Ηταν ένα τέχνασμα των Φρουρών {LF}της Επανάστασης;

Πρόκειται άραγε για μία πραγματική υποχώρηση των Αρχών, μία χειρονομία καλής θέλησης προς τους πολίτες που διαδηλώνουν στο Ιράν εδώ και 11 εβδομάδες, από όταν πέθανε στα χέρια της αστυνομίας των ηθών η 22χρονη Μαχσά Αμινί; Ή είναι απλώς ένα τέχνασμα, μία απόπειρα κατευνασμού των διαδηλωτών, που επιμένουν παρά την άγρια καταστολή; Κανένας άλλος ιρανός αξιωματούχος, κανένα υπουργείο, δεν έχει επιβεβαιώσει την ανακοίνωση περί κατάργησης της αστυνομίας ηθών που έκανε το Σάββατο ο γενικός εισαγγελέας του Ιράν, Μοχαμάντ Τζαφάρ Μονταζερί. Και καμία συντηρητική εφημερίδα δεν αναφερόταν στο χθεσινό της φύλλο σε αυτή, μόνο τέσσερις εφημερίδες που πρόσκεινται στους μεταρρυθμιστές την είχαν στο πρωτοσέλιδο – αλλά και πάλι, με ερωτηματικό, εκφράζοντας αμφιβολίες. Πολλά καταστήματα έκλεισαν χθες τις πόρτες τους στην Τεχεράνη και άλλες πόλεις του Ιράν, ανταποκρινόμενα στο κάλεσμα ακτιβιστών για τριήμερη απεργία. Οι αντιδράσεις των Αρχών δεν εμπεριείχαν ίχνος διαλλακτικότητας.

Οι «ταραχοποιοί»

Ο επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας, Γκολάμ-Χοσεΐν Μοχσενί Ετζέι, δήλωσε πως «ταραχοποιοί» απειλούν τους καταστηματάρχες ώστε να κλείσουν τις επιχειρήσεις τους και πως τα σώματα ασφαλείας θα διευθετήσουν γρήγορα το θέμα. Οι διαδηλωτές που έχουν καταδικαστεί σε θάνατο, πρόσθεσε, θα εκτελεστούν σύντομα – τουλάχιστον 10 διαδηλωτές έχουν καταδικαστεί σε θάνατο. Από την πλευρά τους, οι Φρουροί της Επανάστασης εξέδωσαν ανακοίνωση όπου προειδοποιούσαν πως οι δυνάμεις ασφαλείας δεν θα δείξουν έλεος απέναντι στους «ταραχοποιούς, τα κακοποιά στοιχεία, τους τρομοκράτες», επαινούσαν τις δικαστικές Αρχές για τη στάση τους και τις ενθάρρυναν να εκδώσουν γρήγορα και αποτελεσματικά αποφάσεις για όσους κατηγορούνται «για εγκλήματα κατά της ασφάλειας του έθνους και του Ισλάμ». Αυτόπτες μάρτυρες που μίλησαν στο πρακτορείο Reuters έκαναν λόγο για ισχυρή παρουσία ΜΑΤ και (πολιτοφυλάκων) Μπασίτζι στο κέντρο της Τεχεράνης. Την ίδια ώρα, το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Τασνίμ μετέδιδε πως ένα πάρκο ψυχαγωγίας εντός εμπορικού κέντρου της Τεχεράνης σφραγίστηκε επειδή οι διαχειρίστριές του δεν φορούσαν «σωστά» το χιτζάμπ τους, ενώ η μεταρρυθμιστική εφημερίδα «Χαμίμ Χαν» ανέφερε πως η αστυνομία των ηθών έχει ενισχύσει την παρουσία της σε πόλεις εκτός της Τεχεράνης, όπου τηρούσε τις τελευταίες εβδομάδες μία πιο διακριτική στάση.

Οι νεότερες πληροφορίες

Οι αρχικές πληροφορίες ήθελαν τον γενικό εισαγγελέα του Ιράν να έκανε την επίμαχη ανακοίνωση κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στην Κομ, απαντώντας σε ερώτηση «για ποιον λόγο έκλεισε η αστυνομία ηθών». Νεότερες πληροφορίες θέλουν την ερώτηση να αφορούσε την «αδράνεια της αστυνομίας των ηθών» και τον ίδιο να λέει πως «αυτή η αστυνομία δεν έχει καμία σχέση με τη δικαστική εξουσία και οι δραστηριότητές της ανεστάλησαν από τον οργανισμό που την ίδρυσε». Για «μη διαφανείς» και «αμφίσημες» δηλώσεις έκανε λόγο στο Τwitter ένας ιρανός δικηγόρος που μένει στο Ιράν, ο Αλί Μοχταχετζαντέχ. Για τον Μοχντάμπα Νατζάφι, πάντως, έναν διδάκτορα των επιστημών της πληροφορίας και της επικοινωνίας που ζει στο Παρίσι, οι δηλώσεις του Μονταζερί αντανακλούν «τη σύγχυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας απέναντι στον νόμο περί υποχρεωτικότητας του χιτζάμπ». Οπως επεσήμανε ο Μονταζερί στη γαλλική εφημερίδα «Le Monde», «αυτές οι αμφίσημες και ανοιχτές σε πολλαπλές ερμηνείες δηλώσεις δείχνουν πως τα κέντρα λήψης αποφάσεων στο Ιράν είναι πολλαπλά και ότι το κίνημα των πολιτών που έχει ως κεντρικό σύνθημα το “Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία”, καταφέρνει να ασκήσει πίεση στο σύστημα».

Λίγες ώρες πριν κάνει την επίμαχη δήλωση για την αστυνομία των ηθών, η οποία ιδρύθηκε το 2006 από τον τότε σκληροπυρηνικό πρόεδρο του Ιράν, Μαχμούτ Αχμαντινετζάντ, ο γενικός εισαγγελέας της χώρας είχε πει πως το κοινοβούλιο και οι δικαστικές Αρχές επανεξετάζουν τον νόμο του 1983 που επιβάλλει ως υποχρεωτική τη μαντίλα: ούτε ως προς αυτό έχει γίνει οποιαδήποτε άλλη επίσημη δήλωση.

Καμία αγορά

Οι ιρανοί ακτιβιστές δεν έχουν καλέσει απλώς τους καταστηματάρχες να κλείσουν για τρεις ημέρες τις επιχειρήσεις τους. Παράλληλα, κάλεσαν και τους πολίτες να μην κάνουν αγορές στα καταστήματα, προκειμένου να μην κυκλοφορεί χρήμα στο ιρανικό τραπεζικό σύστημα. Βίντεο που ανέβηκαν χθες στα σόσιαλ μίντια έδειχναν πολλά καταστήματα κλειστά τόσο στο Παζάρι της Τεχεράνης όσο και σε άλλες μεγάλες πόλεις, όπως το Καράτζ, η Ισφαχάν, το Μασχάντ, η Ταμπρίζ και η Σιράζ. Ο ισραηλινός ταξίαρχος Αμίτ Σαάρ, πάντως, ένας καταξιωμένος αναλυτής πληροφοριών ασφαλείας, εξέφρασε την εκτίμηση ότι το ιρανικό καθεστώς θα καταφέρει να επιβιώσει αυτών των διαδηλώσεων, αφού έχει κατασκευάσει «πολύ, πολύ ισχυρά εργαλεία για την αντιμετώπισή τους», τα αίτια των διαδηλώσεων όμως θα παραμείνουν, που σημαίνει ότι θα τα ξαναβρεί μελλοντικά μπροστά του.