Αξιοθρήνητη Μέρκελ

Σπάνια συνεντεύξεις είναι τόσο διαφωτιστικές όσο αυτή που έδωσε η τέως καγκελάριος της Γερμανίας Ανγκελα Μέρκελ την προηγούμενη εβδομάδα στο γερμανικό περιοδικό «Der Spiegel». Και αυτό επειδή σπάνια αποκαλύπτουν τόσο πολλά, για τόσο σημαντικά, σε τόσο καθοριστικές στιγμές, όπως αυτή η απόπειρα με την οποία η τέως καγκελάριος επιχειρεί ματαίως να περισώσει την οριστικά καταρρέουσα, αξιοθρήνητη πλέον υστεροφημία και αξιοπιστία της: το Ινστιτούτο Civey κατέγραψε προχθές ότι το 71% των Γερμανών δεν θα την ήθελε ξανά ως καγκελάριο.

Η Μέρκελ έφυγε από την εξουσία έπειτα από δεκαπέντε χρόνια στην καγκελαρία και με τους πάντες να τη λιβανίζουν, τότε, ως δήθεν «μεγάλη Ευρωπαία». Εφυγε ήσυχη για το πώς θα τη δει το μέλλον. Δεν της έκατσε. Δεν πρόλαβε να πάρει ανάσα και ο παλαιός προνομιακός εταίρος της, ο ρώσος πρόεδρος Πούτιν, με τον οποίο η Μέρκελ συνεργάστηκε στενότατα όλα τα χρόνια (όπως και με τον Ερντογάν), τίναξε τα πάντα στον αέρα. Και τη δική της υστεροφημία: έπρεπε ξαφνικά εκείνη να αρχίσει να εξηγεί τα ανεξήγητα, για τα οποία της είχε ασκηθεί πολλές φορές σφοδρότατη κριτική, ιδίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και από πολλούς εντός της Ευρώπης. Επειδή διά σιδηράς χείρας επέβαλε την απόλυτη εξάρτηση όχι μόνον της Γερμανίας, αλλά ολόκληρης της ΕΕ, από την εξουσία του ρωσικού ενεργειακού μονοπωλίου. Αυτή η αμιγώς γερμανική πολιτική επιβλήθηκε χωρίς έλεος. Η Γερμανία, όπως πάντα, εξεβίασε ολόκληρη την ΕΕ να την υιοθετήσει. Γιατί; Επειδή έτσι υπηρετούσε τις αμιγώς εθνικές ανάγκες της βιομηχανίας και της οικονομίας της. Το Βερολίνο έγινε ο κύριος οικονομικός εταίρος της Μόσχας, πρακτορεύοντας τα ρωσικά συμφέροντα σε όλη την Ευρώπη: οικονομικά, ενεργειακά και, στο τέλος, εκ των πραγμάτων, γεωπολιτικά. Και έτσι διαμόρφωσε μια πρωτοφανή δεσπόζουσα θέση για τη Ρωσία.

Τώρα, λοιπόν, η Μέρκελ προσπαθεί να δώσει «απαντήσεις». Αλλά πώς; Αναφέρεται σε δύο περιόδους: αφενός στην εποχή προσάρτησης της Κριμαίας και αφετέρου στην τελευταία περίοδό της, λίγο πριν από την εισβολή. Τι λέει; Οι δικαιολογίες της συνιστούν πρωτοφανή ομολογία ανεπάρκειας, γερμανική και, έτσι όπως έχει δυστυχώς εξελιχθεί η σημερινή Ευρώπη, αναγκαστικά, και ευρωπαϊκή. Συνιστούν και μια αξιοθρήνητη «απάντηση» που δεν αρμόζει σε άνθρωπο που είχε στα χέρια του τέτοιου επιπέδου εξουσία επί τόσο διάστημα. Οι δικαιολογίες της είναι θλιβερές: ίσως να ήταν καλύτερα να είχε σωπάσει εντελώς, αναμένοντας την κρίση της Ιστορίας, που, έτσι κι αλλιώς, δεν πρόκειται φυσικά πλέον να την επηρεάσει.

Είπε λοιπόν: «Οταν οι άνθρωποι αναφέρονται στο 2013 και το 2014 σαν να μην συνέβαινε τίποτα άλλο εκτός από τη συμφωνία του Μινσκ και ρωτούν πώς μπόρεσα να αφήσω την Ουκρανία, η απάντηση για μένα είναι πολύ απλή: υπήρχαν παράλληλα οι ομοσπονδιακές εκλογές και οι διαπραγματεύσεις για τη δημιουργία συνασπισμού, υπήρχε πάντοτε η Ελλάδα, είχα… σπάσει τη λεκάνη μου». Αυτά τα παιδαριώδη είπε για να εξηγήσει την καταστροφική στάση της εκείνη την εποχή. Οτι ήταν προς όφελος της Γερμανίας να μην τα σπάσει με τη Μόσχα, ότι αυτή ήταν η πολιτική της, ούτε σκέφτηκε να το αναφέρει.

Οσο για το 2021, είπε ότι στο τέλος της θητείας της δεν είχε πλέον τη δύναμη για συνομιλίες με τη Ρωσία που ίσως να απέτρεπαν την εισβολή στην Ουκρανία. Είπε ότι είχε στόχο να συγκαλέσει ευρωπαϊκές συνομιλίες με τον Πούτιν το έτος πριν από την εισβολή, αλλά συνειδητοποίησε ότι δεν θα είχε καμία πιθανότητα να τον επηρεάσει, καθώς βρισκόταν στο τέλος της θητείας της. Ηθελε; Αλήθεια; Μπορεί. Ετσι λέει. Τώρα. Πάντως, τις ίδιες ημέρες, ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Μπόρις Τζόνσον είπε ότι η Γερμανία στην αρχή του πολέμου επιθυμούσε μια γρήγορη ήττα της Ουκρανίας. Οι Γερμανοί έγιναν έξαλλοι. Αλλά κακώς. Γιατί πολλοί παράγοντες δείχνουν να πιστοποιούν του λόγου το αληθές.