«Χρήση πυρηνικών θα σημάνει Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο»

Ετσι έπρεπε να γίνει. Επρεπε η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, η συγκεκριμένη Πρόεδρος της Δημοκρατίας, να πραγματοποιήσει επίσημη επίσκεψη στο Κίεβο την ώρα που το Κρεμλίνο απειλεί όλο και συχνότερα με πυρηνικό χτύπημα και ορισμένοι στη Δύση αρχίζουν πάλι να λένε ότι ο πόλεμος αυτός πρέπει να τελειώσει «με αμοιβαίες υποχωρήσεις». Επρεπε να υποκλιθεί στη μαρτυρική Μποροντιάνκα μπροστά στο ακέφαλο άγαλμα του εθνικού ποιητή της Ουκρανίας, θύμα ενός άλλου πολέμου, πολιτισμικού, που έχει εξαπολύσει το Κρεμλίνο. Επρεπε να περιηγηθεί συγκινημένη την έκθεση με τις φωτογραφίες φρικτά βασανισμένων αμάχων που φιλοξενεί η εκκλησία του Αγίου Νικολάου στη μαρτυρική Μπούτσα, δίπλα στον ομαδικό τάφο όπου έχουν ενταφιαστεί προσωρινά 160 θύματα της ρωσικής βαρβαρότητας. Επρεπε να υπογραμμίσει στον δήμαρχο του μαρτυρικού Ιρπίν ότι αυτό που έχει σημασία σήμερα δεν είναι ο δύσκολος χειμώνας που μπορεί να περάσουν οι Ευρωπαίοι, αλλά η αλληλεγγύη που θα δείξουν στη μαχόμενη Ουκρανία. Επρεπε να αποθέσει ένα μπουκέτο με λουλούδια στο Τείχος της Μνήμης των Πεσόντων Μαχητών, στην πλατεία Μιχαΐλίφσκα. Κοίταζα τις φωτογραφίες, έβλεπα τις ημερομηνίες γέννησης, 2001, 1999, 2002, υπολόγιζα πόσα χρόνια έζησαν αυτά τα παιδιά. Είκοσι ένα, είκοσι τρία, είκοσι.

Τα δολοφονημένα παιδιά

Η Κατερίνα Σακελλαροπούλου έκανε και κάτι ακόμα. Επισκέφθηκε την έκθεση «Martyrologist-Children» στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας, όπου τιμάται η μνήμη των 400 δολοφονημένων παιδιών στη Μαριούπολη και άλλες ουκρανικές πόλεις, και απέθεσε τρία κουκλάκια με τοπικές ελληνικές φορεσιές, να κάνουν παρέα στα λούτρινα αρκουδάκια και παπάκια που έμειναν ορφανά.

Στη συνέντευξη Τύπου με τον πρόεδρο Ζελένσκι δεν μάσησε τα λόγια της. Μίλησε για «απρόκλητη και αδικαιολόγητη ρωσική εισβολή», μίλησε για «βάναυση παραβίαση του διεθνούς δικαίου» και «ευθεία αμφισβήτηση της φιλελεύθερης δημοκρατίας», χαρακτήρισε εγκλήματα πολέμου τις ρωσικές επιθέσεις στις ουκρανικές υποδομές και υποσχέθηκε ότι ποτέ, ποτέ, η Ελλάδα δεν θα αναγνωρίσει την παράνομη προσάρτηση εδαφών.

«Εχει ήδη χάσει τον πόλεμο»

Ο ουκρανός πρόεδρος άκουγε, ευθυτενής, κουρασμένος, ήρεμος, σίγουρος. Ευχαρίστησε την Ελλάδα για την πρώτη παρτίδα των αρμάτων BMP-1 που έστειλε η κυβέρνηση, «είναι πολύτιμα», είπε, «για την αποκατάσταση της εδαφικής μας ακεραιότητας». Απέτισε φόρο τιμής στους Ελληνες που χάθηκαν ή εκτοπίστηκαν ως αποτέλεσμα των επιθέσεων «ρώσων τρομοκρατών». Και εξέφρασε την πεποίθησή του ότι η Ελλάδα θα παίξει ενεργό ρόλο στις προσπάθειες για σύσταση διεθνούς δικαστηρίου όπου θα λογοδοτήσουν οι υπεύθυνοι γι’ αυτή τη βαρβαρότητα. «Κύριε πρόεδρε», τον ρώτησα στα αγγλικά, «λέτε συνεχώς ότι η Ρωσία πρέπει να ηττηθεί, και φυσικά έχετε δίκιο, αλλά πώς μπορεί να ηττηθεί μια χώρα που έχει πυρηνικά όπλα;». Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι περίμενε να του μεταφράσουν την ερώτηση στα ουκρανικά για να είναι σίγουρος ότι είχε ακούσει σωστά, ύστερα με κοίταξε με μια ελαφριά έκπληξη και μου είπε: «Η Ρωσία ξεκίνησε στον 21ο αιώνα έναν πόλεμο με τον γείτονά της, κάτι που σημαίνει ότι τον είχε ήδη χάσει πριν αρχίσει. Η απελευθέρωση της χώρας μας είναι θέμα χρόνου. Με ρωτάτε τι θα συμβεί αν οι Ρώσοι μάς επιτεθούν με πυρηνικά όπλα, αν συμβεί κάτι τέτοιο όμως θα ξεκινήσει ο Τρίτος Παγκόσμιος, Πυρηνικός Πόλεμος. Τι σημασία έχει να μιλήσουμε για το τι θα γίνει μετά; Ο κόσμος θα είναι αλλιώτικος. Και το κράτος που θα το κάνει αυτό δεν θα υπάρχει πλέον ως κράτος».

Στο φως των κεριών

Αρχίσαμε να επιστρέφουμε σιγά-σιγά, περπατώντας στους σκοτεινούς δρόμους του Κιέβου, κρυφοκοιτάζοντας στο εσωτερικό των εστιατορίων όπου κάποιοι έτρωγαν υπό τη φως των κεριών, δεν ξέραμε τι να πούμε, προσέχαμε μόνο μη γλιστρήσουμε. «Φέρατε βροχή στο Κίεβο, μέχρι τώρα είχε λιακάδα», μου γκρίνιαξε ο Κώστας Ονισένκο. Αλλά έτσι έπρεπε να γίνει. Της πάει αυτός ο καιρός της Ουκρανίας. Οταν έρθει η πολυπόθητη νίκη, θα λάμψει και πάλι ο ήλιος. Αποχαιρέτησα τον Κώστα, που μπήκε στο chat της πολυκατοικίας του για να δει αν έχουν ρεύμα, και έφυγα για την ασφάλεια του σπιτιού μου.