Η μεγάλη κληρονομιά και οι σφετεριστές του θρόνου

Η ποδοσφαιρική καριέρα του Πελέ ήταν ένα συναρπαστικό αφήγημα που καθήλωσε τον αναγνώστη από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα.

Στον πρόλογό του ο Βραζιλιάνος μας συστήθηκε ως ένα 17χρονο αμούστακο παιδί και μας περιέγραψε τον τρόπο που οδήγησε τη Βραζιλία στην κατάκτηση του πρώτου παγκόσμιου τίτλου της. Μπορεί κανείς να φανταστεί καλύτερη εισαγωγή;

Ο επίλογος ήταν ακόμα πιο εντυπωσιακός γιατί προηγήθηκε η έντονη αμφισβήτηση του μεγαλείου του, ένα κεφάλαιο το οποίο δεν έχει αναλυθεί όπως του αξίζει και ουσιαστικά καταρρίπτει πολλούς από τους μύθους που τον συνοδεύουν. Το βιβλίο της ζωής του Πελέ φέρει τον τίτλο «Βασιλιάς του ποδοσφαίρου». Πράγματι ο Βραζιλιάνος στα χρόνια που φορούσε τα κοντά παντελονάκια ήταν ένας βασιλιάς που αντί για στέμμα πρότασσε τρία Παγκόσμια Κύπελλα. Οι «Μαραντονικοί» και οι «Μεσικοί» περιμένουν με ανυπομονησία να ολοκληρωθεί η ταφή του Πελέ για να ανοίξουν ξανά την κουβέντα για το ποιος από τους τρεις είναι ο καλύτερος.

Οταν ο Πελέ ξεκίνησε την καριέρα του στη Σάντος η ομάδα του Σάο Πάολο ήταν ήδη δύο φορές πρωταθλήτρια στο πολιτειακό πρωτάθλημα και τη φανέλα της φορούσαν εκπληκτικοί παίκτες. Επομένως ο Πελέ δεν έκανε τη Σάντος σπουδαία, αλλά πρόσθεσε ακόμα περισσότερη μαγεία στο παιχνίδι της. Με το μοναδικό του ταλέντο ο Πελέ έδωσε άλλη διάσταση στο ποδόσφαιρο και αναδείχτηκε ηγέτης των μάγων εκείνης της εποχής.

Αντίπαλος δέος ωστόσο δεν υπήρχε για να έρθει σε ευθεία αντιπαράθεση τόσο με την Αλβινέγκρο όσο και με το μεγάλο της αστέρι.

Οι – υποτίθεται – καλύτερες ομάδες της πολιτείας γνώριζαν ήττες με 12-1 από τους «Σαντάστικος» όπως τους αποκαλούσαν, ακόμα και όταν δεν έπαιζε ο Πελέ, ενώ σε δύο περιπτώσεις η Σελεσάο αγωνίστηκε έχοντας στη σύνθεσή της οκτώ παίκτες από τη Σάντος.

Ολοι όσοι αναφέρονται κατά καιρούς ως διεκδικητές του θρόνου του Βασιλιά τον αντιμετώπισαν σπάνιες φορές και συνήθως σε φιλικά παιχνίδια.

Διαφορετικές αφετηρίες
Ο Ντιέγκο Μαραντόνα αντίθετα, όταν πήγε στη Νάπολι το 1984 οι Παρτενοπέι προέρχονταν από μια σεζόν στην οποία απέφυγαν τον υποβιβασμό για έναν βαθμό και οι μοναδικές τους περγαμηνές ήταν δύο Κύπελλα Ιταλίας. Εκτός από μια διαλυμένη ομάδα την οποία κλήθηκε να αναστήσει, ο Αργεντινός έπρεπε να αντιμετωπίσει το κατεστημένο του ιταλικού Βορρά που άγγιζε τις παρυφές του ρατσισμού και να παίξει με αντιπάλους όπως ο Μισέλ Πλατινί, ο Πάολο Ρόσι, ο Καρλ Χάιντς Ρουμενίγκε, ο Πρέμπεν Ελκιερ, ο Ντανιέλ Πασαρέλα, ο Ζίκο, το σούπερ ολλανδικό τρίο των Γκούλιτ, Ράικαρντ και Φαν Μπάστεν.

Ο Μέσι πάλι, δεν ξεβολεύτηκε όπως ο Μαραντόνα, έπαιζε στην καλύτερη ομάδα της εποχής, την Μπαρτσελόνα, έχοντας στον πάγκο τον κορυφαίο προπονητή του κόσμου, τον Πεπ Γκουαρντιόλα. Συμμετείχε όμως στη μεγαλύτερη ποδοσφαιρική αντιπαράθεση που έχει δει το άθλημα, έχοντας απέναντί του τον πρώτο σκόρερ στην ιστορία της Ρεάλ Μαδρίτης, τον Κριστιάνο Ρονάλντο και ομάδες μεγαθήρια στην Ευρώπη, με πρώτη και καλύτερη τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ του Σερ Αλεξ Φέργκιουσον. Η Μπάρτσα τη νίκησε δύο φορές σε τελικό Τσάμπιονς Λιγκ αναγκάζοντας στον Σκωτσέζο να πει: «Στα χρόνια που είμαι προπονητής είναι η καλύτερη ομάδα που έχω αντιμετωπίσει».

