Σε αυξημένη ετοιμότητα για 48 ώρες μετά τα 4,9 ρίχτερ

Ο ισχυρός σεισμός μεγέθους 4,9 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, που σημειώθηκε χθες το μεσημέρι με επίκεντρο τα Ψαχνά Εύβοιας και έγινε αισθητός μέχρι την Αθήνα, προκάλεσε αναστάτωση στους κατοίκους και ανησυχία στους ειδικούς. Μετά το «χτύπημα» του Εγκέλαδου, ο υπουργός Πολιτικής Προστασίας Χρήστος Στυλιανίδης σήμανε συναγερμό και ζήτησε την άμεση σύγκληση της Μόνιμης Ειδικής Επιστημονικής Επιτροπής Εκτίμησης Σεισμικού Κινδύνου και Μείωσης της Σεισμικής Διακινδύνευσης.

Σύμφωνα με τα πορίσματα της Επιτροπής, η εξέλιξη της σεισμικής ακολουθίας παρακολουθείται συνεχώς από τα εθνικά δίκτυα σεισμογράφων, ενώ, όπως λένε οι ειδικοί, το φαινόμενο είναι σε εξέλιξη και συνεπώς δεν μπορούν να πουν αν πρόκειται για την κύρια δόνηση. Αυτό άλλωστε το ενδεχόμενο, δηλαδή ενός σεισμού άνω των 5 ρίχτερ στην «ταλαιπωρημένη» Εύβοια, είναι που τους ανησυχεί περισσότερο. Μιλώντας στα «ΝΕΑ», ο πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας Ευθύμης Λέκκας εξηγεί ότι «η ακολουθία εξελίσσεται ομαλά, αλλά πρέπει να παραμένουμε σε επαγρύπνηση για 48 ώρες». Παράλληλα, απευθύνει έκκληση στους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να ακολουθούν πιστά τις υποδείξεις των αρμοδίων.

Ολες οι δυνάμεις της Πολιτικής Προστασίας και του Πυροσβεστικού Σώματος βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα, ενώ συστήνεται στους πολίτες να αποφεύγουν την είσοδο και την παραμονή τους σε κτίρια που έχουν υποστεί βλάβες ή είναι κατασκευές υψηλής τρωτότητας και να επιλέγουν ασφαλείς διαδρομές κατά τη μετακίνησή τους μέσα στον αστικό ιστό, για την προστασία τους από πτώση αντικειμένων ή άλλων δομικών στοιχείων. «Δεν μπορεί κανείς να απαντήσει με βεβαιότητα αν ήταν ο κύριος σεισμός. Τις επόμενες ημέρες, ανάλογα με τη δραστηριότητα και την εξέλιξη του φαινομένου, θα είναι εφικτή μια καλύτερη εκτίμηση», σχολιάζει από την πλευρά του ο καθηγητής Σεισμολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Βασίλης Καρακώστας.

Πάντως, ο συνάδελφός του, διευθυντής Ερευνών του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου του Αστεροσκοπείου Αθηνών, Γεράσιμος Χουλιάρας εκτιμά πως το φαινόμενο βρίσκεται σε φθίνουσα πορεία. «Η περιοχή έχει καταγράψει μια σειρά μικρότερων δονήσεων και αυτό πρέπει να συνεχιστεί για μερικές μέρες. Τότε θα μπορούμε να βεβαιωθούμε ότι ήταν ο κύριος σεισμός», λέει.

Στην Εύβοια τον τελευταίο μήνα καταγράφεται υψηλή σεισμικότητα. Τον «χορό» των ρίχτερ άνοιξε στις 29 Νοεμβρίου η ισχυρή δόνηση των 4,7 βαθμών, στον οικισμό Ζάρακες, και έκτοτε ακολούθησαν εκατοντάδες μετασεισμοί. Ο χθεσινός, ωστόσο, δεν συνδέεται με τους προηγούμενους που έχουν σημειωθεί το τελευταίο διάστημα στα νοτιοανατολικά του νησιού.

