Ελεγχος της Lp(a) σε νεαρή ηλικία για την αποφυγή εμφραγμάτων

Η Lp(a) είναι μια λιποπρωτεΐνη στο αίμα που όταν η συγκέντρωσή της είναι αυξημένη έχει αποδειχθεί πως σχετίζεται άμεσα με τον κίνδυνο αθηρωματικών καρδιακών παθήσεων, όπως το έμφραγμα του μυοκαρδίου ή το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο σε άτομα νεαρά ή και μέσης ηλικίας. Υπολογίζεται ότι περίπου το 8% των καρδιαγγειακών επεισοδίων σχετίζεται με υψηλή Lp(a) που δεν είχε διαγνωστεί έγκαιρα. Ο μηχανισμός μέσω του οποίου η Lp(a) συμβάλλει στην εμφάνιση πρόωρης στεφανιαίας νόσου είναι άγνωστος, καθότι δεν φαίνεται να προκαλεί πρώιμη αγγειοπάθεια με την έννοια της πάχυνσης του αρτηριακού τοιχώματος, όπως για παράδειγμα γίνεται στην περίπτωση της αυξημένης LDL ή της υπέρτασης.

Μάλιστα, πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι άτομα που γεννιούνται με αυξημένη Lp(a) μπορεί να έχουν από διπλάσιο έως και τετραπλάσιο κίνδυνο καρδιακών συμβαμάτων κατά την ενηλικίωση σε σχέση με όσους δεν έχουν κληρονομήσει το παθογόνο γονίδιο. Αυτό συμβαίνει διότι το μωρό που γεννιέται με υψηλή Lp(a) έχει μεγαλύτερη πιθανότητα εναπόθεσης αυτών των λιπιδίων στο εσωτερικό τοίχωμα των αγγείων του ήδη από πολύ μικρή ηλικία, η οποία με το πέρασμα του χρόνου και χωρίς την έγκαιρη διάγνωση θα αυξάνεται συνεχώς έχοντας δυσμενείς συνέπειες στο προσεχές μέλλον.

Ο μόνος αποτελεσματικός τρόπος για να προληφθούν τα εμφράγματα ή και τα εγκεφαλικά σε σχετικά νέους ανθρώπους είναι να γίνεται έλεγχος για την Lp(a) στη νηπιακή ηλικία. Στο πλαίσιο αυτής της δράσης, η Αμερικανική Εταιρεία Παιδιατρικής συστήνει τον έλεγχο των λιπιδίων του αίματος συμπεριλαμβανομένης και της Lp(a) από την ηλικία των 2 ετών ανεξαρτήτως οικογενειακού ιστορικού.

Διεξάγεται τώρα μια μεγάλη παγκόσμια μελέτη, στην οποία συμμετέχουν και πολλά ελληνικά κέντρα, που διερευνά την επίδραση που έχει η μείωση της Lp(a) μετά τη θεραπεία με ένα ειδικό μόριο, την olpasiran. Η μελέτη αυτή στην προσεχή πενταετία θα απαντήσει στο ερώτημα αν η Lp(a) μπορεί να θεωρείται ένας τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου όπως πλέον είναι η LDL χοληστερόλη. Δεομένου ότι προς το παρόν δεν υπάρχει κάποια θεραπεία που να μπορεί να μειώσει τις τιμές της Lp(a), είναι υψίστης σημασίας να μειώσουμε σε πολύ χαμηλά επίπεδα τις τιμές της LDL χοληστερόλης επενδύοντας σε έναν υγιεινό τρόπο ζωής με τροφές που περιλαμβάνουν «καλά» λιπαρά, όπως παχιά ψάρια, ξηρούς καρπούς και ελαιόλαδο, αλλά και στη χορήγηση στατινών με εζετιμίμπη.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Αθηνών