«Θάνατος στους τρομοκράτες», φώναζαν

Οποτε ο ακροδεξιός πολιτικός Μέιρ Καχάνε σηκωνόταν για να μιλήσει στην Κνεσέτ έπειτα από τη μοναδική έδρα που κέρδισε ποτέ το κόμμα του, το Καχ, το 1984, οι υπόλοιποι βουλευτές αποχωρούσαν. Ακόμα και ο τότε σκληροπυρηνικός πρωθυπουργός, ο Γιτζάκ Σαμίρ, είχε αποκαλέσει το αντιαραβικό κίνημα του ραβίνου «αρνητικό, επικίνδυνο και επιβλαβές». Το Καχ απαγορεύτηκε λίγα χρόνια αργότερα για υποκίνηση ρατσισμού. Τέσσερις δεκαετίες αργότερα, η ισραηλινοπαλαιστινιακή διαμάχη εξακολουθεί να μαίνεται, το πολιτικό τοπίο του Ισραήλ είναι πιο δεξιό από ποτέ και ένας μαθητής του Καχάνε, ο Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, εξελίσσεται μαζί με το κόμμα του, Θρησκευτικός Σιωνισμός, σε ρυθμιστή των εξελίξεων.

Πριν από δύο χρόνια, το ακροδεξιό κόμμα Εβραϊκή Ισχύς του Μπεν-Γκβιρ ήταν ακόμα μία περιθωριακή πολιτική ομάδα, χάρη όμως σε μια συμφωνία ανάμεσα σε μικρά εξτρεμιστικά κόμματα, την οποία ενορχήστρωσε ο Μπενιαμίν Νετανιάχου πριν από τις εκλογές του 2021, ο Μπεν-Γκβιρ κέρδισε μία έδρα στην Κνεσέτ.

Από όταν κατέρρευσε, το καλοκαίρι, μια βραχύβια κυβέρνηση συνασπισμού, κέρδιζε σταθερά έδαφος, προσελκύοντας την προσοχή των ισραηλινών Μέσων με πύρινους λόγους και ένα δυναμικό προεκλογικό πρόγραμμα. Αλίευε ψήφους που πήγαιναν πριν στη διαλυμένη συμμαχία Γιάμινα, είλκυε μέλη της υπερορθόδοξης κοινότητας και ψηφοφόρους του Λικούντ απογοητευμένους με την ισραηλινή πολιτική κρίση. Η διακοινοτική βία στους δρόμους του Ισραήλ την περασμένη χρονιά και η συμπερίληψη ενός αραβικού κόμματος στην τελευταία κυβέρνηση σόκαραν τους δεξιούς ψηφοφόρους.

«Θάνατος στους τρομοκράτες», φώναζαν παιδιά στο βάθος ενός ασφυκτικά γεμάτου σχολικού γυμναστηρίου της Σντερότ, όπου πραγματοποίησε προεκλογική συγκέντρωση ο Μπεν-Γκβιρ την περασμένη Τετάρτη. Οι αντιαραβικές απόψεις του Μπεν-Γκβιρ διαμορφώθηκαν όσο μεγάλωνε, στη διάρκεια της πρώτης Ιντιφάντα. Γιος κοσμικών εβραίων μεταναστών από το Ιράκ, εντάχθηκε στο κίνημα Καχ ως έφηβος και έγινε διάσημος απειλώντας τον πρωθυπουργό Γιτζάκ Ράμπιν, τρεις εβδομάδες πριν αυτός δολοφονηθεί. Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις τον εξαίρεσαν από τη στρατιωτική θητεία λόγω των ακροδεξιών δραστηριοτήτων του.

Σαράντα έξι χρόνων σήμερα, ο Μπεν-Γκβιρ έχει χτίσει μια νομική καριέρα υπερασπιζόμενος εβραίους εξτρεμιστές και ζει στην ταραγμένη Χεβρώνα της Δυτικής Οχθης, σημαντικό στόχο για το εποικιστικό κίνημα. Το 2019, πριν από μια αποτυχημένη υποψηφιότητα για την Κνεσέτ, φέρεται να απομάκρυνε μια φωτογραφία του τρομοκράτη Μπαρούχ Γκόλντσταϊν από το καθιστικό του, σε μια προσπάθεια να φανεί περισσότερο μετριοπαθής. Από όταν κέρδισε μία έδρα στην Κνεσέτ, ο Μπεν-Γκβιρ έχει αμβλύνει τη ρητορική που τον έκανε να καταδικαστεί για υποκίνηση μίσους, εξακολουθεί όμως να υποστηρίζει την απέλαση εκείνων που αποκαλεί «προδοτικούς» παλαιστίνιους πολίτες του Ισραήλ, οι οποίοι αποτελούν ένα 20% της χώρας. Στη διάρκεια βίαιων συγκρούσεων, αυτόν τον μήνα, στη συνοικία Σέιχ Τζάρα της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, προκάλεσε σάλο τραβώντας πιστόλι και φωνάζοντας στην αστυνομία να πυροβολήσει μια ομάδα παλαιστίνιων διαδηλωτών.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Ασ’αντ Γκάνεμ, λέκτορα πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Χάιφα, η άνοδος του Μπεν-Γκβιρ αποτελεί αντανάκλαση ευρύτερων απολυταρχικών πολιτικών τάσεων ανά τον κόσμο. Σχετίζεται επίσης με την αποτυχία της ειρηνευτικής διαδικασίας των δύο κρατών και μια πρόσφατη εντατικοποίηση της διαμάχης. «Μέχρι τις ειρηνευτικές συμφωνίες του Οσλο (το 1990), ο κύριος εχθρός για το Ισραήλ ήταν πάντα εκτός. Τώρα, λόγω της Παλαιστινιακής Αρχής και της ανόδου των ισλαμικών κινημάτων, η απειλή θεωρείται εσωτερική», λέει. «Πολλοί Εβραίοι το θεωρούν ένα ζήτημα ζωής και θανάτου. Χρειάζεται να ανοίξουν όλα τα μέτωπα: αν δεν υπάρχει εναλλακτική επιλογή για δύο κράτη, πρέπει να κρατήσουν τους Παλαιστίνιους υπό έλεγχο, και ο κόσμος νιώθει ότι ο καλύτερος τρόπος να το κάνουν αυτό είναι μια ισχυρή αντιπαλαιστινιακή πολιτική».