Νέο παγκόσμιο ταμείο για τις κλιματικές απώλειες

Η συμφωνία στις συνομιλίες για το κλίμα COP27 για τη δημιουργία ενός ιστορικού ταμείου «απωλειών και ζημιών» αποτελεί ορόσημο στον μακρύ αγώνα για την παροχή βοήθειας στις φτωχές κοινότητες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της υπερθέρμανσης του πλανήτη, δήλωσαν αξιωματούχοι και ακτιβιστές που πίεζαν έντονα για τη δημιουργία του.

Οι συνομιλίες διάρκειας δύο εβδομάδων στο αιγυπτιακό θέρετρο Σαρμ ελ Σέιχ, που παρεμποδίστηκαν από τις παγκόσμιες γεωπολιτικές εντάσεις, ολοκληρώθηκαν χθες με μια συμφωνία για τη δημιουργία αυτού του νέου ταμείου που θα βοηθήσει τις ευάλωτες χώρες να πληρώσουν το αυξανόμενο κόστος των κλιματικών ζημιών που προκαλούνται από τις πιο άγριες καιρικές συνθήκες και την άνοδο της στάθμης των θαλασσών. Οι λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας του και τις πηγές προέλευσης των χρημάτων θα καθοριστούν από μια επιτροπή το επόμενο έτος.

Βήμα προς τη δικαιοσύνη

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες δήλωσε ότι η σύνοδος κορυφής έκανε «ένα σημαντικό βήμα προς τη δικαιοσύνη». Αν και το ταμείο ζημιών και απωλειών δεν θα είναι αρκετό για να αντιμετωπίσει τις αυξανόμενες κλιματικές απώλειες, «είναι ένα πολυπόθητο πολιτικό μήνυμα για την ανοικοδόμηση της εμπιστοσύνης» μεταξύ πλούσιων και φτωχών εθνών, ανέφερε σε δήλωσή του. Το νέο ταμείο θα διαφέρει από άλλα ταμεία για το κλίμα που υποστηρίζονται από τον ΟΗΕ επειδή θα συγκεντρώνει χρήματα από ένα πολύ ευρύτερο φάσμα πηγών, συμπεριλαμβανομένων των αναπτυξιακών τραπεζών και καινοτόμων πηγών χρηματοδότησης, όπως οι φόροι στα ορυκτά καύσιμα ή στις αεροπορικές εταιρείες.

«Σε μια χρονιά πολλαπλών κρίσεων και κλιματικών σοκ, το ιστορικό αποτέλεσμα για τις απώλειες και τις ζημιές στην COP27 δείχνει ότι η διεθνής συνεργασία είναι ακόμη δυνατή, ακόμα και σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς» δήλωσε η Μέρι Ρόμπινσον, πρώην πρόεδρος της Ιρλανδίας και πρόεδρος των «The Elders», μιας ομάδας ανεξάρτητων παγκόσμιων ηγετών. Ωστόσο, πρόσθεσε, «ο κόσμος παραμένει στο χείλος της κλιματικής καταστροφής» – ιδίως δεδομένης της αργής προόδου των κυβερνήσεων στην εντατικοποίηση των προσπαθειών για ταχύτερη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, όπως απαιτείται για να σταματήσει η υπερθέρμανση του πλανήτη να ξεπεράσει τον 1,5 βαθμό Κελσίου, τον πιο φιλόδοξο στόχο της Συμφωνίας του Παρισιού.

Σε μηχανική υποστήριξη

Ο Αλόκ Σάρμα, ο βρετανός πολιτικός που προήδρευσε της συνόδου κορυφής του ΟΗΕ για το κλίμα πριν από έναν χρόνο στη Γλασκώβη, πρόσθεσε τη φωνή του σε διαμαρτυρίες για τη συμφωνία κατά των ορυκτών καυσίμων από ακτιβιστές και άλλες κυβερνήσεις που ήθελαν ισχυρότερες δεσμεύσεις στην COP27 για να διασφαλίσουν το όριο του 1,5 βαθμού Κελσίου, το οποίο, όπως είπε, «παραμένει σε μηχανική υποστήριξη». Σημείωσε ότι δεν κατέστη δυνατό να «γίνουν οριστικά βήματα προς τα εμπρός» για τη μείωση των εκπομπών και την απομάκρυνση από το ρυπογόνο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.

Το σχέδιο του Σαρμ ελ Σέιχ περιλαμβάνει αναφορά στην ενίσχυση της ενέργειας «χαμηλών εκπομπών», καθώς και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, σε ένα σαφές νεύμα προς την Αίγυπτο που φιλοξένησε τη διάσκεψη και άλλους παραγωγούς φυσικού αερίου (το λιγότερο ρυπογόνο ορυκτό καύσιμο). Η διατύπωση υποστηρίζει επίσης τα σχέδια πολλών χωρών που παράγουν ορυκτά καύσιμα να χρησιμοποιήσουν τη νεοσύστατη τεχνολογία δέσμευσης του άνθρακα για τον περιορισμό των εκπομπών αντί της μείωσης της παραγωγής.