Ενα ρακούν στην αντίσταση

Ας μιλήσουμε καλύτερα για το ρακούν. Το νέο σύμβολο της ουκρανικής αντίστασης. Ενας από τους δεκάδες φιλοξενούμενους στον ζωολογικό κήπο της Χερσώνας – λάμα, λύκους, γαϊδούρια, σκίουρους, παπαγάλους… – που στάλθηκαν από τις ρωσικές δυνάμεις στην Κριμαία στις 5 Νοεμβρίου, έξι ημέρες πριν υποχρεωθούν να εγκαταλείψουν τη Χερσώνα, έπειτα από οκτώμισι μήνες κατοχής. Οι Ρώσοι υποστήριξαν ότι το έκαναν για να προστατεύσουν τα ζώα, επειδή οι Ουκρανοί θα βομβάρδιζαν, υποτίθεται, ένα κοντινό φράγμα. Για τον ίδιο λόγο ασφαλώς, για να προστατεύσουν ανθρώπους και ζώα, πρέπει να γέμισαν με νάρκες την περιοχή, να την άφησαν χωρίς νερό, ηλεκτρικό, θέρμανση, τηλεπικοινωνίες, ψωμί και φάρμακα, να εκτόπισαν αναγκαστικά τόσους και τόσους κατοίκους. Το αγνώμον ρακούν, πάντως, πρόβαλε αντίσταση. Βιντεάκι που το δείχνει να αντιδρά καθώς ένας ρώσος στρατιώτης προσπαθεί να το κλείσει στο κλουβί έχει κάνει θραύση στα σόσιαλ μίντια. Εχουν ήδη κυκλοφορήσει δεκάδες memes, με το ρακούν σε ρόλο υπερήρωα. Κάποιος χρήστης έφτασε σε σημείο να προτείνει μια ανταλλαγή κρατουμένων ανάμεσα στο ρακούν και δέκα ρώσους αιχμαλώτους. Ενας άλλος φαντάστηκε το ρακούν στην Κριμαία, έτοιμο να ηγηθεί της εξέγερσης για την απελευθέρωση (και) της κατεχόμενης χερσονήσου.

Ας γελάσουμε με το ρακούν καλύτερα, για να μη σκεφτόμαστε τι συνέβαινε τους τελευταίους οκτώμισι μήνες πίσω από τους τοίχους και τα συρματοπλέγματα στον αριθμό 3 της οδού Τεπλοενερτζέτικιβ, στη Χερσώνα – εκεί όπου είχε εγκαταστήσει ο ρωσικός στρατός ένα από τα «κέντρα κράτησής» του. Ο 65χρονος Βιτάλι Σέρντιουκ πέρασε εκεί τρεις ημέρες, μεταξύ 27 και 30 Αυγούστου. Και θυμάται κάθε τους δευτερόλεπτο. Ηταν το τελευταίο Σάββατο του Αυγούστου, 27 του μήνα, και όπως κάθε μέρα στη διάρκεια της ρωσικής κατοχής πήγε στο σπίτι του γιου του ώστε να φροντίσει τους σκύλους και τις γάτες που ζούσαν πια μόνα στον κήπο και να βεβαιωθεί ότι όλα ήταν εντάξει – ο γιος του είχε ενταχθεί στις ουκρανικές δυνάμεις από την αρχή του πολέμου, στέλνοντας τη σύζυγο και τους δύο γιους τους στην Πολωνία.

«Ηταν γύρω στη 1 το μεσημέρι. Καμιά δεκαριά στρατιώτες περικύκλωσαν το σπίτι και άρχισαν να βαράνε την πόρτα. Τους άνοιξα. Ορμησαν μέσα και άρπαξαν το τηλέφωνό μου, το είχα αφήσει πάνω σε ένα τραπέζι. Με έβαλαν να καθίσω έξω και άρχισαν να με χτυπάνε στον σβέρκο. Εψαξαν το σπίτι και το γκαράζ. Εψαχναν για όπλα. Μου έκαναν ερωτήσεις για τον γιο μου. Τους είπα ότι δεν ήξερα αν ήταν στην Πολωνία μαζί με τη γυναίκα και τους γιους του ή κάπου στην Ουκρανία», διηγείται στον απεσταλμένο της «Monde». Η απάντησή του δεν κρίθηκε ικανοποιητική και ο Βιτάλι Σέρντιουκ συνελήφθη. Του έβαλαν ένα σακί στο κεφάλι, του έδεσαν τα χέρια πισθάγκωνα, τον έχωσαν μέσα σε ένα αυτοκίνητο και λίγο αργότερα βρέθηκε σε ένα κελί μαζί με επτά ακόμα άνδρες. Εκεί ανακάλυψε τα ήθη και τα έθιμα της ζωής στη φυλακή υπό ρωσική κατοχή.

