Ζώα υπό περιορισμό

Πόσο επικίνδυνο είναι για τα ζώα να συμμετέχουν σε παραστάσεις; Εξαρτάται από το είδος του ζώου και το είδος της παράστασης. Αλλο τσίρκο, άλλο ταινία ή θέατρο. Ομως, όταν πρόκειται για άγριο ζώο, οποιαδήποτε χρήση του είναι κακοποιητική, ανεξαρτήτως αν το ζώο γεννήθηκε στη φύση ή στην αιχμαλωσία.

Αργήσαμε να συνειδητοποιήσουμε τι γίνεται στα τσίρκο ή τα δελφινάρια και όπου αλλού άγρια ζώα εξαναγκάζονται, με στέρηση τροφής ή τη χρήση μαστίγιου, να εκτελούν νούμερα για την ψυχαγωγία των ανθρώπων. Και πιο ήπιες χρήσεις όμως, όπως το σινεμά και το θέατρο έχουν προβλήματα. «Κανένα ζώο δεν τραυματίστηκε κατά τη δημιουργία αυτής της ταινίας»: Στη κινηματογραφική βιομηχανία, η κακοποίηση ζώων ήταν για χρόνια ανεξέλεγκτη. Η πιστοποίηση καλής μεταχείρισης έβαλε ένα πλαίσιο το οποίο ωστόσο δεν εξετάζει τη μεταχείριση των ζώων και τις συνθήκες διατήρησης εκτός των γυρισμάτων, στα χέρια των προμηθευτών ζώων. Γνωρίζουμε, χάρη στις αναφορές της ΡΕΤΑ, ότι τα «συνταξιούχα ζώα-ηθοποιοί» καταλήγουν συνήθως σε πλανόδιες εκθέσεις ή άλλες υποβαθμισμένες εγκαταστάσεις, υποσιτισμένα και χωρίς ιατρική φροντίδα.

Χωρίς να είναι όλες οι χρήσεις το ίδιο επιβαρυντικές για τα ζώα, κοινός παρονομαστής όλων των χρήσεων είναι το γεγονός ότι τα ζώα βρίσκονται υπό περιορισμό, αδυνατώντας να εκφράσουν τη συμπεριφορά που τους υπαγορεύουν η φύση και το ένστικτό τους. Κανένα ζώο δεν επιλέγει να βρεθεί στη σκηνή. Ακόμα κι αν η παρουσία του μοιάζει ανώδυνη, κανείς πρέπει να αναρωτηθεί τι υπάρχει πίσω από μια παράσταση και να δει ολόκληρο το παρασκήνιο: τις ατελείωτες ώρες αναμονής, τις μεταφορές, την πιθανότητα τα ζώα να παραμένουν νηστικά ή χωρίς νερό για να μη λερώσουν στη σκηνή, να τους χορηγούνται φάρμακα για να έχουν τη ζητούμενη συμπεριφορά… κ.λπ. Είναι ανάγκη να εξασκηθούμε όλοι να βλέπουμε πέρα από το κάδρο.

Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα της Φιλαρμονικής του Βερολίνου με τα 20 κουνέλια σε κλουβιά στη σκηνή. Ο ρόλος των κουνελιών είναι παθητικός, με την έννοια ότι χρησιμοποιούνται ως απλό σκηνικό (που δημιουργεί όμως συγκινησιακή ένταση). Το γερμανικό δικαστήριο έκρινε ότι τα ζώα δεν θα υποστούν ταλαιπωρία γιατί η ορχήστρα εκείνη τη στιγμή παίζει πιο σιγά και οι ηθοποιοί δεν πλησιάζουν ιδιαίτερα τα κλουβιά. Να το δούμε λίγο πιο προσεκτικά; Οσοι έχουν στοιχειώδη εμπειρία από κουνέλια (ή από πτηνά) γνωρίζουν ότι τα συγκεκριμένα ζώα πεθαίνουν από καρδιά αν τρομάξουν ή βρεθούν υπό στρες. Γνωρίζοντας ότι η συγκεκριμένη όπερα του Wagner είναι επικό δράμα με ιδιαίτερα μεγάλη ορχήστρα, πάρα πολλά πνευστά, κόρνα, τρομπέτες, τρομπόνια, καμπάνες, τούμπα, τύμπανα, κ.λπ…), προκύπτει ένα αυτονόητο ερώτημα: πού θα βρίσκονται τα κουνέλια καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης; Θα είναι εκτός κτιρίου ή μήπως θα επιλεγούν κουφά κουνέλια;

Η Ειρήνη Μολφέση είναι πρόεδρος της Πανελλήνιας Φιλοζωικής Ομοσπονδίας