Η Κίνα δείχνει ότι η Covid-19 θα μας απασχολήσει και το 2023

Θα είναι, άραγε, το 2023 η πρώτη χρονιά στην οποία δεν θα ρίξει βαριά τη σκιά της η Covid-19 ύστερα από τρία δραματικά χρόνια που σφραγίστηκαν από 6,7 εκατομμύρια (καταγεγραμμένους επισήμως) θανάτους, επώδυνα lockdown και άλλες σοβαρές συνέπειες; Οι περισσότεροι ήλπιζαν πως αυτό θα συμβεί, όπως φάνηκε και από τις ευχές που αντάλλαξαν την Πρωτοχρονιά. Η πραγματικότητα, ωστόσο, αποδεικνύεται διαφορετική και ο «αόρατος» αυτός εχθρός μοιάζει να είναι πιο ανθεκτικός από ό,τι είχε ενδεχομένως εκτιμηθεί – και, ταυτόχρονα, ευέλικτος και «έξυπνος».

Από τη μία η έκρηξη των κρουσμάτων στη χώρα όπου πρωτοεμφανίστηκε ο ιός SARS-CoV-2 και από την άλλη η εμφάνιση νέων υποπαραλλαγών καθιστούν τους επιστήμονες ιδιαιτέρως επιφυλακτικούς, ενώ αναγκάζουν τις κυβερνήσεις και τις αρμόδιες Αρχές να παραμένουν σε επιφυλακή. Αλλωστε, τα δεδομένα δείχνουν ότι σήμερα υπάρχει όχι ένας, αλλά τουλάχιστον τέσσερις λόγοι για τους οποίους δικαιούμαστε να ανησυχούμε.

Η «έκρηξη» των κρουσμάτων στην Κίνα

Η κατάσταση που επικρατεί στην Κίνα αποτελεί, αναμφίβολα, έναν από αυτούς. Η πολιτική της «μηδενικής Covid» που ακολουθούσε μέχρι πρόσφατα το καθεστώς δεν αποδείχθηκε ιδιαιτέρως επιτυχημένη και εγκαταλείφθηκε άρον άρον, ειδικά μετά τις (πρωτόγνωρες) κοινωνικές αντιδράσεις που προκάλεσε η δυστοπική πραγματικότητα των αέναων περιοριστικών μέτρων. Το γεγονός ότι από χθες το Πεκίνο άνοιξε οριστικά τα εναέρια, θαλάσσια και χερσαία σύνορά του μπορεί να ερμηνεύεται ως η αρχή του τέλους για ορισμένους, για άλλους όμως οδηγεί στη βίαιη κορύφωση των κρουσμάτων και των θανάτων το επόμενο διάστημα. Καθώς δε οι Κινέζοι θα κυκλοφορούν σε όλο τον κόσμο, δεν είναι λίγοι εκείνοι που τους χαρακτηρίζουν ως «κινούμενες βόμβες», έστω κι αν τα στελέχη του ιού που κυκλοφορούν εκεί είναι γνωστά και στο μεγαλύτερο μέρος του υπόλοιπου κόσμου έχει επιτευχθεί επαρκής ανοσία απέναντί τους.

Η υποπαραλλαγή Κράκεν στις ΗΠΑ

Την ίδια στιγμή, στην άλλη πλευρά του Ειρηνικού σαρώνει κυριολεκτικά μια υποπαραλλαγή της Ομικρον, η οποία θεωρείται δυνάμει αρκετά επικίνδυνη. Πρόκειται για την ΧΒΒ.1.5, γνωστή και ως Κράκεν, στην οποία οφείλεται πλέον πάνω από το 40% των νέων κρουσμάτων στις ΗΠΑ – από μόλις 4% πριν από λίγες εβδομάδες. Παρά το γεγονός ότι ακόμη δεν μπορεί να εκτιμηθεί εάν προκαλεί πιο σοβαρές νοσήσεις, η ραγδαία εξάπλωσή της φανερώνει ικανότητα να «διαπερνά» το τείχος της ανοσίας εξαιτίας μιας παραλλαγής στην πρωτεϊνική της ακίδα. Ειδικά όσον αφορά την Ευρώπη, αν και τα κρούσματα είναι για την ώρα ελάχιστα, οι ειδικοί προειδοποιούν πως είναι αναγκαίο να υπάρξει σχετική προετοιμασία μέσα στον επόμενο μήνα.

Το επικίνδυνο κοκτέιλ με τη γρίπη

Καθώς οι περιορισμοί και τα μέτρα αυτοπροστασίας έχουν ατονήσει σε ολόκληρο τον πλανήτη, οι ιοί που προκαλούν την εποχική γρίπη βρήκαν την ευκαιρία να… αντεπιτεθούν, εκμεταλλευόμενοι και τη σχετική έλλειψη αντισωμάτων και ανοσίας σε μεγάλα τμήματα των πληθυσμών. Ο συνδυασμός τους δε με την (ενδημική, πλέον) Covid οδηγεί σε ένα επικίνδυνο κοκτέιλ, που ειδικά στην Ευρώπη δεν αποκλείεται να αποδειχθεί θανατηφόρο, όταν η βαρυχειμωνιά κάνει την (καθυστερημένη) εμφάνισή της.

Η κατάσταση των συστημάτων υγείας

Σε πολλές χώρες, τα συστήματα υγείας δεν φαίνεται να είναι επαρκώς προετοιμασμένα για να αντιμετωπίσουν μια ταυτόχρονη έκρηξη κρουσμάτων Covid και γρίπης. Στην Κίνα, για παράδειγμα, επισήμως είναι καλυμμένο πάνω από το 80% των κλινών ΜΕΘ, ενώ στη Βρετανία η απεργία των νοσηλευτών ανέδειξε τα τεράστια προβλήματα και κενά του ΕΣΥ. Σχετικές προειδοποιήσεις έχουν απευθύνει οι ειδικοί και σε άλλες χώρες, όπως η Γαλλία, εκφράζοντας προβληματισμό για το τι θα συμβεί τις επόμενες κρίσιμες εβδομάδες.