NON PAPER

Και με το μίσος περνούσε ο καιρός

Πώς άρχισε το 2023; Οπως ακριβώς αρχίζει η Ελληνική Γραμματεία. Που το πρώτο της έργο είναι η «Ιλιάδα» της οποίας η πρώτη φράση λέει: «Μήνιν άειδε, θεά, Πηληιάδεω Αχιλήος ουλομένην…». Που σημαίνει «Ψάλε θεά την οργή του γιου του Πηλέα, του Αχιλλέα, την καταραμένη οργή…». Μήνις λοιπόν – δηλαδή θυμός, οργή, μένος – η πρώτη λέξη της λογοτεχνίας μας. Εθνικό μας χαρακτηριστικό άραγε, εθνικό μας ταλέντο ή μήπως εθνικό μας «καταφύγιο», κάτι σαν ασπίδα και δόρυ συγχρόνως, ένα ψυχικό ταμπούρι από το οποίο «επικοινωνούμε» κάθε φορά με τους «απέναντι», τους όποιους «απέναντι».

Στα μετερίζια της οργής μάς βρήκε λοιπόν ο καινούργιος χρόνος. Μιας οργής που παίρνει το σχήμα του μίσους. Οι μεν υιοθετούν τη ρητορική του μίσους για να κατηγορήσουν τους δε ως κήρυκες του μίσους. Και τούμπαλιν. Και τελικά, βράζουν όλοι στο ίδιο καζάνι έτσι ώστε ένας τρίτος που το βλέπει όλο αυτό από μακριά δεν μπορεί να ξεχωρίσει τους μεν από τους δε.

Η ιστορία έχει ως εξής: Το «Thessaloniki Pride» και οι «Οικογένειες με Ουράνιο Τόξο» διοργάνωσαν την Παρασκευή 30 Δεκεμβρίου «εκπαιδευτική δράση» – σύμφωνα με την ορολογία των διοργανωτών – στην οποία drag queens διάβασαν χριστουγεννιάτικα παραμύθια σε παιδιά νηπιαγωγείου και δημοτικού. Στόχος, λένε, να ευαισθητοποιηθούν ενάντια στα στερεότυπα και να διδαχθούν ότι τα παιχνίδια και τα χρώματα δεν έχουν φύλο. Να πούμε βέβαια ότι κάτι ανάλογο είχε συμβεί και τον περασμένο Ιούνιο αλλά τότε, δουλειές είχαμε, για διακοπές ετοιμαζόμαστε, δεν πολυασχοληθήκαμε. Τώρα μας έπιασε πάνω στη χώνεψη του κουραμπιέ και μας πήρε απ’ τη μούρη.

Προσωπικά το βρίσκω κάπως υπερβολικό, κρίνοντας τουλάχιστον από την εικόνα, όπως, για παράδειγμα, το ίδιο υπερβολικό θα έβρισκα να διαβάζουν παραμύθια σε παιδιά ημίγυμνοι πυροσβέστες. Το αν μέσα από αυτή τη δράση επιχειρείται κάποιο είδος κατήχησης, δεν το ξέρω διότι δεν ήμουν παρούσα. Αν γινόταν «κατήχηση» πολύ κακώς γινόταν όπως πολύ κακώς γίνεται κάτι ανάλογο με κληρικούς. Αν κάτι με ξενίζει λοιπόν είναι ως προς την ποσότητα της υπερβολής και όχι την (ηθική) ποιότητα του γεγονότος.

Αυτό όμως που μου προκαλεί δυσφορία είναι το μίσος και η απαξίωση που εξαπολύουν αυτοί που είναι υπέρ της εκδήλωσης εναντίον όσων εκφράστηκαν αρνητικά, αρχίζοντας από τη γενική γραμματέα Εθελοντισμού του ΠΑΣΟΚ Κατερίνα Λάσπα. Σαν με λόγια βουτηγμένα στο δηλητήριο και στην οργή να προσπαθούν να μεταδώσουν μηνύματα αγάπης, ενσυναίσθησης και συμπερίληψης. Σαν να κάνουν μαθήματα δημοκρατίας επί της αρχής ότι «όποιος δεν συμφωνεί μαζί μου είναι φασίστας, ακροδεξιός, μίζερος, βρώμικος και επικίνδυνος». Ενα λεπτό, να φέρω τη σφουγγαρίστρα να μαζέψω τον οχετό.

Εχουμε δημοκρατία και σε μια δημοκρατία όλοι δικαιούνται να έχουν ίσες ευκαιρίες πρόσβασης. Αλλά και το δικαίωμα να εκφράζουν τη γνώμη τους όταν αυτή δεν προσβάλει τους πυλώνες της δημοκρατίας. Το «σταύρωμα» της αντίθετης γνώμης φασιστικούλι μού κάνει. Και αφού θεωρoύμε cool το να μιλάνε τρανς άτομα σε νηπιαγωγεία, θα έπρεπε να ανεχόμαστε να κάνουν το ίδιο και, για παράδειγμα, κληρικοί. Από ‘κει και πέρα το να θεωρεί κάποιος ότι η επιλογή της σεξουαλικής ταυτότητας είναι κομματικό θέμα σημαίνει ότι δεν πιστεύει πως πρόκειται για ελεύθερη επιλογή. Άσε που στη τελική ο κόσμος επιλέγει, και τη συγκεκριμένη δράση επέλεξαν οι γονείς έξι όλων κι όλων μαθητών.

Τότε, σαν τώρα

Και μια κουβέντα για τον αρχικό σημερινό τίτλο. Τέτοιες μέρες, πριν από εβδομήντα οκτώ χρόνια, οι φίλοι της Ελένης Παπαδάκη έψαχναν, μέσα στον ορυμαγδό των ημερών, να βρουν το πτώμα της. Ή ό,τι τέλος πάντων είχε μείνει μετά τη δολοφονία της, αφού δεν ήξεραν ακόμη αν ο καπετάν Ορέστης της ΟΠΛΑ είχε αποκεφαλίσει με τσεκούρι ή είχε πυροβολήσει τη σπουδαιότερη ελληνίδα ηθοποιό. Το βρήκαν στα τέλη Ιανουαρίου.

Μια εποχή που, όπως γράφει ο Μάνος Ελευθερίου στο μυθιστόρημά του «Η γυναίκα που πέθανε δύο φορές», «…και με το μίσος περνούσε ο καιρός». Οπως, περίπου, δηλαδή συμβαίνει εδώ και μια δεκαετία, όπως συνέβη και πάλι με το θέμα των drag queen. Μόνο που με το μίσος ποτέ δεν χτίζεται ούτε ένας καλύτερος ούτε ένας πιο δημοκρατικός κόσμος.