Μόνο πριν γεννηθείς υπήρξες παιδί

^«Με 120 ευρώ θα έχεις τα πάντα». Ποιος υπόσχεται; Eνας επιτήδειος μαστροπός ανηλίκων; Eνας διαστροφικός παιδεραστής που ασκεί εξουσία και υποταγή στο ιδιόκτητο θύμα του; Μια μητέρα προαγωγός του παιδιού της; Ποια είναι η φωνή πίσω από τη φωνή; Θα μπορούσε να ήταν η φωνή μιας διαφημιστικής εκστρατείας πολυκαταστήματος σε εποχή εκπτώσεων όπου «το αφεντικό τρελάθηκε και ξεπουλάει όσο όσο…». Οι βιαστές παιδιών ανθίζουν σε μια εποχή που υπόσχεται ότι όλα είναι δυνατά και επιτρεπτά. Μια ανίερη εποχή που μας μπολιάζει καθημερινά με την αίσθηση μιας πλαστής παντοδυναμίας. Πέφτουμε όλοι από τα σύννεφα; Kι όμως τα πωλητήρια, οι αισχρές συναλλαγές είναι ενταγμένες σε έναν θεσμικά αποδεκτό τρόπο ζωής. Μια μνεία και σε εμάς τους αδηφάγους και ακόρεστους τηλεθεατές που καταναλώνουμε με μια κρυφή ηδονοβλεπτική έξαρση, ανεπίτρεπτες διαρροές απόρρητων π.χ. στοιχείων της δικογραφίας από την κατάθεση της μικρής. Λεπτομέρειες ερεθιστικές που αφειδώς μας προσφέρονται. Ο παιδοβιαστής είναι μια απεχθής διαστροφή, αλλά ταυτόχρονα είναι και η παραποιημένη ενσάρκωση της υπερβολής μιας απεχθούς τάξης πραγμάτων. Ο Μποντλέρ στα «Ανθη του κακού» τα είπε όλα: «Υποκριτή αναγνώστη! Ομοιέ μου, αδελφέ μου».

Στην Αφρική η ερωτική συνεύρεση με κοριτσάκια θεωρείται ότι θεραπεύει από το ΑΙDS. Ο εξαγνισμός μέσω της αγνότητας. Ο παιδοβιαστής δεν ονειρεύεται θεραπευτικούς εξαγνισμούς. Ως μαστροπός στοχεύει στο χρήμα, ως παιδοβιαστής στην άσκηση εξουσίας πάνω σε άφθαρτα σώματα και ψυχές. Το να είσαι παιδί και να μεγαλώνεις σήμερα μοιάζει με επικίνδυνη αποστολή. Tα νούμερα της παιδικής εξαθλίωσης, της φτώχειας, της παιδικής εκμετάλλευσης τρομάζουν.

Ο θάνατος της παιδικής ηλικίας; Στη διάρκεια της πανδημίας στην υφήλιο σημειώθηκε αύξηση 30% στις απόπειρες αυτοκτονίας των εφήβων. Υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο αυτοκτονούν περίπου 46 χιλιάδες έφηβοι, περισσότεροι από ένας ή μία κάθε 11 λεπτά! Η ενδο-οικογενειακή βία σημειώνει αντίστοιχες εξάρσεις. Aβοήθητοι και απροστάτευτοι από κάθε κοινωνική μέριμνα γονείς φέρνουν στον κόσμο απροστάτευτα παιδιά. Κάποια από αυτά θα λειτουργήσουν ως γονείς των γονιών τους. Ενας διαταρακτικός πίνακας του Μαγκρίτ είναι χαρακτηριστικός: Ενα υπερτροφικό φαλακρό μωρό κρατά στα χέρια του ως κούκλα μια ενήλικη μητέρα.

Πόση επίμονη δουλειά και φροντίδα χρειάζεται ώστε τα παιδιά αυτά να μην ακολουθήσουν, είτε μια καριέρα θύματος, είτε μέσα από τον σκοτεινό μηχανισμό της ταύτισης με τον επιτιθέμενο, να μη μεταμορφωθούν τα ίδια σε στυγνούς μελλοντικούς θύτες.

Προχθές έγραψα μια φράση στο Facebook: «Μόνο πριν γεννηθείς υπήρξες παιδί». Και οι λέξεις μου, καθώς έγραφα αυτή τη φράση, τρόμαξαν και με τρόμαξαν. Συλλογίστηκα τον φανταστικό μονόλογο ενός παιδιού: «Ερήμην μου όλα εκτυλίσσονται. Δεν με αγαπώ γιατί κάνεις δεν με αγαπά. Ισως και να μην έχω γεννηθεί ακόμα. Ισως να επιλέξω να μην έχω γεννηθεί ακόμα».

Κολυμπάμε σε θολά νερά σαν το μυθιστόρημα του Τζόζεφ Κόνραντ «Στην καρδιά του σκότους». Ενα μικρό πλοίο ανεβαίνει το ποτάμι κι όσο χάνεται μέσα στη ζούγκλα, ο πλοίαρχος ολοένα και περισσότερο αποσυντίθεται… χάνεται… Ενδίδει σε μια άλλη λογική που τον αποδιοργανώνει. Γίνεται κάποιος άλλος.

Υπάρχει θεραπεία; Ενας άλλος τρόπος ύπαρξης και συνύπαρξης; Αναζητήσεις στα τυφλά. Η σκέψη μου συνειρμικά πηγαίνει στον Ρόναλντ Λάινγκ, τον πατέρα της Αντιψυχιατρικής. Λίγο πριν πεθάνει το 1989 ο Λάινγκ ίσως και να πρόλαβε να αντιληφθεί τον ουτοπικό χαρακτήρα των προτάσεών του: Τη θεραπεία δηλαδή της ψυχικής οδύνης διά της ελευθερίας και μόνον. Φέρνω στον νου μου τα τελευταία προφητικά του λόγια: «Nιώθω σαν μια τυφλή νυχτερίδα σε κινούμενη άμμο».

Υπάρχει ελπίδα; Θα το πω ξανά και ξανά, είμαστε καταδικασμένοι να φανταζόμαστε τον Σίσυφο ευτυχισμένο. Aλλωστε αυτό που δεν υπάρχει είναι αυτό-που-δεν-υπάρχει-ακόμα. Ποιος μπορεί να στερήσει την ελπίδα από αυτό-που-δεν-υπάρχει-ακόμα; Ποιος μπορεί να στερήσει την ελπίδα από ένα παιδί που δεν έχει ακόμα γεννηθεί;

Η Φωτεινή Τσαλίκογλου είναι καθηγήτρια
Ψυχολογίας, συγγραφέας