Στη ζούγκλα του μαυροπίνακα

Ακόμα μια φορά θα ασχοληθώ με το σχολείο. Οχι έναν μηχανισμό που αδυνατεί να προσφέρει γνώσεις, με αποτέλεσμα να είναι η αφετηρία για την παραγωγή, έπειτα από μερικά χρόνια, δυσανάλογα πολλών αγραμμάτων με πτυχία. Αλλά για έναν δυστοπικό τόπο που υποθάλπει το λούμπεν και τη βία, λειτουργεί κανονικά και βλέπουμε συχνά τις επιδόσεις του. Χθες το περιέγραψε με πολύ άγχος (με επιστολή του στην ιστοσελίδα alfavita.gr) ένας νεοδιορισμένος αναπληρωτής καθηγητής σε ΕΠΑΛ ενός νησιού, ο οποίος πήγε με χαρά να αναλάβει διδακτικό έργο και η χαρά για τον διορισμό του έγινε εφιάλτης. Αφήνω τον καθηγητή να περιγράψει με τα δικά του λόγια μια φρικτή εμπειρία (για λόγους χώρου, έχω συντμήσει την απίστευτη αφήγησή του):

«Το κάπνισμα είναι ελεύθερο, κάποιοι καπνίζουν και μέσα στις τάξεις. Τα κινητά είναι σε διαρκή λειτουργία μέσα-έξω από τις τάξεις, τραβώντας βίντεο και τροφοδοτώντας το τικ τοκ με “κατορθώματα” από την εξουσία που έχουν επιβάλει οι πλέον παραβατικοί, στον σχολικό χώρο. Μαθήτριες, εκ περιτροπής έρχονταν και κάθονταν στην έδρα, βάζαν τα πόδια τους πάνω στα θρανία, όλοι άλλαζαν θέσεις, η πόρτα ανοιγόκλεινε συνεχώς και κοπανιόταν με δύναμη, κόσμος μπαινόβγαινε, φωνές, ουρλιαχτά και κινητά. Αρχισα να δίνω ωριαίες αποβολές. Μία εκ των μαθητριών που απέβαλα κάθισε έξω από την πόρτα και την ανοιγόκλεινε κοπανώντας τη με δύναμη. Στο τέλος πήγα στον λυκειάρχη που έδωσε τελικά αποβολή στη μαθήτρια γιατί, εκτός των άλλων, όση ώρα της μιλούσε αυτή “έσκαγε τσιχλόφουσκες στα μούτρα του”. Στο διάλειμμα, ήρθε απειλητικός εξωσχολικός “νταής”. Μου λέει “εσύ έβγαλες έξω την κοπέλα μου;” και ήρθε και κόλλησε στην κυριολεξία τη μύτη του στη μύτη μου. Τα παιδιά είχαν βγάλει τα κινητά έτοιμα να βιντεοσκοπήσουν ή να ορμήσουν αν κάτι συνέβαινε. Μου είπαν: “Εδώ μάθημα δεν κάνεις. Δεν κάνει κανείς. Θα μας βάλεις όλους ένα 12 όπως όλοι και άντε…”. Σε κάποια φάση που ρώτησα πού βρίσκεται η μοναδική μαθήτρια του τμήματος και γιατί είναι μόνο αγόρια εδώ, μου είπαν “τη βιάσαμε όλοι μαζί στις τουαλέτες και ψόφησε”. Υστερα μου έγινε ξεκάθαρο πως τα καθήκοντά μου είναι: “Μπες, κάτσε, βούλωσ’ το, μη βάζεις απουσίες και μην τολμήσεις να κόψεις κανέναν”. Οι εκπαιδευτικοί στην πράξη, στα δύσκολα, είναι εντελώς μόνοι. Ποιος θα σε αποζημιώσει για τα σχισμένα σου λάστιχα ή το καμένο σου αυτοκίνητο; Για τα τραύματά σου από τις αυτοσχέδιες “βόμβες” με αλουμινόχαρτο και υδροχλωρικό οξύ; Αν σε συκοφαντήσουν; Αν σου ετοιμάσουν κάποια “κατάσταση” εξωθώντας σε, σε μη αποδεκτή κοινωνικά αντίδραση ενώ σε βιντεοσκοπούν, αν σ’ τη “στήσουν” με λίγα λόγια; Πού θα βρεις το δίκιο σου;».

