Επιστολή Αλιβιζάτου για τους συνταγματολόγους

Ο Ν.Κ. Αλιβιζάτος, ομότιμος καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, απέστειλε στα «ΝΕΑ» προς δημοσίευση την ακόλουθη επιστολή:

Κύριε Διευθυντά,

Αντί άλλης απαντήσεως στο αφήγημα που ο Γιάννης Πρετεντέρης αφιέρωσε στους συνταγματολόγους στα «ΝΕΑ», το περασμένο Σάββατο, σας παρακαλώ να δημοσιεύσετε την ακόλουθη γελοιογραφία του Κώστα Μητρόπουλου από «Το Βήμα» της 31ης Δεκεμβρίου 1995:

Θυμίζω ότι ζούσαμε τότε τις «ημέρες Ωνασείου», με τον Ανδρέα Παπανδρέου βαριά ασθενή, να μην μπορεί να ασκήσει τα καθήκοντά του ως πρωθυπουργός. Ελλείψει αντιπροέδρου της κυβέρνησης, ποιος θα τον αναπλήρωνε; Ο Ακης Τσοχατζόπουλος, ως πρώτος τη τάξει υπουργός; Και από ποιον θα έπρεπε να αναδειχθεί ο διάδοχος του Ανδρέα; Από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ, όπως προέβλεπε το Σύνταγμα, ή από το συνέδριο του κόμματος, που την εσπευσμένη σύγκλησή του ζητούσαν επίμονα οι φίλοι του Ακη, ως τάχα «δημοκρατικότερη».

Επιτρέψτε μου να επιστήσω την προσοχή των αναγνωστών σας σε δύο σημαντικές λεπτομέρειες της γελοιογραφίας: Πρώτον, στο μπαλάκι που ανταλλάσουν οι πολιτικοί με τους ιατρούς. Σε αυτό, ο κορυφαίος γελοιογράφος μας αναγράφει τη λέξη «ευθύνη». Και, δεύτερον, στο ότι ο διοπτροφόρος κύριος που ο Μητρόπουλος σχεδίασε στο βάθος του σκίτσου – και τον οποίο καλούσαν οι παίκτες του πινγκ-πονγκ να ξεμπλέξει το κουβάρι –  δεν ήταν άλλος από τον Αριστόβουλο Μάνεση, πρύτανη των ελλήνων συνταγματολόγων. Λοιδορούμενος, είχε τότε υποδείξει τη μόνη συνταγματικά ορθή λύση: την παραίτηση του Ανδρέα Παπανδρέου ως πρωθυπουργού, η οποία θα άνοιγε τον δρόμο για την εκλογή του διαδόχου του από τους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ. Κάτι που τελικά έγινε λίγες μέρες αργότερα, όταν πρωθυπουργός εξελέγη ο Κώστας Σημίτης.

Και μια τελευταία διευκρίνιση, για την ευθύνη του πρωθυπουργού στο κοινοβουλευτικό πολίτευμα: στις 9 Σεπτεμβρίου 1993, όταν ο Γιώργος Συμπιλίδης, 151ος βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, δήλωσε ότι ανεξαρτητοποιείται και προσχωρεί στην Πολιτική Ανοιξη του Αντώνη Σαμαρά, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, πρωθυπουργός τότε και αρχηγός της Νέας Δημοκρατίας, χωρίς να έχει μεσολαβήσει καμιά ψηφοφορία στη Βουλή, θεώρησε ορθά ότι η κυβέρνησή του είχε χάσει τη δεδηλωμένη και προκήρυξε πρόωρες εκλογές για τις 10 Οκτωβρίου 1993, τις οποίες και τελικά έχασε. Νομικά, δεν ήταν υποχρεωμένος να ενεργήσει έτσι, αλλά το έκανε, σε συμμόρφωση προς αυτό που εμείς οι συνταγματολόγοι ονομάζουμε μια «συνθήκη του πολιτεύματος». Αν για τον κ. Πρετεντέρη ο όρος αυτός είναι άγνωστος, τον πληροφορώ ότι τον έχει χρησιμοποιήσει εδώ και πάνω από εκατό χρόνια ο Ν.Ν. Σαρίπολος, τότε κορυφαίος των ελλήνων συνταγματολόγων, στο κλασικό σύγγραμμα του οποίου και παραπέμπω («Ελληνικόν συνταγματικόν δίκαιον», γ’ έκδ., 1915, σ. 214 & επ.). Εκτοτε, για το ζήτημα αυτό, δεν γνωρίζω κανέναν επίγονό του που να μην ακολουθεί την άποψή του.

Με τιμή,

Ν.Κ. Αλιβιζάτος