Ορθολογική αισιοδοξία

Η περίοδος 2020-2022 χαρακτηρίστηκε από δύο μεγάλες εξωγενείς κρίσεις, την πανδημία και την ενεργειακή/πληθωριστική κρίση που προκλήθηκε από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Κατά την εξαιρετικά δύσκολη αυτή περίοδο η Ελλάδα αποτελεί τη θετική οικονομική έκπληξη της Ευρώπης: Το ΑΕΠ αυξάνεται ταχύτερα από τις προβλέψεις. Η ανεργία μειώνεται σταθερά, ειδικότερα ανάμεσα στις γυναίκες και τους νέους. Τα δημόσια οικονομικά έχουν επανέλθει, μετά το σοκ του 2020, σε τροχιά ταχείας βελτίωσης, ενώ ο λόγος δημοσίου χρέους ως προς ΑΕΠ κατέγραψε το 2021 και το 2022 αθροιστική μείωση άνω των 35 ποσοστιαίων μονάδων. Τέλος, ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων μειώθηκε από 45% τον Ιούνιο του 2019 σε κάτω από 10% τον Σεπτέμβριο του 2022.

Οι θετικές εξελίξεις δεν περιορίζονται στους βασικούς οικονομικούς δείκτες. Τα τελευταία τρία χρόνια η Ελλάδα έχει αναβαθμίσει σημαντικά την πλευρά προσφοράς της οικονομίας της. Ενδεικτικά: Το ποσοστό εξαγωγών, αγαθών και υπηρεσιών, ως προς ΑΕΠ ξεπερνά πλέον αυτό της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Ισπανίας. Οι άμεσες ξένες επενδύσεις καταγράφουν διαδοχικά ρεκόρ, ενώ οι επενδύσεις σε έρευνα και τεχνολογία (R&D) έχουν υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με το 2010. Η Ελλάδα έχει κάνει άλματα στην ψηφιοποίηση του κράτους και έχει σημειώσει σημαντική βελτίωση στη διακυβέρνηση και θεσμική της απόδοση, όπως αυτές μετρούνται από έγκυρους διεθνείς δείκτες. Η μεγάλη πρόοδος της Ελλάδας από το 2019 και ύστερα πιστοποιείται από έντεκα αναβαθμίσεις από διεθνείς οίκους αξιολόγησης και επισφραγίστηκε από την ιστορική απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να τερματίσει τον Αύγουστο του 2022 το πλαίσιο Ενισχυμένης Εποπτείας στο οποίο βρισκόταν η χώρα από το 2018.

Ο αυξημένος πληθωρισμός και η υψηλή οικονομική αβεβαιότητα επηρεάζουν αρνητικά τις προοπτικές ανάπτυξης της παγκόσμιας, και ιδιαίτερα της ευρωπαϊκής, οικονομίας. Ωστόσο, υπάρχουν λόγοι που μας επιτρέπουν να αισιοδοξούμε ότι και το 2023  η ελληνική οικονομία θα επιδείξει ανθεκτικότητα. Αυτοί περιλαμβάνουν το ισχυρό αποτέλεσμα βάσης λόγω της μεγάλης ανάπτυξης του 2022 (carry-over effect), τη θετική δυναμική στην απασχόληση, το μεγάλο απόθεμα ιδιωτικών καταθέσεων, τα μέτρα στήριξης (εντός των ορίων που επιβάλλει η βιωσιμότητα χρέους) για νοικοκυριά και επιχειρήσεις και ένα πολύ πιο υγιές τραπεζικό σύστημα που χρηματοδοτεί περισσότερο την πραγματική οικονομία. Τέλος, το 2023 η οικονομική δραστηριότητα θα επωφεληθεί σημαντικά από την επενδυτική ώθηση που παρέχουν οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης και των Προγραμμάτων Συνοχής.

Συμπερασματικά, χωρίς να παραγνωρίζουμε υπαρκτούς κινδύνους και την υψηλή διεθνή αβεβαιότητα, τεκμηριώνεται ορθολογική αισιοδοξία ότι το 2023 η Ελλάδα θα επιτύχει θετικό ρυθμό ανάπτυξης, σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

O Μιχάλης Γ. Αργυρού είναι πρόεδρος Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, καθηγητής Οικονομικών Πανεπιστημίου Πειραιώς