου (control group), η αξιολόγηση μόνο των αυτοαναφερόμενων δυστυχημάτων και τις διαφορετικές αιτιολογίες της συγκοπής (καρδιογενής, ορθοστατική ή αντανακλαστική).

Μια πρόσφατη μελέτη, δημοσιευμένη στο διακεκριμένο ιατρικό περιοδικό «JAMA Internal Medicine», από ομάδα ερευνητών από τον Καναδά, συνέκρινε 9.223 ασθενείς που επισκέφτηκαν το τμήμα επειγόντων περιστατικών έπειτα από πρώτο επεισόδιο συγκοπής με ομάδα ελέγχου 34.366 ασθενών που εκτιμήθηκαν για άλλο λόγο (μέσος όρος ηλικίας 54 έτη).  Τα αποτελέσματα της έρευνας, έναν χρόνο μετά την ένταξη των ασθενών στη μελέτη, έδειξαν ότι δεν υπήρχε στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς τον κίνδυνο συμμετοχής σε αυτοκινητικό δυστύχημα μεταξύ των δύο συγκρινόμενων ομάδων (9% στην ομάδα συγκοπής έναντι 10% στην ομάδα ελέγχου, p=0.07). Επιπροσθέτως, διαφορά δεν παρατηρήθηκε ούτε τον πρώτο μήνα από την ημέρα ένταξης των ασθενών στη μελέτη, ούτε μεταξύ των υποπληθυσμών με υψηλότερο κίνδυνο ανεπιθύμητων συμβαμάτων έπειτα από συγκοπτικό επεισόδιο (όπως ηλικιωμένοι και ασθενείς με συγκοπή καρδιογενούς αιτιολογίας).

Συνεπώς, οι ασθενείς με πρώτο επεισόδιο συγκοπής διατρέχουν τον ίδιο κίνδυνο συμμετοχής σε αυτοκινητικό δυστύχημα με τους ασθενείς που εκτιμώνται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών για οποιονδήποτε άλλο λόγο και δεν υπάρχει λόγος να αποφεύγουν την οδήγηση.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Αθηνών