Το Predator, η Μαδαγασκάρη καιτα ερωτήματα

Επιβεβαίωσε το υπουργείο Εξωτερικών ότι έδωσε δύο άδειες στην εταιρεία Intellexa για εξαγωγή του λογισμικού Predator στις 15 Νοεμβρίου 2021, απαντώντας σε σχετικό ερώτημα των «New York Times». Ειδικότερα, ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ, Αλέξανδρος Παπαϊωάννου, ανέφερε ότι «αρμόδια αρχή για την έκδοση αδειών εξαγωγής είναι η Γενική Γραμματεία Οικονομικής Διπλωματίας και Εξωστρέφειας του ΥΠΕΞ». Και πρόσθεσε ότι η εν λόγω ΓΓ «εξέδωσε δύο άδειες για την εταιρεία Intellexa SA στις 15 Νοεμβρίου 2021. Ο τελικός χρήστης ήταν η Υπηρεσία καταπολέμησης της απάτης της Μαδαγασκάρης (Agence National anti-fraude, Madagascar)». Διευκρινίζει δε ότι «ο αρμόδιος υφυπουργός Εξωτερικών (σ.σ.: Κώστας Φραγκογιάννης) έχει ήδη ζητήσει από τον γενικό επιθεωρητή του ΥΠΕΞ Εσωτερική Διοικητική Ερευνα, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη προκειμένου να διαπιστωθεί εάν υπάρχει βάση σε σχετικά δημοσιεύματα στον Τύπο».

Η αρμόδια διεύθυνση του ΥΠΕΞ για τις εξαγωγές είναι η Β6 Διεύθυνση Πολυμερών Οικονομικών Σχέσεων και Εμπορικής Πολιτικής. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές η πρακτική χορήγησης των σχετικών αδειών προβλέπει μη χορήγησή τους εάν «χτυπήσουν» στο σύστημα της ΕΕ ή της Interpol και εκτιμούν ότι τηρήθηκε κατά γράμμα. Ενα από τα ερωτήματα που προκύπτουν εκ των υστέρων είναι πόσο σαφείς και ξεκάθαρες είναι οι εν λόγω διαδικασίες, πώς περιγράφονται στις αιτήσεις τα λογισμικά και με πόσες λεπτομέρειες, καθώς και αν στην αίτηση εξαγωγής υπήρχε το «Predator» ως όνομα του λογισμικού. Και αν έπρεπε να υπάρχει.

Επισημαίνεται ότι στο «Βήμα της Κυριακής» στις 13/11/2022 αναφερόταν ότι «εκείνο που κρίνεται σημαντικό είναι ότι η εταιρεία Intellexa πήρε άδεια για εξαγωγή και πώληση του εν λόγω λογισμικού (αναφέρονται πιθανοί πελάτες στην Αρμενία, στην Αίγυπτο, στην Ινδονησία, στη Μαδαγασκάρη, στο Ομάν, στη Σαουδική Αραβία και στη Σερβία)». Σε εκείνη τη φάση, άλλωστε, για τις άδειες εξαγωγής στην Intellexa είχε δεχθεί επικρίσεις και το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, αν και προκύπτει ότι δεν είχε αρμοδιότητα, αφού η αδειοδότηση εξαγωγών υπάγεται στο ΥΠΕΞ.

Στο δημοσίευμα των «New York Times», υπό τον τίτλο «Πώς η παγκόσμια βιομηχανία κατασκοπείας ξέφυγε από τον έλεγχο», γίνεται καταγραφή της διάστασης που έχει λάβει το θέμα παρακολουθήσεων με χρήση κακόβουλων λογισμικών τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο όσο και στην Ελλάδα και την Κύπρο. Η επιβεβαίωση του ελληνικού ΥΠΕΞ για τις δύο άδειες εξαγωγής στην Intellexa ήρθε να τροφοδοτήσει και την πολιτική σύγκρουση, καθώς την επικαλέστηκε στην Ολομέλεια της Βουλής και ο Αλέξης Τσίπρας.