Eξέταση αίματος για τη διάγνωση της Αλτσχάιμερ

Επιστήμονες ανέπτυξαν μια εξέταση αίματος για τη διάγνωση της νόσου Αλτσχάιμερ χωρίς να απαιτείται ακριβής απεικόνιση του εγκεφάλου ή επώδυνη οσφυονωτιαία παρακέντηση, όπου λαμβάνεται δείγμα εγκεφαλονωτιαίου υγρού από το κάτω μέρος της πλάτης. Εάν εγκριθεί, το τεστ θα μπορούσε να επιτρέψει την ταχύτερη διάγνωση της νόσου, πράγμα που σημαίνει ότι οι θεραπείες θα μπορούσαν να ξεκινήσουν νωρίτερα. Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι η πιο κοινή μορφή άνοιας, αλλά η διάγνωση παραμένει δύσκολη – ιδίως κατά τα πρώιμα στάδια της νόσου.  Οι τρέχουσες κατευθυντήριες γραμμές συνιστούν την ανίχνευση τριών διαφορετικών δεικτών: ανώμαλη συσσώρευση των πρωτεϊνών αμυλοειδούς και ταυ, καθώς και νευροεκφυλισμό – αργή και προοδευτική απώλεια νευρωνικών κυττάρων σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου. Αυτό μπορεί να γίνει μέσω ενός συνδυασμού απεικόνισης του εγκεφάλου και ανάλυσης της οσφυονωτιαίας παρακέντησης. Ωστόσο, η παρακέντηση μπορεί να είναι επώδυνη και οι άνθρωποι ίσως εμφανίσουν πονοκεφάλους ή πόνο στην πλάτη μετά τη διαδικασία, ενώ η απεικόνιση του εγκεφάλου είναι δαπανηρή και απαιτεί μεγάλο χρονικό διάστημα για τον προγραμματισμό.

Η προσβασιμότητα

Ο καθηγητής Τόμας Καρικάρι στο Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ, στην Πενσιλβάνια των ΗΠΑ, ο οποίος συμμετείχε στη μελέτη, δήλωσε: «Πολλοί ασθενείς, ακόμη και στις ΗΠΑ, δεν έχουν πρόσβαση σε διαγνωστικά μηχανήματα. Η προσβασιμότητα αποτελεί μείζον ζήτημα». Η ανάπτυξη μιας αξιόπιστης εξέτασης αίματος θα ήταν ένα σημαντικό βήμα. «Μια εξέταση αίματος είναι φθηνότερη, ασφαλέστερη και ευκολότερη στη χορήγηση και μπορεί να βελτιώσει την κλινική εμπιστοσύνη στη διάγνωση της νόσου Αλτσχάιμερ και στην επιλογή των συμμετεχόντων για κλινικές δοκιμές και παρακολούθηση της νόσου», πρόσθεσε ο καθηγητής.

Αν και οι τρέχουσες εξετάσεις αίματος μπορούν να ανιχνεύσουν με ακρίβεια ανωμαλίες στις πρωτεΐνες αμυλοειδές και ταυ, η ανίχνευση δεικτών βλάβης των νευρικών κυττάρων που είναι συγκεκριμένοι για τον εγκέφαλο είναι δυσκολότερη. Ο Καρικάρι και οι συνάδελφοί του σε όλο τον κόσμο επικεντρώθηκαν στην ανάπτυξη μιας εξέτασης αίματος με βάση αντισώματα που θα ανιχνεύει μια συγκεκριμένη μορφή της πρωτεΐνης ταυ που ονομάζεται εγκεφαλική ταυ και η οποία είναι ειδική για τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Τα επίπεδα πρωτεΐνης

Τη δοκίμασαν σε 600 ασθενείς σε διάφορα στάδια της νόσου Αλτσχάιμερ και διαπίστωσαν ότι τα επίπεδα της πρωτεΐνης συσχετίζονταν με τα επίπεδα του ταυ στην οσφυονωτιαία παρακέντηση και μπορούσαν να διακρίνουν αξιόπιστα τη νόσο Αλτσχάιμερ από άλλες νευροεκφυλιστικές νόσους. Τα επίπεδα της πρωτεΐνης αντιστοιχούσαν επίσης στην κατάσταση των αμυλοειδών πλακών και των δεσμών ταυ στον εγκεφαλικό ιστό από άτομα που είχαν πεθάνει με Αλτσχάιμερ. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Brain».

Το επόμενο βήμα θα είναι να δοκιμαστεί το τεστ σε ένα ευρύτερο φάσμα ασθενών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προέρχονται από διαφορετικές φυλές και εθνικότητες και εκείνων που πάσχουν από διαφορετικά στάδια απώλειας μνήμης ή άλλα πιθανά συμπτώματα άνοιας. Ο Καρικάρι ελπίζει επίσης ότι η παρακολούθηση των επιπέδων του εγκεφαλικού ταυ στο αίμα θα μπορούσε να βελτιώσει τον σχεδιασμό κλινικών δοκιμών για θεραπείες της νόσου Αλτσχάιμερ.