Συγκρίσεις
Ποτέ δεν θα μάθουμε πόσο θα θάμπωνε το λούστρο της φήμης του Πελέ αν αποδεχόταν την πρόταση της Ιντερ ή της νεογέννητης Παρί Σεν Ζερμέν, το 1971, και εγκατέλειπε την ασφάλεια της Σάντος με την οποία έδωσε 550 φιλικά παιχνίδια ως περιοδεύων θίασος σε κάθε γωνιά της γης. Δεν μπορεί να θεωρηθεί επίσης τυχαίο πως κανείς δεν γνωρίζει πόσα γκολ έχει πετύχει γιατί πάνω από 500 τέρματα τα σημείωσε σε φιλικά παιχνίδια και σε αγώνες επίδειξης τα οποία επίσης μετρούσε ο Πελέ.

Ο Βραζιλιάνος διατεινόταν ότι έχει πετύχει 95 γκολ με τη Σελεσάο αλλά τα 18 απ’ αυτά τα πανηγύρισε εναντίον συλλόγων ή μικτών ομάδων όπως κλαμπ των ενόπλων δυνάμεων της Ουρουγουάης και την ομάδα Κ-23 της Σαουδικής Αραβίας.

Ο Ντιέγκο Μαραντόνα τον είχε ρωτήσει σε μια εκπομπή: «Με ποιους αντιπάλους έβαζες γκολ; Με τα ανίψια σου στην αυλή;».

Στο Βιβλίο των Ρεκόρ Γκίνες αναφέρεται πως ο Πελέ έχει πετύχει 1.279 γκολ σε 1.363 παιχνίδια. Η FIFA τα υπολογίζει σε 1.281 όπως και η Σάντος ενώ οι στατιστικολόγοι στα 1.284 αλλά σε 1.375 αγώνες. Σε επίσημα παιχνίδια έχει σκοράρει 769 φορές. Ο Κριστιάνο Ρονάλντο έχει σημειώσει 819 και ο Μέσι 794 γκολ στα κορυφαία πρωταθλήματα του κόσμου και όχι σε τοπικά και πολιτειακά.

Κρυφό όπλο
Παρά τη διασημότητά του ο Βραζιλιάνος παρέμενε άγνωστος αγωνιστικά στους αντιπάλους του, αφού η μοναδική πηγή ενημέρωσης εκείνα τα χρόνια ήταν το χαρτί και το ραδιόφωνο. Παίκτες όμως που τον αντιμετώπισαν μια φορά έμαθαν στη συνέχεια πώς να τον εξουδετερώνουν. Στα Μουντιάλ του 1962 και του 1966 έφαγε τόσο ξύλο που τον πήραν σηκωτό από το γήπεδο.

Σήμερα καλείται να εκτελέσει πέναλτι ο Μέσι και στην οθόνη βλέπεις που έχει στείλει την μπάλα στην εστία τις προηγούμενες φορές. Ολος ο πλανήτης γνωρίζει κάθε κίνηση, κάθε ντρίμπλα και κάθε τρικ του Pulga. Πόσοι γνώριζαν τα κόλπα του Πελέ; Μόνο οι συμπαίκτες του.

Η «Εκίπ» εκτιμά πως αν ίσχυαν οι σημερινοί κανόνες του «Φρανς Φουτμπόλ» την εποχή που έπαιζε ο Πελέ τότε θα έπρεπε να είχε κατακτήσει επτά Χρυσές Μπάλες τις χρονιές 1958, 1959, 1960, 1961, 1963, 1965 και 1970. Προσέξτε: δεν τον περιλαμβάνει το 1962 στο οποίο η Βραζιλία κατέκτησε τον δεύτερο τίτλο της, ούτε στο 1966 όταν ο Πελέ έπαιξε για τρίτη φορά σε Μουντιάλ.

Να υπενθυμίσουμε πως ο Μέσι έχει ήδη επτά Χρυσές Μπάλες στην κατοχή του και μπορεί να τις κάνει οκτώ. Επίσης σε πενήντα χρόνια τον μόνο παίκτη που θα θυμόμαστε απ’ αυτούς που αγωνίστηκαν δίπλα του στο Κατάρ είναι ο Εμιλιάνο Μαρτίνες, για τα πέναλτι που απέκρουσε και τις βλακείες που έκανε στη συνέχεια. Το ίδιο μπορούμε να ισχυριστούμε και για τον Ντιέγκο Μαραντόνα και την ομάδα της Αργεντινής του 1986.

Ο Μέσι κατέρριψε μια ντουζίνα ρεκόρ στο τελευταίο Μουντιάλ. Εχει αγωνιστεί στα περισσότερα παιχνίδια, 26, έχει τα περισσότερα αγωνιστικά λεπτά, τις περισσότερες συμμετοχές ως αρχηγός, είναι ο μοναδικός που έχει αναδειχτεί δύο φορές MVP της διοργάνωσης και ο πρώτος που σκοράρει στη δεύτερη, τρίτη και τέταρτη δεκαετία της ζωής του.

Με εξαίρεση τα δύο γκολ που πέτυχε στον τελικό του 1958 στην ηλικία των 17 ετών και τις έξι ασίστ που μοίρασε το 1970 ο Βραζιλιάνος δεν πρωταγωνιστεί σε καμία άλλη ατομική στατιστική στα Παγκόσμια Κύπελλα, εντός αγωνιστικών χώρων. Εχει όμως να επιδείξει ένα μοναδικό επίτευγμα: τα τρία Ζιλ Ριμέ που κατέκτησε, αν και στο δεύτερο, αυτό του 1962, η συμμετοχή του ήταν περιορισμένη λόγω τραυματισμού.

Η ιστορία θα αποφασίσει αν θα θυμόμαστε τον Πελέ ως τον κορυφαίο όλων των εποχών. Δεν πρέπει όμως να μας διαφεύγει πως οι μύθοι δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια παράφραση της πραγματικότητας.