«Κάθε φορά που ένας ρώσος στρατιώτης έμπαινε στο κελί, απαγορευόταν να τον κοιτάξει κάποιος στα μάτια και έπρεπε να φωνάζουμε “Δόξα στη Ρωσία! Δόξα στον Πούτιν! Δόξα στον Σοϊγκού!”. Αν ένας κρατούμενος δεν το έλεγε αρκετά γρήγορα, τον ξυλοκοπούσαν». Την επόμενη ημέρα, τον οδήγησαν στα υπόγεια, για ανάκριση. Τον χτύπησαν με κλομπ, στην πλάτη, στα πόδια. «Είσαι στην ουκρανική εδαφική άμυνα;». «Πού έχεις κρύψει τα όπλα;». «Πού είναι ο γιος σου;». «Τώρα θα δεις, θα τα θυμηθείς όλα!». Τότε είναι που του έκαναν αυτό που αποκαλούν «Μια κλήση στον Ζελένσκι». Εβαλαν στην πρίζα μια παλιά ηλεκτρική συσκευή της σοβιετικής περιόδου, από εκείνες που χρησιμοποιούσαν για τη φόρτιση των στρατιωτικών ραδιοτηλεφώνων. Με άλλα λόγια, ένα δυναμό. «Μου κατέβασαν το παντελόνι και τοποθέτησαν δύο ηλεκτρόδια πάνω στους όρχεις μου. Γυρνούσαν τη μανιβέλα όλο και πιο γρήγορα για να παραγάγουν περισσότερο ηλεκτρικό ρεύμα. Επειτα επιβράδυναν. Επειτα επιτάχυναν. Στη συνέχεια, συνέδεσαν ένα από τα καλώδια με μια θηλή, αφήνοντας το άλλο πάνω σε έναν όρχι. Και ξανάρχισαν».

Ο Βιτάλι εκτιμάει πως η ανάκριση κράτησε μιάμιση ώρα και τα βασανιστήρια με ηλεκτροσόκ ένα μισάωρο. «Ο πόνος ήταν αφόρητος. Ημουν λουσμένος στον ιδρώτα. Οι σύντροφοί μου στο κελί μού έπλυναν το πρόσωπο, κατόπιν κατέρρευσα, λιποθύμησα». Τελικά, δυο μέρες αργότερα, αφέθηκε ελεύθερος: ούτε από την ανάκρισή του ούτε από το κοσκίνισμα του κινητού του είχαν βγάλει οι Ρώσοι κάτι. Μόνο όταν τον πέταξαν έξω, συνειδητοποίησε ότι βρισκόταν μόλις έναν δρόμο μακριά από το σπίτι του. Η γυναίκα του, η Γελένα, που τον αναζητούσε μάταια από το Σάββατο, τον βρήκε με όλο το σώμα και το πρόσωπο μπλαβιά. Κανείς δεν ξέρει πόσους δολοφονημένους, εξαφανισμένους ή εκτοπισμένους κρατούμενους κατάπιε η φυλακή στον αριθμό 3 της οδού Τεπλοενερτζέτικιβ, στη Χερσώνα. «Αν υπάρχει κόλαση στη γη, είναι εδώ», είπε ένας από τους «τυχερούς», ένας από τους κρατούμενους που βγήκαν από εκεί ζωντανοί, σε κάποιον γείτονα που έσπευσε να τον βοηθήσει. Για αυτό, ας μιλήσουμε καλύτερα για το ρακούν.