Επιστροφή στην εξουσία χάρη στην Ακροδεξιά;

«Οριακή πλειοψηφία για τον Νετανιάχου, σοκαριστικός θρίαμβος για την Ακροδεξιά»: αυτόν τον τίτλο ανέβασε χθες το βράδυ στον ιστότοπό της η κεντροαριστερή ισραηλινή εφημερίδα «Χααρέτζ», αμέσως μόλις ολοκληρώθηκαν οι πέμπτες κατά σειρά εκλογές των τελευταίων τριάμισι ετών στο Ισραήλ και ανακοινώθηκαν τα πρώτα έξιτ πολ. Εφόσον επιβεβαιωθούν, ο μακροβιότερος πρωθυπουργός στην ισραηλινή ιστορία (1996-1999, 2009-2021) θα καταφέρει να επιστρέψει πιθανότατα στην εξουσία, παρότι δικάζεται για δωροδοκία, απάτη και απιστία. Το χρωστάει πρωτίστως στους ακροδεξιούς του συμμάχους, τον εξτρεμιστή Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ και τον Θρησκευτικό Σιωνισμό του, που αναδεικνύεται σε τρίτη μεγαλύτερη πολιτική δύναμη. Η επόμενη κυβέρνηση του Ισραήλ, λοιπόν, ενδέχεται να είναι η πλέον ακραία στην ιστορία του – και να δοκιμάσει τις σχέσεις της χώρας με τις ΗΠΑ και άλλους συμμάχους του, καθώς και τις αραβικές χώρες με τις οποίες έχει αποκαταστήσει διπλωματικές σχέσεις.

Σύμφωνα με τα έξιτ πολ, το Λικούντ, το κόμμα του Νετανιάχου, εξασφαλίζει 30-31 έδρες (από 30 που διέθετε) σε σύνολο 120 εδρών της Κνεσέτ, και το μπλοκ που τον στηρίζει αποσπά οριακή πλειοψηφία 61-62 εδρών: τα υπερορθόδοξα Σας και Ενωμένη Τορά Ιουδαϊσμός εξασφαλίζουν 10 και 7 έδρες αντίστοιχα και ο Θρησκευτικός Σιωνισμός, το κόμμα του Μπεν-Γκβιρ, ενός πρώην μαθητή του ρατσιστή ραβίνου Μέιρ Καχάνε και πρώην δικηγόρου που έχει κατηγορηθεί περισσότερες από 50 φορές για υποκίνηση μίσους, αποσπά 14-15 έδρες – είχε καταφέρει να εισέλθει μόλις πέρυσι στην Κνεσέτ με έξι έδρες, έκτοτε όμως ο ίδιος γινόταν όλο και δημοφιλέστερος, αλιεύοντας ψήφους πρωτίστως από τον πρώην πρωθυπουργό Ναφτάλι Μπένετ, που αποσύρθηκε προσωρινά από την πολιτική.

Οι κεντρώοι

Δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα, με 22-24 έδρες έναντι 17 στην απερχόμενη Κνεσέτ, αναδεικνύεται το κεντρώο Γες Ατίντ του απερχόμενου πρωθυπουργού Γιαΐρ Λαπίντ, αρχιτέκτονα μαζί με τον Μπένετ του «συνασπισμού της αλλαγής», μιας ετερόκλητης συμμαχίας παρατάξεων της Αριστεράς, του Κέντρου, της Δεξιάς και ενός αραβικού κόμματος, του Ρά’αμ, με μόνο κοινό την απέχθειά τους προς τον Νετανιάχου, που κατάφερε μεν να τον εκδιώξει τον Ιούνιο του 2021, αλλά κατέρρευσε έναν χρόνο αργότερα. Ομως η συμμαχία του Γες Ατίντ με την Εθνική Ενότητα του υπουργού Αμυνας Μπένι Γκαντζ (11-13 έδρες) και το Γισραέλ Μπεϊτένου του υπουργού Οικονομικών Αβιγκντορ Λίμπερμαν (4-5 έδρες), στα δεξιά του, καθώς και με τους Εργατικούς (5-6 έδρες), το Μερέτζ (4-5 έδρες) και το αραβικό Ρά’αμ (5 έδρες) στα αριστερά του, δεν συγκεντρώνει παρά 53-55 έδρες. Στην Κνεσέτ εισέρχεται οριακά, με τέσσερις έδρες, και η αραβική Κοινή Λίστα.

«Ελπίζω ότι θα τελειώσουμε αυτή τη μέρα με ένα πλατύ χαμόγελο», είχε δηλώσει ο Νετανιάχου ψηφίζοντας στην Ιερουσαλήμ. «Μια καλή αρχή», χαρακτήρισε ακολούθως ο ίδιος τα έξιτ πολ. Οι χθεσινές εκλογές, άλλωστε, θεωρούνταν ως η τελευταία του ευκαιρία να επανέλθει στην πρωθυπουργία, και να γλιτώσει από τους δικαστικούς του μπελάδες. Η άνοδος του Μπεν-Γκβιρ, ωστόσο, έχει σοκάρει μεγάλο κομμάτι της ισραηλινής κοινωνίας καθώς και διεθνείς συμμάχους του Ισραήλ: τόσο τα ΗΑΕ όσο και οι ΗΠΑ φέρονται ότι έχουν προειδοποιήσει το Λικούντ πως η προσφορά υπουργικών θώκων στον Θρησκευτικό Σιωνισμό θα έβλαπτε τις διμερείς σχέσεις.

Τα παζάρια

O Νετανιάχου απέφευγε προεκλογικά ακόμα και να φωτογραφιστεί με τον Μπεν-Γκβιρ. Πληροφορίες όμως θέλουν τον Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ να εποφθαλμιά το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας και τον έτερο πρόεδρο του Θρησκευτικού Σιωνισμού, τον πρώην υπουργό Μεταφορών Μπεζαλέλ Σμότριτς, να διεκδικεί το υπουργείο Αμυνας. Σε αντάλλαγμα για τη συμμετοχή τους στην κυβέρνηση μάλιστα (αν και φυσικά δεν το παρουσιάζουν έτσι) προτείνουν μία ευρεία δικαστική μεταρρύθμιση ώστε να επιτραπεί στην Κνεσέτ να μην εισακούει το Ισραηλινό Ανώτατο Δικαστήριο αν αυτό κηρύξει κάποιο νομοσχέδιο αντισυνταγματικό, και να καταργηθούν οι ισραηλινοί νόμοι που θεσπίζουν ως αδικήματα την απάτη και την απιστία – δύο από τις τρεις κατηγορίες που απαγγέλθηκαν το 2019 στον Νετανιάχου…

«Ο Νετανιάχου», έγραψε στη «Γεντιότ Αχρονότ» ο Ναχούμ Μπερν, «έθρεψε τον Μπεν-Γκβιρ και τον Σμότριτς και τους έπεισε να κατεβούν υποψήφιοι μαζί του γιατί τους θεωρούσε ως το γαϊδούρι του μεσσία: αυτός είναι ο μεσσίας, και εκείνοι θα κάνουν τη δουλειά του. Ισως να ανακαλύψει σύντομα πως εκείνοι είναι ο μεσσίας, και αυτός ο γάιδαρός τους… Ο ίδιος συνδυασμός παρήγαγε φασιστικά κινήματα στην Ευρώπη».