Ο καθηγητής υπέβαλε την παραίτησή του. Ποιος μπορεί να αντέξει τη ζωή σε τέτοιο περιβάλλον;

Στη σύγχρονη συνθήκη, το σχολείο δεν είναι πια χώρος διαμόρφωσης κοινών αξιακών κωδίκων για τους αυριανούς πολίτες. Εκτός από την αδυναμία παροχής γνώσης, έχει παραιτηθεί και από τον ρόλο του παλαιού «ιδεολογικού μηχανισμού» της κοινωνίας που ενοχλούσε τους μαρξιστές: χωρίς κοινό αξιακό κώδικα και χωρίς τον εσωτερικό μηχανισμό, όταν χρειάζεται, της επιβολής του, το σχολείο μπορεί να λειτουργεί ως χώρος εκκόλαψης ενός λούμπεν κοινωνικού αμοραλισμού, ώστε συχνά να τροφοδοτεί κοινωνικές συμπεριφορές που σοκάρουν. Αν αυτή η ελευθεριότητα δεν αντιστραφεί, το σχολείο θα μετατραπεί οριστικά σε πάρκινγκ μαθητών – και η παιδεία θα γίνει αγρίως ταξική υπόθεση.

Γυναίκες με μούσια
Οι ταυτότητες και η συζήτηση γι’ αυτές είναι ένα σοβαρό ζήτημα των δημοκρατιών. Η διαφορά, σεξουαλική, θρησκευτική, εθνοτική, στον δυτικό κόσμο είναι δικαίωμα και ορθώς το δικαίωμα στη διαφορά το διεκδικούν καταπιεσμένες κοινότητες ή καταπιεσμένα άτομα. Κατανοώ τις υπερβολές, αδυνατώ να κατανοήσω την προσπάθεια οι ταυτότητες να εκτοπίσουν τον πολίτη, που υπό τις κατάλληλες προϋποθέσεις μπορεί να γεννήσει αυταρχισμούς και αποκλεισμούς. Για την ώρα, ο ταυτοτικός φανατισμός έχει γεννήσει μεγάλες αδικίες. Μια απ’ αυτές έπληξε τον ηθοποιό Κέβιν Σπέισι, ο οποίος απαλλάχτηκε έπειτα από πολυετή δικαστικό αγώνα από σοβαρές κατηγορίες σεξουαλικής παρενόχλησης, που του τσάκισαν την καριέρα.
Εκτός από τον αυταρχισμό, όμως, στο όνομα της συζήτησης για τις ταυτότητες φύλου διακινούνται και υπερβολές, που συχνά είναι αστείες. Τέτοιο αστείο ήταν η δημόσια επίκριση από ελληνίδα συγγραφέα κατά της διάσημης συναδέλφου της, Τζ. Κ. Ρόουλινγκ, που πλούτισε με τον «Χάρι Πότερ», επειδή, λέει, κάνοντας κριτική σαρκάζει και τις «γυναίκες με μούσια». Η ελληνίς συγγραφεύς σχολιάζει ότι η Ρόουλινγκ έχει 13 εκατομμύρια ακολούθους στα κοινωνικά δίκτυα, ανάμεσα στα οποία «σίγουρα θα έχει γυναίκες με μούσια, που δεν υπάρχει λόγος να πληγωθούν, ή να τις πληγώσει».
Κάτω λοιπόν τα χέρια παλιοφαλλοκράτισσα Ρόουλινγκ από τις γυναίκες με μούσια.