Μαζική πορεία και χωρίς τα… εθιμοτυπικά επεισόδια

Η κορύφωση των εκδηλώσεων για την 49η επέτειο από την εξέγερση του Πολυτεχνείου θα μείνει σίγουρα στην ιστορία. Οχι τόσο για την πράγματι εντυπωσιακή – για τα δεδομένα των καιρών – μαζικότητά της. Εξάλλου στις δεκαετίες του ’90, του ’80 και ιδίως στα τέλη του δύσκολου ’70, όταν τα γεγονότα ήταν ακόμα νωπά και η λαϊκή δίψα για ελεύθερη διαδήλωση ακόρεστη, έχουν γίνει κατά δεκάδες φορές μαζικότερες πορείες. Θα μείνει στην ιστορία επειδή ναι μεν ήταν μαζική και πολυσυλλεκτική αλλά παράλληλα ήταν και η πρώτη – τουλάχιστον από το καθοριστικό 2008 και έπειτα – που με την ολοκλήρωσή της (ή και νωρίτερα) δεν σημειώθηκαν τα γνωστά… εθιμοτυπικά επεισόδια. Ηταν, μάλιστα, τέτοια η έκπληξη που προκάλεσε το γεγονός, που στα καθιερωμένα δημοσιογραφικά πηγαδάκια, τότε που γίνεται η «αποτίμηση» της ημέρας, οι βετεράνοι του ρεπορτάζ του δρόμου έμειναν να αναρωτιούνται πώς θα συνεχίσουν τη βραδιά τους. Κάθε 17 Νοέμβρη, άλλωστε, τελείωνε για αυτούς τα ξημερώματα της 18ης, όταν πια τα οδοφράγματα έπαυαν να καπνίζουν και οι κρότου-λάμψης σώπαιναν.

Τα προηγούμενα χρόνια ήξεραν ότι, λίγο ή πολύ, τα Εξάρχεια θα ήταν το επίκεντρο του δημοσιογραφικού ενδιαφέροντος, το after της πορείας. Ωστόσο, φέτος αντιασφυξιογόνες μάσκες, κράνη και maalox έμειναν στις τσάντες, αφού τα Εξάρχεια ήταν από νωρίς περικυκλωμένα από ισχυρότατες αστυνομικές δυνάμεις. Και παρότι τα μπλοκ των αντιεξουσιαστών κατέληξαν στα στενά τους -με τα ΜΑΤ, μάλιστα, να ακολουθούν κατά πόδας – ο αέρας δεν μύρισε δακρυγόνο και καμένο πλαστικό. Βέβαια, οι κάτοικοι είχαν αποβραδίς φροντίσει να απομακρύνουν τα οχήματά τους, για τον φόβο των Ιουδαίων φαίνεται…

Βασιλίσσης Σοφίας 91, 7 το απόγευμα. Σχεδόν μία ώρα μετά την αιματοβαμμένη σημαία της εξέγερσης, στην πρεσβεία των ΗΠΑ φτάνει ο κύριος όγκος των διαδηλωτών. Είχαν προηγηθεί, ως είθισται, οι – ασπρομάλληδες πια – πρωταγωνιστές του Νοέμβρη του ’73, μέλη του Συλλόγου Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967-1974.

Εξι ώρες πριν οι πύλες του ΕΜΠ επί της Πατησίων έκλεισαν, αφού για τρεις ημέρες τις είχαν διαβεί χιλιάδες άτομα κάθε ηλικίας για να αποτίσουν φόρο τιμής στους εξεγερθέντες και τους νεκρούς των γεγονότων του Νοέμβρη, αφήνοντας ένα κόκκινο γαρύφαλλο στην «Κεφαλή» του γλύπτη Μέμου Μακρή.

Κλοιός 6.000 αστυνομικών

Ταυτόχρονα, ο κλοιός των 6.000 αστυνομικών έζωνε το κέντρο της Αθήνας, από το Ζάππειο μέχρι την 3ης Σεπτεμβρίου, ενώ φοιτητικοί σύλλογοι, κόμματα και οργανώσεις της Αριστεράς, συλλογικότητες, εργατικά σωματεία, αλλά και μεμονωμένα άτομα ή παρέες συνέρρεαν στα Προπύλαια, στην Κλαυθμώνος, στα Χαυτεία, σε όλο το μήκος της Σταδίου. Η διαδήλωση των 40.000 ατόμων ξεκίνησε λίγα λεπτά μετά τις 5 το απόγευμα, με τα τελευταία μπλοκ να προσεγγίζουν την αμερικανική πρεσβεία τρεις ώρες αργότερα.

Στα αξιοσημείωτα της χθεσινής ημέρας, εκτός της πρωτοφανούς έλλειψης επεισοδίων που αναφέραμε, ήταν βέβαια και η εντυπωσιακή επιστροφή του μπλοκ του ΠΑΣΟΚ στους δρόμους – παρουσία του γραμματέα Ανδρέα Σπυρόπουλου, βουλευτών, στελεχών και νεολαίων – 12 χρόνια μετά την τελευταία οργανωμένη συμμετοχή του κόμματος σε πορεία για την επέτειο της 17ης Νοέμβρη.

Δυναμική παρουσία είχαν επίσης ο ΣΥΡΙΖΑ, με επικεφαλής τον πρόεδρο του κόμματος Αλέξη Τσίπρα, το ΚΚΕ, με επικεφαλής τον γενικό γραμματέα Δημήτρη Κουτσούμπα, και το ΜέΡΑ 25, με επικεφαλής τον γενικό γραμματέα Γιάνη Βαρουφάκη. Μοναδική – αλλά και ήσσονος σημασίας – παραφωνία αποτέλεσε η ολιγόλεπτη ένταση μεταξύ μικρής ομάδας διαδηλωτών και ανδρών των ΜΑΤ στην πλατεία Κλαυθμώνος νωρίς το απόγευμα. Αντίθετα με την Αθήνα, ωστόσο, οι αντίστοιχες διαδηλώσεις σε Θεσσαλονίκη και Πάτρα στιγματίστηκαν από εκτεταμένες συγκρούσεις αντιεξουσιαστών – αστυνομικών.