Η Τρας κάτω από το έδρανο, η Βρετανία σε κρίση

Υπάρχει μία γνωστή φράση η οποία αποδίδεται στον Χένρι Κίσινγκερ και θα μπορούσε άνετα να περιγράψει την κατάσταση που επικρατεί αυτή την περίοδο στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Ποιον αριθμό πρέπει να καλέσω εάν είναι ανάγκη να μιλήσω με την Ευρώπη;» είχε αναρωτηθεί – με εμφανή δόση ειρωνείας – ο γνωστότερος ίσως υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ. Κάτι ανάλογο, λοιπόν, δικαιούται να κάνει και όποιος ή όποια επιχειρήσει να επικοινωνήσει σήμερα με το Λονδίνο για ένα σοβαρό θέμα που άπτεται των αρμοδιοτήτων μιας κυβέρνησης.

Η προφανής απάντηση, βεβαίως, είναι ότι οφείλει να αναζητήσει την πρωθυπουργό της χώρας. Η αλήθεια, ωστόσο, είναι ότι μετά τη νέα της «κωλοτούμπα», που οδήγησε στην καρατόμηση του υπουργού Οικονομικών τον οποίο είχε επιλέξει και στην απόσυρση του συνόλου σχεδόν του οικονομικού προγράμματος που η ίδια είχε υπογράψει, οι περισσότεροι θεωρούν ότι η Λιζ Τρας κυριολεκτικά «κρύβεται κάτω από το έδρανο». Και αυτό παρά την περί του αντιθέτου διαβεβαίωση της αντικαταστάτριάς της κατά την προχθεσινή συζήτηση στη Βουλή (και προέδρου του σώματος) Πένι Μορντάν – η οποία, αντί να κατευνάσει τη σχετική φημολογία, κατάφερε να μετατρέψει την παραπάνω φράση σε viral στα κοινωνικά μέσα.

Σενάρια ανατροπής

Ουσιαστικά, με την Τρας να υποχρεώνεται να ζητήσει μια συγγνώμη κάθε ημέρα για τα σφάλματα που έχει διαπράξει και την προχειρότητα με την οποία χειρίστηκε τα «καυτά» θέματα που απασχολούν τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις της Βρετανίας, ελάχιστοι πιστεύουν πλέον ότι παραμένει το «αφεντικό». «Η Τρας συνεχίζει να είναι επισήμως επικεφαλής, δύσκολα όμως μπορεί κανείς να πει ότι έχει τον έλεγχο», όπως σημείωνε η Axios, αποτυπώνοντας το κλίμα που επικρατεί στις αναλύσεις των περισσότερων ΜΜΕ, βρετανικών και μη – τη στιγμή που η ερώτηση με την οποία η ίδια βρίσκεται ολοένα πιο συχνά αντιμέτωπη είναι το «γιατί είσαι ακόμη εδώ;».

Αυτός είναι και ο λόγος, άλλωστε, για τον οποίο πληθαίνουν οι διαρροές και τα δημοσιεύματα που θέλουν κορυφαία στελέχη των Τόρις να απεργάζονται ήδη τα πιθανά σενάρια για την ανατροπή της, ενώ ορισμένα διαβεβαιώνουν πως όλα θα έχουν τελειώσει ως την επόμενη εβδομάδα. Σύμφωνα δε με τις σχετικές πληροφορίες, καταβάλλεται προσπάθεια και «ξεσκονίζονται» οι σχετικές διατάξεις του καταστατικού του κόμματος με σκοπό τα πάντα να γίνουν… σιωπηρά, χωρίς δηλαδή να απαιτηθεί το κυβερνών κόμμα να οδηγηθεί σε νέα εσωκομματική εκλογική διαδικασία.

Μέχρι τότε, βεβαίως, επειδή η Βρετανία δεν είναι μια χώρα συνηθισμένη σε αντίστοιχες καταστάσεις και πρέπει κάποιος να κινεί τα νήματα της διακυβέρνησης, τον ρόλο της Τρας φαίνεται να αναλαμβάνει ατύπως ο άνθρωπος που διαδέχθηκε τον Κουάσι Κουαρτέγκ στο υπουργείο Οικονομικών, παίρνοντας πίσω όλες τις εξαγγελίες του. «Οι Συντηρητικοί έχουν πλέον δύο επιλογές, εκ των οποίων καμία δεν είναι καλή. Μπορούν να συνεχίσουν να συνωμοτούν σε βάρος της Τρας μέχρις ότου βρουν τρόπο να τη διώξουν από τη θέση της ή μπορούν να προσπαθήσουν να προσποιηθούν ότι στην πραγματικότητα αυτή δεν υπάρχει και ότι το πραγματικό αφεντικό είναι ο νέος υπουργός Οικονομικών, Τζέρεμι Χαντ» όπως σημείωναν στο ρεπορτάζ τους οι «Financial Times».

Ο Στάρμερ ετοιμάζεται…

Κι ενώ η Τρας προσπάθησε απεγνωσμένα διά του εκπροσώπου της να αμβλύνει τις εντυπώσεις και να στρέψει την προσοχή στη μάχη για τον νέο προϋπολογισμό που θα παρουσιαστεί στις 31 Οκτωβρίου, ο ηγέτης των Εργατικών, Κιρ Στάρμερ, δεν έχασε την ευκαιρία να απαξιώσει για ακόμη μία φορά όχι μόνο την ίδια, αλλά ολόκληρη την κυβέρνηση και το Συντηρητικό Κόμμα. «Απευθύνω τις ευχαριστίες μου στην κυρία Μορντάν, η οποία απάντησε σε μία ερώτηση η οποία απευθυνόταν στην πρωθυπουργό. Είναι πλέον σαφές ότι υπό τους Συντηρητικούς οι πάντες είναι σε θέση να γίνουν πρωθυπουργοί για τουλάχιστον 15 λεπτά» είπε παραφράζοντας μια άλλη γνωστή φράση, του Αντι Γουόρχολ.

Στην πραγματικότητα, πάντως, παρά την ευφορία που επικρατεί στους Εργατικούς και το επιτελείο του Στάρμερ, οι οποίοι μοιάζουν να ετοιμάζουν ήδη τις βαλίτσες τους για την Ντάουνινγκ Στριτ 10 και τα διάφορα υπουργεία, τίποτε δεν εγγυάται την επιτυχία τους και, πολύ περισσότερο, ότι θα βγάλουν το Ηνωμένο Βασίλειο από την κρίση που έχει βυθιστεί. Διότι μπορεί οι δημοσκοπήσεις να προβλέπουν μια άνετη νίκη και μια ευρεία πλειοψηφία στις επόμενες εκλογές – τυπικά μπορούν να διεξαχθούν ως τον Ιανουάριο του 2025, αλλά οι περισσότεροι αμφιβάλλουν ότι το «καράβι» θα φτάσει μέχρι εκεί -, όμως η κρίση ταυτότητας του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης επίσης δεν έχει ξεπεραστεί.

Αφήστε που τους επόμενους μήνες στις κρίσεις θα προστεθεί και το νέο αίτημα των σκωτσέζων εθνικιστών για δεύτερο δημοψήφισμα με στόχο την ανεξαρτησία.