Το πιο ηχηρό μήνυμα

Πριν από δέκα ημέρες, την 1η Δεκεμβρίου, η Στεφανί Φραπάρ έγινε η πρώτη γυναίκα που διαιτήτευσε αγώνα του Παγκοσμίου Κυπέλλου ποδοσφαίρου ανδρών, αυτόν ανάμεσα στη Γερμανία και την Κόστα Ρίκα. Για τις γυναίκες αυτού του πλανήτη ήταν άλλη μια νίκη στον διαρκή αγώνα για την εξασφάλιση και εδραίωση ίσης αντιμετώπισης και την παροχή ίσων ευκαιριών στα δύο φύλα. Για την ίδια τη Φραπάρ ήταν απλώς άλλη μία πρωτιά.

Οταν σε ηλικία 13 ετών άρχισε να διαιτητεύει αγώνες ποδοσφαίρου στη γενέτειρά της, το Παρίσι, δεν είχε ακόμα κατανοήσει τις ανισότητες και τα στερεότυπα που επιβάλλει η κρατούσα πατριαρχική αντίληψη για την κοινωνία μας. Ηθελε απλώς να κάνει αυτό που αγαπά. Και να αριστεύει. Τα κατάφερε και τα δύο, κατακτώντας τη μια πρωτιά μετά την άλλη.

Πρώτη γυναίκα που διαιτήτευσε αγώνα της γαλλικής Β’ κατηγορίας το 2014. Πρώτη γυναίκα που διαιτήτευσε αγώνα της γαλλικής Ligue 1 το 2019. Εκανε το ντεμπούτο της στην αναμέτρηση της Αμιέν με τη Στρασμπούρ στις 28 Απριλίου. Πρώτη γυναίκα που διαιτήτευσε τελικό ευρωπαϊκής διοργάνωσης την ίδια χρονιά (τον τελικό του Super Cup ανάμεσα στη Λίβερπουλ και την Τσέλσι). Πρώτη γυναίκα που διαιτήτευσε αγώνα του Champions League το 2020. Η αναμέτρηση που ανέλαβε να διευθύνει ήταν αυτή ανάμεσα στη Γιουβέντους και τη Ντιναμό Κιέβου στις 2 Δεκεμβρίου εκείνου του έτους. Πρώτη γυναίκα που διαιτήτευσε αγώνα της προκριματικής φάσης του Παγκοσμίου Κυπέλλου το 2021. Ηταν ένα παιχνίδι ανάμεσα στην Ολλανδία και τη Λετονία. Πρώτη γυναίκα που διαιτήτευσε τον τελικό Κυπέλλου Γαλλίας. Στις 7 Μαΐου 2022 ανάμεσα στη Νις και τη Ναντ.

Ως νέα Ιωάννα της Λωραίνης εκπορθούσε το ένα μετά το άλλο τα κάστρα του ανδροκρατούμενου ποδοσφαίρου. Κι έφτασε να γίνει η πρώτη γυναίκα που σφυρίζει σε αγώνα του Μουντιάλ. Στο Κατάρ. Εκεί όπου οι γυναίκες ζουν ακόμα στον Μεσαίωνα.

Σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Αμνηστίας, κάθε γυναίκα στο Κατάρ έχει τον προστάτη της, είτε αυτός είναι ο πατέρας, ο αδελφός, ο παππούς, ο θείος, ο σύζυγος. Χωρίς την έγκρισή του δεν μπορούν να κάνουν σχεδόν τίποτα. Δεν μπορούν να παντρευτούν, δεν μπορούν να εργαστούν, ειδικά στις δημόσιες υπηρεσίες, δεν μπορούν καν να επισκεφθούν τον γιατρό! Ούτε λόγος φυσικά για τον τρόπο με τον οποίον πρέπει να ντύνονται και να συμπεριφέρονται σε δημόσιους χώρους. Μπροστά πηγαίνει ο άντρας και στα δύο μέτρα πίσω του ακολουθεί η γυναίκα με τη μαντίλα της και όλα τα μέρη του σώματός της καλυμμένα.

