Κάνει εχθρούς. Κερδίζει φίλους;

Οι εντυπωσιακές εξελίξεις στο διεθνές πεδίο, λ.χ. η στρατηγική συμμαχία ευρωπαϊκής και λατινοαμερικανικής Αριστεράς, που συμφώνησαν προσφάτως ο Τσίπρας με τον Λούλα, όπως επίσης οι διεργασίες για κοινό νόμισμα Βραζιλίας και Αργεντινής, που κάνουν το αμερικανικό δολάριο να κατακρημνίζεται στις αγορές, φαίνεται ότι επαναφέρουν σε ορισμένους κύκλους το (επιστημονικό) ερώτημα: μένουμε Ευρώπη; Δικαίωμα του καθενός είναι να εκτίθεται με τον τρόπο που ο ίδιος θέλει, εφόσον δεν ενοχλεί τους άλλους, αλλά ο Βαγγέλης Βενιζέλος τι γυρεύει μαζί τους; Ο,τι ακριβώς γύρευε τις προάλλες σε μια απίθανη εκδήλωση της Περιφέρειας Πελοποννήσου με φολκλορικό θέμα και ομιλητή τον Προκόπη Παυλόπουλο. Δημοσιότητα θέλει για να υπενθυμίσει ότι είναι πολλαπλών χρήσεων και διαθέσιμος γενικώς. Για να μπει ξανά στο παιχνίδι της πολιτικής, δηλαδή.

Αφού τελικά μείναμε Ευρώπη (και μάλιστα ντρεπόμαστε πάρα πολύ για την αφέλεια που μας έκανε κάποτε να θέλουμε να φύγουμε…), ποιο το νόημα να ανοίγουμε ξανά τη συζήτηση; Εχουν δίκιο η Αννα Διαμαντοπούλου, ο Γιώργος Φλωρίδης, η Βάσω Κιντή και οι άλλοι που μένουν κατάπληκτοι. Φαίνεται, όμως, ότι κάποιον άλλο Βενιζέλο είχαν ενδεχομένως στον νου τους, όχι τον σύγχρονό μας Ευάγγελο. Ως προσωπικότητα ο Βενιζέλος είναι αυτό που λένε οι αγγλόφωνοι λαοί «δύναμη της φύσεως». Κοινώς, δεν κρατιέται, καθώς μάλιστα βλέπει την ευκαιρία που του προσφέρει η αβεβαιότητα των διπλών εκλογών. Ευκαιρία για να γίνει «χρήσιμος», δηλαδή να αποκτήσει ρόλο.

Ο λόγος για τον οποίον αγανακτούν και θυμώνουν με τον Βενιζέλο οι ευρωπαϊστές της Κεντροαριστεράς είναι εκείνος που εκτιμά ο Βενιζέλος ότι εξασφαλίζει την αξιοπιστία του στην πλευρά των αντισυστημικών δυνάμεων. Ο Βενιζέλος ως πολιτικός αυτοκαταστράφηκε ενσυνειδήτως προκειμένου να κρατήσει τη χώρα στην Ευρώπη. Με τη συμμετοχή στη συγκεκριμένη εκδήλωση, καθώς σε άλλες ανάλογου προσανατολισμού, θέλει να δείξει ότι μπορεί να μιλάει και – γιατί όχι; – να συνεργάζεται με εκείνους που είχαν σκοπό να τον εξοντώσουν πολιτικά. Γι’ αυτό και δεν ενοχλείται, όπως εξήγησε στη δήλωσή του, από τον τίτλο της. Τον πιστεύω απολύτως – μη σας πω ότι, αν είχε τη δυνατότητα (που ίσως και να την είχε…) θα τον διάλεγε ο ίδιος για τον ντόρο. Η κατακραυγή των φίλων του (πρώην ή νυν, δεν ξέρω) του είναι ευπρόσδεκτη. Αυτή τον κάνει αξιόπιστο σε εκείνους που πήγαν να τον χώσουν φυλακή με κατασκευασμένες κατηγορίες.

Εχει μάλιστα ενδιαφέρον να προσέξετε με πόσο προσεκτικές διατυπώσεις ο Βενιζέλος επικρίνει την κυβέρνηση στη δήλωσή του, η οποία αποτελεί μνημείο υψηλής σοφιστικής. Δεν είναι σωστό, λέει, η αρνητική εμπειρία του παρελθόντος να προκαλεί έκπτωση των απαιτήσεών μας από την εμπειρία του παρόντος. (Παρεμπιπτόντως, συμβαίνει να διανύουμε περίοδο εκπτώσεων στα εμπορικά καταστήματα…) Δεν είναι αυτός λόγος, συνεχίζει, να γινόμαστε ολιγαρκείς, για τον φόβο μήπως επιστρέψουν «οι άλλοι». Αυτό, λέει, αποξενώνει την άλλη πλευρά, καθώς την κάνει να πιστεύει ότι εξαλείφεται η σημασία του Συντάγματος. Οπότε εκείνος προσφέρεται να κατευνάσει τους φόβους και τις ανησυχίες του. Γίνεται φανερό από όλα αυτά ότι όσο ο Βενιζέλος πλησιάζει την περιφέρεια του ΣΥΡΙΖΑ τόσο πιο λεπτός και διακριτικός γίνεται στην κριτική του για την κυβέρνηση. Λογικό, εφόσον ο σκοπός του είναι να πατήσει σε δύο βάρκες.

Οι σκοπιμότητες του Ευάγγελου Βενιζέλου είναι καταφανείς και θεμιτές. Το ερώτημα, όμως, που προκύπτει αφορά την αποτελεσματικότητά τους. Δηλαδή, πείθει – και τους αμέσως ενδιαφερομένους και το ευρύτερο κοινό – ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ή μόνον εκτίθεται χωρίς να πετυχαίνει το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα; Το βέβαιο είναι ένα, ότι με το παιχνίδι αυτό ο Βενιζέλος μάλλον απέκτησε νέους εχθρούς. Αν απέκτησε και νέους φίλους, μόνον ο ίδιος το γνωρίζει…