Κάτω από τους κυματισμούς της επιφάνειας

Καθώς η επικαιρότητα επαναλαμβάνει ουσιαστικά τον εαυτό της στο τέλος του 2022, τα πολιτικά μας πράγματα, πέρα από τη θορυβώδη εκδοχή τους, παραμένουν στάσιμα, όπως αυτά καταγράφηκαν ως συσχετισμός αριθμητικός και πολιτικός στις εκλογές πριν από σχεδόν τέσσερα χρόνια.

Η αντιπολίτευση, αν και ο χρόνος της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης πλησιάζει, μοιάζει να αδυνατεί να προσδιορίσει τη συνθήκη, αναμένει τις ευκαιρίες της επικαιρότητας για να πει κάτι, το πολιτικά τυχαίο να της ανοίξει έναν δρόμο και να τη φέρει έτσι πιο κοντά σε ένα καλύτερο αποτέλεσμα. Η πολιτική δημιουργικότητά της, αν κάποτε υπήρξε, σήμερα έχει εξαντληθεί.

Μέσα σε αυτό το ευνοϊκό περιβάλλον για την κυβέρνηση αναπτύσσεται η συνολική δράση της. Η υψηλή καταγραφή της αποδοχής της επιβεβαιώνεται δημοσκοπικά – με την περιορισμένη αξία που αυτό έχει – και δείχνει την πορεία. Την ίδια στιγμή που μεγάλα προβλήματα συνοδεύουν την πολιτική της, από το μείζον θεσμικής σημασίας ζήτημα των παρακολουθήσεων μέχρι την επιταχυνόμενη φτωχοποίηση μεγάλου αριθμού των συμπολιτών μας, αυτή μοιάζει να χαίρει μιας παράδοξα υψηλής θετικής αποτίμησης.

Η συντηρητική παράταξη στη χώρα, υπό την εικονικά εκσυγχρονισμένη υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη σημερινή της ταυτότητα, μοιάζει να αντέχει στους κραδασμούς. Και μάλιστα να διεκδικεί την αυτοδυναμία στις προσεχείς εκλογές. Να διεκδικεί δηλαδή με ελπίδες επιτυχίας μια νέα συνθήκη παντοδυναμίας για την επόμενη τετραετία. Τα πράγματα δείχνουν ιδανικά. Ποτέ δεν βρέθηκε σε ευνοϊκότερες για τις επιδιώξεις της συνθήκες. Η λαϊκή ψήφος θα δώσει την απάντηση.

Εν τω μεταξύ στο εσωτερικό της αναπτύσσεται μια κινητικότητα επιφανειακή και επίπλαστη, μια διαμάχη επιρροής, ένας ανταγωνισμός εντυπωσιασμού και υπογράμμισης παρουσίας, κάτι που αποσπά προσωρινά την προσοχή, χωρίς όμως κάτι νέο να κομίζει κάποιος από τους πρωταγωνιστές, χωρίς κανείς να θέτει τα κύρια ζητήματα της εποχής, παρά μόνο προσχηματικά, με σκοπό την ιδεολογική χρήση τους. Αυτή η χρήση των προβλημάτων, εντασσόμενη πάντα σε ένα σχέδιο εξουσίας συντηρητικού τύπου, άρνησης κάθε θεμελιώδους αλλαγής δηλαδή, συνιστά ένα ψευδοσυμπλήρωμα πολιτικού περιεχομένου, το οποίο νοείται επειδή δεν είναι αντικείμενο κριτικής, δεν επεξηγείται από την αντιπολίτευση, όπως αυτή θα όφειλε, η εξουσιαστική διάστασή του και η παραπλανητική φύση του. Είτε πρόκειται για τη δημόσια υγεία, είτε πρόκειται για το Δημόσιο Σχολείο, την ασφάλεια ή την κοινωνική διάσταση της διαφημιζόμενης οικονομικής ανάπτυξης.

Είναι γνωστό ότι η συντηρητική παράταξη στην Ελλάδα, υπό τις διάφορες εικόνες που επιδίωξε στη διαδρομή της μετά το 1974, ποτέ δεν αγάπησε τις ιδέες. Υποτίμησε αυτό το μέτωπο, αδιαφόρησε για την αξία του και συμβιβάστηκε με αυτήν την ανεπάρκειά της. Αντιμετώπισε το κοινωνικοπολιτικό ζήτημα με εργαλείο το κράτος, με την εξουσία να έχει τη θέση αυτοσκοπού. Αυτή η πλευρά της φύσης της μένει σταθερή στον χρόνο. Είναι και η οδός κατανόησής της, ως πολιτικής οικογένειας που τα ταξικά κριτήρια και η κληρονομική διάσταση βαραίνουν καταλυτικά.

Ηδη, πέρα από την αριθμητική κυριαρχία, που είναι το αποτέλεσμα της απουσίας πολιτικού ανταγωνισμού από τις θεσμικές δυνάμεις του δημοκρατικού πολιτεύματος, τα κόμματα της αντιπολίτευσης και κυρίως της αξιωματικής, διαπιστώνουμε καθημερινά τα όρια των πολιτικών δυνατοτήτων της κυβέρνησης, που ολοκληρώνει σύντομα τον βίο της με την εκπνοή της θητείας, χωρίς μια μεταρρύθμιση υπέρ του πολίτη και εις βάρος της κρατικής εξουσίας να μπορεί να επικαλεσθεί σε μια προεκλογική πλατεία. Ετσι, φρονώ, κινούνται τα πράγματα, κάτω από τους κυματισμούς της επιφάνειας.

Ο Λευτέρης Κουσούλης είναι πολιτικός επιστήμονας