Πώς θα γεμίζει {LF}το καλάθι {LF}του νοικοκυριού

Εντός της ημέρας αναμένεται η υπογραφή της υπουργικής απόφασης που θα ενεργοποιήσει το καλάθι του νοικοκυριού, ώστε την Τετάρτη 2 Νοεμβρίου 2022 να ξεκινήσει η λειτουργία του. Το καλάθι θα φιλοξενεί συνολικά 51 αγαθά, φρέσκα και τυποποιημένα από όλη την γκάμα των προϊόντων που θεωρούνται αναγκαία για τις καθημερνές ανάγκες των καταναλωτών, ανάμεσά τους ζυμαρικά, όσπρια, κρέατα, κατεψυγμένα ψάρια και λαχανικά, ψωμιά, αλλαντικά και τυροκομικά, γαλακτοκομικά, έλαια, παιδικές τροφές, είδη προσωπικής υγιεινής, ροφήματα, χαρτικά, απορρυπαντικά και ζωοτροφές. Κάθε αλυσίδα είναι υποχρεωμένη να έχει τουλάχιστον ένα προϊόν από κάθε κατηγορία και θα ανανεώνει το καλάθι της κάθε εβδομάδα, ενώ θα υπάρχει ειδική σήμανση στα προϊόντα.

Η ενεργοποίηση του καλαθιού πήρε και το πράσινο φως από την Επιτροπή Ανταγωνισμού, η οποία με γνωμοδότησή της κατέληξε ότι η ρύθμιση καταρχήν δεν δημιουργεί ζητήματα ανταγωνισμού και είναι αναγκαία λόγω των δυσμενών συνθηκών. Ωστόσο επισημαίνει μια σειρά ζητημάτων που χρήζουν παρακολούθησης.

Τιμές. Το γεγονός ότι τα σουπερμάρκετ θα επιλέγουν τα προϊόντα που επιθυμούν να εντάξουν στο καλάθι του νοικοκυριού ενδέχεται να τους δώσει τη δυνατότητα μόχλευσης στις διαπραγματεύσεις τους με τους προμηθευτές, κυρίως με όσους έχουν μικρή διαπραγματευτική δύναμη, και για τον λόγο αυτό η συστηματική λειτουργία του μηχανισμού παρακολούθησης περιθωρίου κέρδους για τα προϊόντα κατά προτεραιότητα μπορεί να περιορίσει τον κίνδυνο.

Επίσης για την αποφυγή αυξήσεων σε προϊόντα ή κατηγορίες προϊόντων εκτός του καλαθιού, προκειμένου να αντισταθμίσουν τυχόν απώλειες από τη διάθεση των προϊόντων εντός του καλαθιού, αναφέρει ότι θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερο βάρος στον τρόπο και στα κριτήρια επιλογής των κατηγοριών προϊόντων που θα ενταχθούν.

Ιδιωτικής ετικέτας. Προτείνει, για να μην υπάρξουν πρακτικές συστηματικής αυτοπροτίμησης (σε προϊόντα δικής τους ιδιωτικής ετικέτας, εις βάρος προϊόντων σήματος), ύστερα από περίοδο ενός μηνός από την έναρξη του μέτρου, να υπάρχει δυνατότητα να αξιολογηθούν τυχόν πρακτικές. Αναφέρει ακόμα ότι στο καλάθι του νοικοκυριού θα πρέπει να υπάρχει δυνατότητα να συμμετέχει κάθε είδους επιχείρηση, ακόμα και εάν δεν εμπορεύεται το σύνολο των κατηγοριών των προϊόντων της λίστας (π.χ. κρεοπωλεία, ιχθυοπωλεία, αρτοποιεία κ.λπ.). «Οι επιχειρήσεις αυτές θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα, εφόσον το επιθυμούν, να εντάσσουν στο καλάθι του νοικοκυριού εκείνες τις κατηγορίες προϊόντων στις οποίες δραστηριοποιούνται στη λιανική πώληση». Σε διαφορετική περίπτωση, «είναι δυνατό να εξαιρεθούν επιχειρήσεις οι οποίες θα μπορούσαν να ασκήσουν ανταγωνιστική πίεση σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων και να δημιουργηθούν στρεβλώσεις ανταγωνισμού σε τοπικές αγορές», επισημαίνει η Επιτροπή Ανταγωνισμού, η οποία θα παρακολουθεί συστηματικά τη συμπεριφορά των επιχειρήσεων και θα επεμβαίνει σε περίπτωσηανίχνευσης πρακτικών που αντίκεινται στον ελεύθερο ανταγωνισμό.

Ελεγχοι – πρόστιμα:  Ο έλεγχος στις τιμές των προϊόντων θα γίνεται με βάση την τιμοληψία της ημέρας κατά την οποία έγινε η συμφωνία υπουργείου και αλυσίδων, δηλαδή της 3ης Οκτωβρίου 2022, και η σύγκριση θα γίνεται με βάση αυτήν την ημερομηνία. Κάθε εβδομάδα κάθε αλυσίδα θα ενημερώνει για το καλάθι της, ενώ με βάση τον νόμο όλες οι μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ με τζίρο άνω των 90 εκατ. ευρώ υποχρεούνται να έχουν καλάθι, αλλιώς θα τους επιβάλλεται πρόστιμο 5.000 ευρώ την ημέρα. Αρμόδια Αρχή για τον έλεγχο εφαρμογής του μέτρου είναι η Διεύθυνση Διαχείρισης Δεδομένων, Στατιστικής και Εποπτείας Ηλεκτρονικού Εμπορίου της Διυπηρεσιακής Μονάδας Ελέγχου της Αγοράς (ΔΙΜΕΑ) και οι κυρώσεις θα επιβάλλονται με απόφαση του διοικητή της ΔΙΜΕΑ.