Μέσα σε αυτή την τόσο συντηρητική και καταπιεστική ατμόσφαιρα η νίκη της Στεφανί Φραπάρ αποκτά ακόμα μεγαλύτερες διαστάσεις. Το μήνυμα που στέλνει είναι πιο ηχηρό. «Εχουν περάσει 10 χρόνια από τότε που ανατέθηκε η διοργάνωση στο Κατάρ και δεν μπορούμε να πούμε τίποτα πια γι’ αυτό. Ελπίζω ότι αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο θα βελτιώσει τη ζωή των γυναικών που ζουν στη χώρα», λέει. Γιατί ελπίζει πως μέσα από το παράδειγμά της κι άλλες γυναίκες θα δουν πως όσα εμπόδια κι αν βάζουν παγιωμένες και αναχρονιστικές αντιλήψεις, τίποτα δεν είναι ακατόρθωτο αν θέλεις να το πραγματοποιήσεις.

Αυτό, άλλωστε, αποτελεί οδηγό στον δρόμο της ζωής και της καριέρας της, που δεν είναι στρωμένος με ρόδα. Γιατί αυτή εκτός από διαιτητής είναι και γυναίκα.

Με βάση έρευνα που πραγματοποίησε ο σύνδεσμος επαγγελματιών διαιτητών της αγγλικής Premier League, ένας διαιτητής καλείται να πάρει μέχρι και 245 αποφάσεις κατά τη διάρκεια ενός μόνο αγώνα! Μία από αυτές να είναι λανθασμένη, μπαίνει αυτομάτως στο στόχαστρο όλων: παικτών, προπονητών, παραγόντων, Τύπου, φιλάθλων. «Το λάθος του διαιτητή είναι πιο σοβαρό από αυτό που κάνει ο παίκτης, γιατί έχει μεγαλύτερες συνέπειες για τις ομάδες. Επίσης, όταν χάνεις, είναι πιο εύκολο να πεις ότι φταίει ο διαιτητής, παρά η ομάδα σου», λέει η Φραπάρ.

Ολο αυτό γίνεται χειρότερο, όταν είσαι γυναίκα διαιτητής. Διότι τότε μπαίνει στο κάδρο και η προκατάληψη. «Το ποδόσφαιρο είναι αντρικό σπορ», λένε ακόμα και σήμερα πάρα πολλοί άνθρωποι σε όλο τον πλανήτη. Και το πιστεύουν. Και αναρωτιούνται τι δουλειά μπορεί να έχει με αυτό μια γυναίκα. «Οταν σφύριξα για πρώτη φορά αγώνα της Ligue 1, άκουγα πολλούς να ρωτούν γύρω μου. Την όρισαν να σφυρίξει επειδή είναι γυναίκα; Καταλαβαίνει από ποδόσφαιρο; Τέτοια πράγματα έλεγαν», θυμάται. «Και δεν συμβαίνει μόνο στο ποδόσφαιρο, αλλά σε κάθε δουλειά. Αν είσαι γυναίκα, πρέπει πρώτα να αποδείξεις ότι έχεις τα προσόντα και την ικανότητα να την κάνεις. Μετά σε αφήνουν να συνεχίσεις. Στα πρώτα ένα ή δύο παιχνίδια μου όλοι είχαν πέσει πάνω μου με ένα σωρό απορίες. Μετά με άφησαν ήσυχη να κάνω τη δουλειά μου, ακόμα και τα media».

Οταν τον Αύγουστο του 2019 έμπαινε στο Vodafone Park της Κωνσταντινούπολης για να διευθύνει, μαζί με τις άλλες δύο γυναίκες βοηθούς της, τον τελικό του ευρωπαϊκού Super Cup ανάμεσα στη Λίβερπουλ και την Τσέλσι ως η πρώτη γυναίκα διαιτητής που έκανε κάτι τέτοιο, το κοινό τη χειροκρότησε θερμά. Το ίδιο έκανε και όταν μετά το τέλος του τελικού πήρε το μετάλλιό της. Θυμάται με ικανοποίηση αυτές τις στιγμές. Αλλά και με μία αίσθηση ότι δεν έκανε τίποτα παραπάνω εκτός από το καθήκον της. «Δεν νομίζω ότι γκρέμισα φράγματα ή έγραψα ιστορία. Απλώς έκανα τη δουλειά μου», λέει.

«Το μόνο που άλλαξε είναι ότι τώρα πια πολλοί άνθρωποι με αναγνωρίζουν στον δρόμο. Αυτή είναι η μόνη διαφορά».