Η ζώνη των Ψαχνών
Οι ειδικοί τονίζουν ότι τα 4,9 ρίχτερ προήλθαν από χαρτογραφημένο ρήγμα που όμως δεν έχει ενεργοποιηθεί από το 2003, οπότε και «έδωσε» 5,3 ρίχτερ, ενώ προειδοποιούν ότι η περιοχή μπορεί να «δώσει» δόνηση ακόμα μεγαλύτερη και από αυτή προ 19 ετών. «Η ζώνη των Ψαχνών είναι γνωστή και έχει μεγάλο μήκος που μπορεί να προκαλέσει ισχυρότερο σεισμό», τονίζει ο καθηγητής Σεισμολογίας του ΑΠΘ Κώστας Παπαζάχος, με τον Ευθύμη Λέκκα να κάνει λόγο για ανεξάρτητα γεγονότα (αυτά της Νότιας και της Κεντρικής Εύβοιας), που συνδέονται απλώς χρονικά, επειδή έλαβαν χώρα τον ίδιο μήνα. «Το ρήγμα στα Ψαχνά είναι διαφορετικό από αυτό που είχε ενεργοποιηθεί στους Ζάρακες, 50 χιλιόμετρα μακριά», εκτιμά και ο Γεράσιμος Παπαδόπουλος, κάτι που ενστερνίζεται και ο Κώστας Παπαζάχος. «Πρόκειται για δύο διαφορετικά ρήγματα, δύο διαφορετικές περιοχές. Δεν πρέπει να μπερδεύουμε και να συγχέουμε τη μία ακολουθία με την άλλη», υπογραμμίζει.

Στη σεισμικότητα που παρατηρείται στην Εύβοια στέκεται και ο Βασίλης Καρακώστας. Οπως υπογραμμίζει, είναι ανησυχητικές οι δονήσεις που σημειώνονται από τις 29 Νοεμβρίου στα νότια του νησιού, σε Νέα Στύρα και Ζάρακες. «Εκεί γίνονται συνεχώς σεισμοί και τα μεγέθη τους είναι πάνω από 4 ρίχτερ. Αυτό είναι το ανησυχητικό για τους κατοίκους. Πρέπει να ληφθούν μέτρα σε τοπικό επίπεδο για το ενδεχόμενο ενός ισχυρού σεισμού», προειδοποιεί.

Πώς επηρεάζεται η Αττική
Οι σεισμοί που ταρακουνούν την Εύβοια γίνονται ιδιαίτερα αισθητοί και στο Λεκανοπέδιο, με τους κατοίκους να αναρωτιούνται αν υπάρχει περίπτωση να «ξυπνήσουν» ρήγματα της Αττικής. «Αφενός τα 4,9 ρίχτερ είναι μεγάλο μέγεθος, αφετέρου η Αττική δεν είναι μακριά από τα Ψαχνά. Γι’ αυτό η τελευταία δόνηση έγινε ιδιαίτερα αισθητή», σημειώνει ο Γεράσιμος Παπαδόπουλος, ο οποίος δηλώνει προβληματισμένος από την επίμονη σεισμική δραστηριότητα.

Οπως εξηγεί ο Κώστας Παπαζάχος, η Αττική είναι μια περιοχή σχετικά χαμηλής σεισμικότητας, που φιλοξενεί ρήγματα παρόμοια με αυτά της Εύβοιας, όπως το ρήγμα που έδωσε τον σεισμό του 1999 στην Πάρνηθα, όμως οι σεισμοί των 5 ρίχτερ είναι δύσκολο να προκαλέσουν διέγερση σε μεγάλες αποστάσεις. «Οι ακολουθίες της Εύβοιας δεν έχουν άμεση συνέπεια στα ρήγματα της Αττικής. Δεν έχουμε κάποια ένδειξη για κάτι τέτοιο. Είναι αρκετά δύσκολο να “ξυπνήσει” κάποιο ρήγμα, παρά μόνο αν ούτως ή άλλως είναι έτοιμο να δώσει σεισμό».

Με τη σειρά του, ο Γεράσιμος Χουλιάρας εκφράζει την άποψη ότι πρέπει να δίνουμε χρόνο στη φύση. «Ο σεισμός έχει διαφορετικό χρόνο από το δικό μας το ρολόι, που βιάζεται να βγάλει συμπεράσματα, τα οποία συνήθως είναι λανθασμένα. Εδώ και 40 χρόνια κάποιοι λένε ότι περιμένουν σεισμό στις Αλκυονίδες και δεν έχει συμβεί τίποτα. Αυτά είναι αρρώστιες», αναφέρει χαρακτηριστικά, ενώ βάζοντας στη συζήτηση τη Θήβα – στην οποία εσχάτως επίσης κατεγράφη έντονη δραστηριότητα – εκτιμά ότι το φαινόμενο έχει φθίνουσα πορεία.