Βήματα

Υπάρχουν δύο ειδών αντιδράσεις για συναντήσεις όπως αυτή της περασμένης Παρασκευής ανάμεσα στην Αννα-Μαρία Μπούρα και τον Ιμπραχίμ Καλίν στις Βρυξέλλες. Η μία είναι ουσιαστική: πολύ απλά, ότι δεν πρέπει να γίνονται τέτοιες επαφές τη στιγμή που οι Τούρκοι μάς απειλούν ότι «θα έρθουν νύχτα» και ο πρόεδρός τους απείλησε μόλις πριν από δέκα μέρες ότι ένας πύραυλος Tayfun μπορεί να χτυπήσει και την Αθήνα. Η μόνη απάντηση σε τέτοιες προκλήσεις είναι να εξοπλιζόμαστε, να καταγγέλλουμε την Τουρκία σε όλα τα όργανα και να συγκροτούμε συμμαχίες με τους εχθρούς της.

Η άλλη αντίδραση είναι επικοινωνιακή: μα είναι δυνατόν να μαθαίνει ο ελληνικός λαός την πραγματοποίηση τέτοιων συναντήσεων από τους ξένους, είτε πρόκειται για τους Γερμανούς είτε για τους Τούρκους; Δεν αποτελεί υποχρέωση της κυβέρνησης να δημοσιοποιεί αυτές τις πρωτοβουλίες;

Αντίθετα με τη συνάντηση που είχε γίνει τον Ιούλιο του 2020 ανάμεσα στον Καλίν και την τότε διπλωματική σύμβουλο του Πρωθυπουργού Ελένη Σουρανή, αυτή τη φορά ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ανέβηκε στα κάγκελα – κάτι που οφείλεται ενδεχομένως στην ευεργετική επίδραση που ασκεί στον Αλέξη Τσίπρα ο δικός του διπλωματικός σύμβουλος, ο Βαγγέλης Καλπαδάκης. Η επίθεση στον Πρωθυπουργό έγινε από έντυπα που κινούνται στα δεξιά της Δεξιάς και επαναλαμβάνουν στην πραγματικότητα το γνωστό σύνθημα του Αντώνη Σαμαρά ότι «δεν συζητάμε με πειρατές». Ενα σύνθημα λανθασμένο και επικίνδυνο.

Φυσικά και πρέπει να μιλάμε με τους Τούρκους, χωρίς αυτό ούτε να δημιουργεί υπερβολικές προσδοκίες ούτε να επηρεάζει την υποχρέωση της χώρας να ετοιμάζεται για το χειρότερο. Και η ανάγκη του διαλόγου γίνεται ακόμη μεγαλύτερη αν σκεφτεί κανείς ότι η Ελλάδα δεν έχει κάτι να περιμένει από τυχόν αλλαγή ηγεσίας στην Τουρκία μετά τις εκλογές, δεδομένου ότι αφενός η εξωτερική πολιτική της γειτονικής χώρας είναι σταθερή, αφετέρου οι διεκδικητές της εξουσίας κάθε άλλο παρά έχουν δώσει δείγματα ότι επιθυμούν μια θεαματική βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Η Αννα-Μαρία Μπούρα είναι μια έμπειρη διπλωμάτης και μιλάει με έναν στενό συνεργάτη του προέδρου Ερντογάν ύστερα από μεσολάβηση του Βερολίνου: ακούγεται θαυμάσιο!

Φυσικά και δεν είναι υποχρεωτικό, πιθανότατα δε ούτε αναγκαίο, να ανακοινώνονται επισήμως τέτοιες συναντήσεις. Οταν μάλιστα γίνεται κάτι τέτοιο, ο λόγος είναι συνήθως για να «καούν». Η μυστική διπλωματία δεν είναι παράνομη, δεν είναι αντιδεοντολογική, αντιθέτως αποτελεί ένα πολύτιμο εργαλείο για την επίλυση παρεξηγήσεων και τη μείωση των αποστάσεων – ιδιαίτερα όταν παραμονεύουν ένθεν κακείθεν οι έξαλλοι, οι φανατικοί και οι ανόητοι, που τρέφονται από το πολεμικό κλίμα και τα fake news.

Φυσικά και θα συνεχιστούν οι δηλώσεις σε υψηλούς τόνους, είναι πάντα χρήσιμες ενόψει των εκλογών που θα πραγματοποιηθούν στις δύο χώρες σε λίγους μήνες. Αν στο μεταξύ αποφευχθεί ένα ατύχημα, κάτι διόλου δεδομένο, θα ανοίξει ο δρόμος για πιο τολμηρά βήματα.