Χίλιες και μια επιτυχίες

Βρέθηκε επιτέλους το Ιερό Δισκοπότηρο. Ηταν κρυμμένο στην πόλη Λίβερμορ κοντά στο Σαν Φρανσίσκο, μέσα σε χώρο μεγάλο όσο ένα γήπεδο ποδοσφαίρου, με 192 κολόνες που παράγουν ακτίνες λέιζερ γύρω γύρω. Εκεί όπου, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, οι επιστήμονες πέτυχαν για πρώτη φορά παραγωγή ενέργειας από πυρηνική σύντηξη, περισσότερη από όση χρειάστηκε να καταναλωθεί για την επίτευξη του εγχειρήματος. Θα μπορούσε ίσως να είχε βρεθείκάπου στην Αραβία, εκεί όπου ακούστηκαν για πρώτη φορά οι Χίλιες και μία νύχτες.

Δεν θέλω να μειώσω την επιστημονική αξία του επιτεύγματος και σίγουρα δεν υποτιμώ την προσπάθεια που κατέβαλαν και καταβάλλουν επιστήμονες σε πολλά εργαστήρια του κόσμου εδώ και δεκαετίες. Και θα ήταν πραγματικά η απόλυτη λύση για το παγκόσμιο ενεργειακό πρόβλημα η επίτευξη παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από αντιδραστήρες πυρηνικής σύντηξης, ικανούς ναπαράγουν ηλεκτρισμό χωρίς αέρια του θερμοκηπίου και χωρίς κίνδυνο εκροής ραδιενέργειας. Ούτε δυσκολεύομαι να καταλάβω τα κίνητρα των πολιτικών προσώπων και των επιστημόνων που πρόβαλαν το επίτευγμα ως καθοριστικής σημασίας για την ανθρωπότητα. Γιατί η μεγιστοποίηση της σημασίας μιας ερευνητικής ανακάλυψης αιτιολογεί την αύξηση των ερευνητικών προϋπολογισμών, κάτι που ενδιαφέρειτόσο τους χορηγούς όσο καιτους αποδέκτες των χρημάτων.

Πού βρίσκεται όμως η αλήθεια και πού αρχίζουν τα μυθεύματα; Η ενέργεια που εκλύθηκε από τη σύντηξη δύο πυρήνων του ατόμου ήταν πράγματι μεγαλύτερη από εκείνη που εστιάστηκε με λέιζερ στο μικρό σημείο όπου επιτεύχθηκε η σύντηξη. Ομως, στη διαδικασία παραγωγής των λέιζερ υπάρχουν μεγάλες απώλειες ενέργειας, οι οποίες, όπως διαβάζω, δεν έχουν συνυπολογιστεί. Ούτε έχουν ληφθεί υπόψη οι απώλειες ενέργειας που αναπόφευκτα υπάρχουν στην παραγωγή του ηλεκτρισμού. Ετσι, δεν είναι αλήθεια ότι υπήρξε καθαρό κέρδος πρωτογενούς ενέργειας. Επίσης, η διάρκεια της παραγωγής ήταν στο επίπεδο του δευτερολέπτου, σίγουρα μακριά από τις ανάγκες μιας χρήσιμης εκμετάλλευσης.

Η ίδια η διευθύντρια του κέντρου στο Λίβερμορ, δρ Κιμ Μπουντίλ, δήλωσε με απόλυτο ρεαλισμό ότι θα χρειαστούν ακόμη μερικές δεκαετίες επιστημονικής έρευνας πριν μπορέσουμε να κατασκευάσουμε εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής. Αλλοι, ανάμεσά τους και επιστήμονες στο ΜΙΤ, υποστηρίζουν ότι ηλεκτροπαραγωγή από σύντηξη θα επιτευχθεί κάποτε,αλλά όχι με τη μέθοδο των λέιζερ.

Οι κανόνες του παιχνιδιού που ονομάζεται ενεργειακή στρατηγική δεν μπορούν λοιπόν να αλλάξουν ως συνέπεια του σημαντικού, επαναλαμβάνω και υπογραμμίζω, επιστημονικού επιτεύγματος. Πρέπει να συνεχίσουμε να αναζητούμε τρόπους αποθήκευσης ηλεκτρισμού. Να προσδιορίσουμε τον χρονικό ορίζοντα της χρήσης φυσικού αερίου. Και να απαντήσουμε στο ερώτημα αν ο ήλιος και ο άνεμος θα μπορέσουν ποτένα αποτελέσουν τη μοναδική πρωτογενή πηγή ενέργειας ή θα πρέπει να συνεχιστεί η συμπληρωματική λειτουργία συμβατικών πυρηνικών αντιδραστήρων.

Το Ιερό Δισκοπότηρο διατηρεί τον διά των αιώνων μυστικισμό του.

Ο Ραφαήλ Μωυσής είναι επίτιμος πρόεδρος του ΙΟΒΕ