70.000 {LF}αδέσποτα σκυλιά εγκαταλελειμμένα στα βουνά

Ενα ερευνητικό πρόγραμμα που «τρέχει» εδώ και 13 χρόνια για να καταγράψει μέσω καμερών την αύξηση του πληθυσμού των λύκων και των τσακαλιών στη χώρα μας βρέθηκε μπροστά σε ένα σοκαριστικό εύρημα: Περίπου 60.000 – 70.000 αδέσποτα σκυλιά – κυρίως τσοπανόσκυλα και κυνηγόσκυλα – καταγράφηκαν σε ορεινούς όγκους, ακόμη και σε περιοχές με πολύ μεγάλο υψόμετρο. Το 2009 επιστήμονες από το Εργαστήριο Ζωολογίας και Βιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ξεκίνησαν έρευνα για την παρουσία του λύκου και του τσακαλιού. Οπως επισημαίνει στα «ΝΕΑ» ο επικεφαλής του προγράμματος, ζωολόγος και υποψήφιος διδάκτωρ στο τμήμα Ζωολογίας του ΑΠΘ, Θεόδωρος Κομηνός, οι πληθυσμοί του λύκου και ιδιαιτέρως του τσακαλιού ήταν πολύ περιορισμένοι τα προηγούμενα χρόνια. «Πλέον, όμως, παρατηρούμε αύξηση, όχι μόνο στη χώρα μας αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη. Από την αρχή του προγράμματος τοποθετούμε κάμερες εξωτερικού χώρου, ένα σύστημα που ενεργοποιείται με την κίνηση και καταγράφει είτε σε φωτογραφία είτε σε βίντεο ό,τι περνά από μπροστά του. Μέχρι τώρα έχουμε τοποθετήσει κάμερες σε τουλάχιστον 2.000 σημεία σε όλο τον ελλαδικό χώρο, από την Κρήτη και την Πελοπόννησο μέχρι τη βόρεια Ελλάδα. Μάλιστα, κάποιες από τις κάμερες παραμένουν στο ίδιο σημείο για μεγάλο χρονικό διάστημα, για παράδειγμα σε σημεία στη Ροδόπη οι κάμερες καταγράφουν συνεχώς εδώ και δυόμισι χρόνια».

Αύξηση των γουρουνιών

Η αύξηση του αριθμού των λύκων και των τσακαλιών οφείλεται, σύμφωνα με τον κ. Κομηνό, σε μεγάλο βαθμό στην αύξηση του πληθυσμού των γουρουνιών. «Στα χρόνια των παχιών αγελάδων πολλοί ήταν εκείνοι που επένδυσαν σε φάρμες με γουρούνια. Μετά την οικονομική κρίση, όμως, πολλοί ήταν επίσης που αναγκάστηκαν να βάλουν λουκέτο και άφησαν τα ζώα στα βουνά. Τα γουρούνια αναπαράγονται με ραγδαίους ρυθμούς, φανταστείτε γεννούν τρεις με τέσσερις φορές τον χρόνο από τουλάχιστον 10 μικρά. Κι από ζώο που βοηθά κατά κόρον στην ανανέωση των δασών, το γουρούνι έχει πλέον εξελιχθεί σε μεγάλο πρόβλημα. Κι εκεί δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος καθώς οι λύκοι ακολουθούν τα γουρούνια και τους λύκους ακολουθούν τα τσακάλια. Τα τελευταία τρέφονται από τα υπολείμματα τροφής που αφήνουν οι λύκοι».

Είναι τέτοια η αύξηση, σύμφωνα με τους ερευνητές, που πλέον ομάδες λύκων και τσακαλιών έχουν καταγραφεί και σε έξι ελληνικά νησιά, «που σημαίνει πως έφτασαν εκεί κολυμπώντας. Μέσω της Διώρυγας της Κορίνθου έφτασαν και στη βόρεια Πελοπόννησο, όπου πλέον καταγράφεται πολύ μεγάλος αριθμός. Εκτιμάται πως περίπου 10.000 τσακάλια βρίσκονται μόνο στην Πελοπόννησο ενώ πολύ μεγάλος είναι ο αριθμός λύκου και τσακαλιού και στην Κερκίνη».

Την ίδια στιγμή, όμως, η έρευνα έπεσε τα τελευταία χρόνια πάνω σε ένα εύρημα που οι αριθμοί του… ζαλίζουν: Στα εκατοντάδες σημεία, όπου ήταν στημένες οι κάμερες, εκτός από τις αγέλες λύκων και τσακαλιών καταγράφηκαν χιλιάδες αδέσποτα σκυλιά να ζουν σε ορεινούς όγκους και δάση και με άγριο, μάλιστα, τρόπο. Βάσει των δεδομένων που έχει η ερευνητική ομάδα από τα 2.000 και πλέον σημεία, όπου είχε τοποθετηθεί σύστημα καταγραφής, η συντριπτική πλειονότητα των σκύλων είναι κυνηγόσκυλα και τσοπανόσκυλα. «Τα περισσότερα δε, έχουν καταγραφεί σε Πελοπόννησο, Ηπειρο και στον νομό της Αιτωλοακαρνανίας. Πρόκειται βασικά για τρεις κατηγορίες: Είναι τα αδέσποτα που λειτουργούν άγρια στη φύση, δεν είναι κοντά δηλαδή σε ανθρώπινη δραστηριότητα. Είναι χαρακτηριστικό πως σε περιοχή της Ροδόπης καταγράψαμε σκύλους τουλάχιστον 80 χιλιόμετρα μακριά από χωριό», προσθέτει ο κ. Κομηνός.

Εχει διαταράξει
την ισορροπία

Ωστόσο, η μεγαλύτερη… δεξαμενή των σκύλων που βρίσκονται στα βουνά είναι τόσο τα κυνηγόσκυλα όσο και τα σκυλιά των κτηνοτρόφων. «Οσον αφορά στα κυνηγόσκυλα, πολλές φορές οι κυνηγοί τα χάνουν ή τα παρατάνε γιατί δεν τους είναι πλέον χρήσιμα. Στη Ροδόπη, για παράδειγμα, εντοπίσαμε 120 κυνηγόσκυλα παρατημένα. Συχνό είναι και το φαινόμενο να εντοπίζουμε κυνηγόσκυλα χτυπημένα από αγριογούρουνα, τα οποία τα αφήνουν οι ιδιοκτήτες τους λόγω του σοβαρού τραυματισμού». Από την άλλη πλευρά, τα τσοπανόσκυλα, τα σκυλιά εργασίας, δηλαδή, τα οποία και αυτά έχουν γίνει αδέσποτα, αποτελούν το 40 – 45% των σκυλιών που έχουν καταγράψει οι ερευνητές. «Είναι τραγική η κατάσταση με τα αδέσποτα στην Ελλάδα κι αυτό επιβεβαιώνουν και τα δικά μας δεδομένα. Αρκεί να δει κανείς τους αριθμούς: Στην Ινδία του 1,4 δισεκατομμυρίου κατοίκων τα αδέσποτα φτάνουν τα 20 εκατομμύρια ενώ στη χώρα μας υπολογίζονται σε 3 εκατομμύρια».

Πάντως, η ύπαρξη των αδέσποτων – παρατημένων σκύλων στους ορεινούς όγκους έχει διαταράξει την ισορροπία της άγριας φύσης. «Κι αυτό γιατί ο λύκος βλέπει ανταγωνιστικά τα σκυλιά που βρίσκονται στην περιοχή του».