Στα πρόθυρα της ένοπλης σύρραξης το Κόσοβο

Το Κόσοβο βρίσκεται «στα πρόθυρα της ένοπλης σύρραξης», είχε δηλώσει την περασμένη εβδομάδα η πρωθυπουργός της Σερβίας Ανα Μπρνάμπιτς – και αυτή η δήλωση μοιάζει πιο αληθινή από ποτέ. Νέα οδοφράγματα έστησαν χθες διαμαρτυρόμενοι Σέρβοι στην εθνοτικά διχασμένη Μιτρόβιτσα, στο Βόρειο Κόσοβο, λίγες ώρες αφότου η Σερβία έθεσε σε κατάσταση ύψιστης ετοιμότητας, «δηλαδή στο επίπεδο της χρήσης ένοπλης ισχύος», τον στρατό και την αστυνομία της. Ο κοσοβάρος υπουργός Εσωτερικών Χελάλ Σβέκλα κατηγόρησε το Βελιγράδι ότι επιδιώκει, υπό την επιρροή της Ρωσίας, την αποσταθεροποίηση του Κοσόβου. «Η Σερβία, υπό την επιρροή της Ρωσίας, είναι αυτή που έχει αυξήσει το επίπεδο στρατιωτικής ετοιμότητας και που διατάζει το στήσιμο νέων οδοφραγμάτων, προκειμένου να δικαιολογήσει και να προστατέψει τις εγκληματικές ομάδες που τρομοκρατούν… τους πολίτες σερβικής εθνότητας οι οποίοι ζουν στο Κόσοβο», δήλωσε ο Σβέκλα. Από την πλευρά της, η Σερβία, που ουδέποτε αναγνώρισε την ανεξαρτητοποίηση του Κοσόβου, το 2008, επιμένει πως θέλει απλώς να προστατεύσει την εκεί μειονότητά της – ένα 5% του συνολικού κοσοβάρικου πληθυσμού, που είναι περίπου 1,8 εκατομμύρια. Η Σερβία θα «συνεχίσει να μάχεται για την ειρήνη και να επιδιώκει συμβιβαστικές λύσεις», διαβεβαίωσε χθες ο πρόεδρος της χώρας Αλεξάνταρ Βούτσιτς. «Είναι σημαντικό να αποφύγουν όλοι οι εμπλεκόμενοι κάθε ρητορική ή ενέργεια ικανή να προκαλέσει εντάσεις και να επιδεινώσει την κατάσταση», δήλωσε από την πλευρά της η KFOR, η διεθνής ειρηνευτική δύναμη υπό την ηγεσία του ΝΑΤΟ, που διαθέτει στο Κόσοβο δύναμη περίπου 3.700 ανδρών.

Αντάλλαξαν πυρά

Ο τελευταίος αυτός κύκλος έντασης ξεκίνησε στις 10 Δεκεμβρίου, όταν εκατοντάδες από τους 120.000 Σέρβους του Κοσόβου ύψωσαν οδοφράγματα, παραλύοντας την κυκλοφορία προς δύο μεθοριακά σημεία διέλευσης με τη Σερβία, και αντάλλαξαν πυρά με την αστυνομία, μετά τη σύλληψη ενός σέρβου πρώην αστυνομικού, με την κατηγορία ότι επιτέθηκε σε εν ενεργεία αστυνομικούς στη διάρκεια προγενέστερης διαμαρτυρίας. Είχαν προηγηθεί μήνες αναταραχής λόγω της απόφασης της Πρίστινας να απαγορεύσει στους Σέρβους που ζουν στο Κόσοβο να χρησιμοποιούν πινακίδες κυκλοφορίας που εκδίδονται από τη Σερβία. Η εφαρμογή της απόφασης έχει πλέον μετατεθεί για την επόμενη χρονιά, πριν συμβεί αυτό ωστόσο, στις αρχές Νοεμβρίου, εκατοντάδες σέρβοι αστυνομικοί που είναι ενσωματωμένοι στην αστυνομία του Κοσόβου, καθώς και δικαστές, εισαγγελείς και άλλοι δημόσιοι λειτουργοί, εγκατέλειψαν μαζικά τις θέσεις τους διαμαρτυρόμενοι.

Οι διαταγές

Ο Βούτσιτς έθεσε, τη Δευτέρα, τον σερβικό στρατό και την αστυνομία σε κατάσταση ύψιστης ετοιμότητας βάσει της πεποίθησης του Βελιγραδίου πως το Κόσοβο ετοιμαζόταν να επιτεθεί στους διαμαρτυρόμενους Σέρβους και να απομακρύνει διά της βίας τα οδοφράγματα. Παράλληλα, έστειλε τον στρατηγό Μίλαν Μοϊσίλοβιτς, τον αρχηγό των σερβικών ενόπλων δυνάμεων, στα σύνορα και διέταξε να ενισχυθεί κατά 1.500 η σερβική στρατιωτική παρουσία, στις 5.000 – θέτοντας όλες τις μονάδες υπό τη διοίκηση του Μοϊσίλοβιτς. Λίγο πριν από την αναχώρηση του σέρβου στρατηγού για τη μεθοριακή ζώνη, σερβικά ΜΜΕ είχαν ανεβάσει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης βίντεο στο οποίο ακούγονταν πυροβολισμοί, υποστηρίζοντας πως επρόκειτο για «μάχες» που είχαν σημειωθεί νωρίς το βράδυ, όταν οι κοσοβάρικες δυνάμεις επιχείρησαν να διαλύσουν ένα οδόφραγμα. Η πληροφορία διαψεύστηκε αμέσως από την αστυνομία του Κοσόβου, η οποία υποστήριξε στη σελίδα της στο Facebook πως τα στελέχη της δεν συμμετείχαν σε καμία ανταλλαγή πυρών. Τα μέσα ενημέρωσης στην Πρίστινα υποστήριξαν αντίθετα πως είχε δεχθεί επίθεση μία περίπολος της KFOR. Από την πλευρά της, η KFOR ανακοίνωσε ότι διεξάγει έρευνα για πυρά «στις 25 Δεκεμβρίου, κοντά σε μία περίπολο της αποστολής στο Κόσοβο», από τα οποία δεν προκλήθηκαν τραυματισμοί ούτε υλικές ζημιές.

«Οδοφράγματα Βάγκνερ»

Κατά τη συνάντηση που είχε τη Δευτέρα με τον διοικητή της KFOR στο Κόσοβο, στρατηγό Αντζέλο Μικέλε, ο πρωθυπουργός του Κοσόβου Αλμπιν Κούρτι ζήτησε την απομάκρυνση των οδοφραγμάτων, προειδοποιώντας πως αν δεν το πράξει η KFOR, θα αναλάβει δράση η αστυνομία. Ο ίδιος είχε χαρακτηρίσει προ ημερών «πολεμικά» τα οδοφράγματα των Σέρβων, κάνοντας λόγο για «οδοφράγματα ανθρώπων με σκούρες στολές, ανθρώπων που είναι κοντοκουρεμένοι, με γένια, οδοφράγματα Βάγκνερ». Οι διαμαρτυρόμενοι Σέρβοι απαιτούν από την πλευρά τους την απελευθέρωση του συλληφθέντος πρώην αστυνομικού, καθώς και την ικανοποίηση μιας σειράς άλλων αιτημάτων, προκειμένου να λύσουν τη διαμαρτυρία τους.